نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۰/۲۶ مورخ ۱۴۰۰/۰۲/۰۴

تاریخ نظریه: ۱۴۰۰/۰۲/۰۴
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۰/۲۶
شماره پرونده: ۱۴۰۰-۱۲۷-۲۶
استعلام:
۱- در دادنامه بدوی حکم به بی حقی یا بطلان دعوی خواهان صادر شده و خواهان نسبت به رای در فرجه قانونی اعتراضکرده و بعد از ثبت دادخواست تجدیدنظر خواهی و مشخص شدن شعبه تجدیدنظر، خواهان بدوی با تقدیم لایحه ای خطاب به دادگاه تجدیدنظر، دعوی اولیه خود را مسترد می کند. حال اقدام دادگاه تجدیدنظر چه میتواند باشد؟
۲- در بعضی موارد در خصوص قبول واخواهی یا تجدیدنظر خواهی که از طرف معترض خارج از فرجه قانونی تقدیم دفتر دادگاه بدوی شده، محکمه بدوی بدون بررسی موضوع یا با استدلال ناصواب اعتراض را موجه و در فرجه تلقی می کند و پرونده را به دادگاه تجدیدنظر ارسال میدارد آیا دادگاه تجدیدنظر مکلف به رسیدگی به تجدیدنظر خواهی میباشد است؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
۱- اولاً، در صورت استرداد دعوای بدوی از جانب تجدیدنظر خوانده (خواهان) در مرحله تجدیدنظر که حکم به نفع او صادر شده است، دادگاه تجدیدنظر ضمن نقض حکم بدوی، طبق بند «ج» ماده ۱۰۷ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ اقدام می کند. بدیهی است شرایط مقرر در بند مذکور در این مرحله نیز باید رعایت شود.
ثانیاً، در فرضی که خواهان بدوی تجدیدنظر خواهی نموده، این بدان معنا است که دعوای وی در مرحله بدوی از نظر شکلی یا ماهیتی رد شده است و استرداد دعوای مردود غیر ممکن است؛ از این رو در مرحله تجدیدنظر به استناد ماده ۳۶۳ این قانون تجدیدنظر خواه میتواند دادخواست تجدیدنظر خواهی خود را مسترد سازد.
۲- برابر ماده ۳۴۰ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹، دادگاه صادر کننده رای تجدیدنظرخواسته در صورتی که عذر اعلام شده از سوی تجدیدنظر خواه را موجه تشخیص دهد، نسبت به پذیرش دادخواست تجدیدنظر اتخاذ تصمیم می کند. مقنن راجع به قابل تجدید نظر خواهی بودن این تصمیم دادگاه بدوی سکوت کرده است؛ بنابراین با عنایت به عمومات قانونی به ویژه ماده ۳۳۲ قانون یاد شده، تصمیم مزبور قابل تجدیدنظر خواهی نیست و بدون تجدیدنظر خواهی نیز دلیلی بر مداخله دادگاه تجدیدنظر و اتخاذ تصمیمی بر خلاف تصمیم قطعی دادگاه بدوی وجود ندارد. ضمناً گرچه تصمیمات دادگاه ها باید موجه و مستدل باشد، ولی عدم ذکر علت موجه بودن عذر در تصمیم دادگاه بدوی نیز مجوزی برای مداخله دادگاه تجدید نظر نیست.