ماده ۶ قانون حمایت از اطفال و نوجوانان
دستگاهها و نهاد های زیر، در راستای تحقق اهداف این قانون عهده دار وظایف زیر می باشند: الف) سازمان بهزیستی کشور مکلف است: ۱- با استفاده از مددکاران اجتماعی در قالب فوریت های خدمات اجتماعی با همکاری شهرداری یا دهیاری و نیروی انتظامی نسبت به شناسایی، پذیرش، حمایت، نگهداری و توانمندسازی اطفال و نوجوانان موضوع این قانون و اعلام موضوعات به مراجع صالح اقدام کند. ۲- در راستای وظایف قانونی و وظایف مقرر در این قانون از همکاری و مشارکت تمامی دستگاه های اجرائی موضوع ماده (۵) قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب ۸ /۷ /۱۳۸۶ استفاده کند. دستگاه های اجرائی مکلفند در چهارچوب وظایف قانونی خود با سازمان مذکور همکاری کنند. ۳- نسبت به اخذ و جمع آوری اطلاعات مربوط به وضعیت های مخاطره آمیز برأی اطفال و نوجوانان و انجام اقدامات لازم برأی افزایش آگاهی های مردم در این زمینه اقدام کند. ب) نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران از طریق پلیس ویژه اطفال و نوجوانان مکلف است: ۱- نسبت به شناسایی اطفال و نوجوانان در وضعیت مخاطره آمیز در موارد مراجعه یا معرفی آنان به نیروی انتظامی یا مواجه شدن با آنان در حین اجرأی وظیفه و یا شکایت از آنان، حسب مورد برأی معرفی به سازمان بهزیستی کشور یا مراجع قضائی و انجام حمایت های مورد نیاز بر اساس این قانون یا سایر قوانین مرتبط اقدام کند. ۲- در ماموریت های مددکاران اجتماعی و انجام وظایف محوله در اجرأی این قانون، حسب تقاضا جهت تامین امنیت آنان و نیز اطفال و نوجوانان موضوع ماموریت، اقدام قانونی لازم را به عمل آورد. ۳- وضعیت های مخاطره آمیز و جرائم علیه اطفال و نوجوانان بزه دیده را حسب مورد به مراجع ذی صلاح قضائی و سازمان بهزیستی کشور گزارش نماید. پ) سازمان زندان ها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور مکلف است: ۱ – نسبت به نگهداری جداگانه اطفال از نوجوانان و سایر زندانیان اقدام کند. ۲ – اطلاعات اطفال و نوجوانانی را که در کانون اصلاح و تربیت نگهداری می شوند یا مدت مراقبت آنان تمام شده است و نیازمند حمایت هستند، جهت انجام اقدامات حمایتی به سازمان بهزیستی کشور اعلام کند. ۳ – اطفال و نوجوانانی را که پدر یا مادر یا سرپرست قانونی آنان در زندان به سر می برند، به سازمان بهزیستی کشور معرفی کرده تا برابر مقررات، طفل یا نوجوان نیازمند را حمایت کند. ت) وزارت کشور مکلف است: ۱ – با همکاری دستگاه های ذی ربط نسبت به شناسایی اطفال و نوجوانان فاقد اسناد سجلی یا هویتی اعم از اتباع ایرانی و غیرأیرانی و معرفی آنان حسب مورد به نهاد های حمایتی، آموزشی، درمانی یا قضائی جهت اقدامات حمایتی اقدام کند. ۲ – از طریق سازمان ثبت احوال کشور با همکاری سایر نهاد های مربوط و با در نظر گرفتن اقامتگاه اشخاص و تغییرات آن هر سال حداقل سه ماه پیش از آغاز سال تحصیلی جدید اسامی و نشانی اطفال و نوجوانان ایرانی و غیرأیرانی را که به سن قانونی تحصیل رسیده اند، به تفکیک مناطق به آموزش و پرورش اعلام کند. ث) وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مکلف است اقدامات زیر را انجام دهد: ۱ – نظارت موثر بر اماکن کار جهت پیشگیری و مقابله با آزار یا بهره کشی اقتصادی از اطفال یا نوجوانان؛ ۲ – معرفی اطفال و نوجوانان بزه دیده یا در معرض خطر به نهاد های حمایتی و قضائی؛ ۳ – پوشش بیمه ای موضوع ماده (۱۴۸) قانون کار مصوب ۲۹ /۸ /۱۳۶۹ برأی نوجوانان بین پانزده تا هجده سال شاغل. ج) وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مکلف است اقدامات زیر را انجام دهد: ۱ – تدوین دستورالعمل های بهداشت کار و مراقبت پزشکی برأی انطباق شرأیط کار نوجوانان با استاندارد های لازم؛ ۲ – پذیرش و درمان فوری اطفال و نوجوانان آسیب دیده در تمام مراکز بهداشتی درمانی همراه با ارسال گزارش موارد مشکوک به آزار به مراجع قضائی و بهزیستی؛ ۳ – پوشش کامل بیمه سلامت برأی تمام اطفال و نوجوانان ساکن ایران. چ) وزارت آموزش و پرورش مکلف است اقدامات زیر را انجام دهد: ۱ – اعلام موارد عدم ثبت نام و موارد مشکوک به ترک تحصیل اطفال و نوجوانان تا پایان دوره متوسطه به سازمان بهزیستی کشور و یا دفتر حمایت از اطفال و نوجوانان قوه قضائیه حسب مورد جهت انجام اقدامات لازم؛ ۲- شناسایی، راهنمایی و معرفی اطفال و نوجوانان موضوع این قانون به نهاد های حمایتی و قضائی جهت انجام اقدامات حمایتی لازم ؛ ۳ – انجام اقدامات لازم جهت ثبت نام و پوشش تحصیلی کامل اطفال و نوجوانان موضوع این قانون تا پایان دوره متوسطه؛ ۴ – آموزش مدیران و کارکنان آموزشی و اداری در زمینه حقوق اطفال و نوجوانان. ح) سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران در راستای رسالت خود مبنی بر اطلاع رسانی در مورد حقوق اطفال و نوجوانان موظف است اقدامات زیر را انجام دهد: ۱ – تولید و پخش برنامه های منظم برأی بالا بردن سطح اطلاعات عموم مردم در حوزه حقوق اطفال و نوجوانان؛ ۲ – طراحی و ایجاد نظام رده های سنی و محتوایی آثار و محصولات صدا و سیما در برنامه های مرتبط با اطفال و نوجوانان؛ ۳ – همکاری با سایر نهادها و دستگاه های مندرج در این قانون برأی تولید آثار و برنامه های علمی، آموزشی و فرهنگی جهت تحقق اهداف این قانون؛ ۴ – جلوگیری از تولید، پخش یا تبلیغ هر برنامه یا محصول مضر به سلامت، تربیت، اخلاق، یا سایر حقوق اطفال یا نوجوانان؛ ۵ – تدوین و اجرأی ضمانت اجرا های اداری و انضباطی برأی تهیه کنندگان، مجریان و دست اندرکاران تولید و پخش برنامه های صدا و سیما در راستای اجرأی این قانون. تبصره- آیین نامه اجرائی این ماده ظرف مدت سه ماه از تاریخ لازم الاجراء شدن این قانون توسط وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و با همکاری سایر دستگاه های مرتبط تهیه شده و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.
ماده ۵ قانون حمایت از اطفال و نوجوانان
با تشخیص رئیس قوه قضائیه، در حوزه های قضائی شهرستان و تحت نظر دادستان ساختار و تشکیلات مناسب جهت ایجاد زمینه های همکاری با سایر نهادها و اجرأی وظایف زیر تشکیل می شود: الف) مداخله فوری قضائی به منظور پیشگیری از بزه دیدگی اطفال و نوجوانان در معرض خطر شدید و قریب الوقوع و یا جلوگیری از ورود آسیب بیشتر به آنان؛ ب) ارائه مشاوره و معاضدت های حقوقی و تشکیل پرونده شخصیت برأی اطفال و نوجوانان در معرض خطر یا بزه دیده؛ پ) ایجاد شرأیط مناسب در خانواده برأی اطفال و نوجوانان در معرض خطر یا بزه دیده و یا معرفی آنان به بهزیستی و یا سایر نهاد های مربوط؛ ت) تهیه و ارائه گزارش از وضعیت طفل و نوجوان موضوع این قانون و درخواست اتخاذ اقدامات حمایتی- قضائی از مراجع قضائی صالح؛ ث) نظارت بر حسن اجرأی آراء و تصمیمات مرتبط با طفل و نوجوان و همچنین اجرأی آراء و تصمیمات ارجاعی توسط مقام قضائی و پیگیری و پایش وضعیت وی پس از اجرأی رأی یا تصمیم و ارزشیابی اقدامات به عمل آمده؛ ج) تهیه گزارش های موردی یا ادواری و انجام مطالعات و تحقیقات آماری و اطلاعاتی مرتبط با طفل و نوجوان. تبصره- در هر حوزه قضائی شهرستان مادام که تشکیلات موضوع این ماده ایجاد نشده است، وظایف مقرر، تحت نظارت دادستان و توسط دادیار آموزش دیده در حوزه اطفال و نوجوانان و در حوزه قضائی بخشها با نظارت رئیس حوزه قضائی انجام می شود.
ماده ۴ قانون حمایت از اطفال و نوجوانان
دفتر حمایت از اطفال و نوجوانان قوه قضائیه به منظور ایجاد زمینه های همکاری با سایر نهادها، تهیه گزارش های موردی یا ادواری، انجام مطالعات و تحقیقات آماری و اطلاعاتی، پایش و ارزشیابی فعالیت های دفاتر استانی و شهرستانی در خصوص اجرأی این قانون در قوه قضائیه تشکیل می شود. واحدی از این دفتر در حوزه قضائی هر استان و تحت نظر رئیس کل آن حوزه تشکیل و مستقر می شود.
