ماده ۴ قانون اساسنامه شرکت ملی نفت ایران مصوب ۱۳۴۷

ماده ۴ – موضوع شرکت عبارتست از اشتغال به عملیات صنعت نفت و صنایع وابسته به آن در داخل و خارج کشور به شرح زیر:
الف – تفحص و نقشهبرداری و اکتشاف و استخراج و حمل و نقل و تصفیه نفت خام و گاز طبیعی و هیدروکاربورهای طبیعی دیگر (اعم از مایع وجامد) و ساختن و عمل آوردن هر نوع فرآوردههای اصلی نفتی از قبیل گاز و گاز مایع و اقسام بنزین و اقسام نفت سفید و نفت گاز و نفت های سوخت وقیر و اسفالت و هر نوع مواد نفتی که تولید نیرو نماید.
همچنین هر گونه عملیات به منظور قابل عرضه کردن مواد مزبور و حمل و نقل و پخش و صدور و فروش آنها در داخل و خارج کشور.
تبصره – اشتغال بامور مذکور در این بند در سراسر کشور و فلات قاره منحصراً به عهده شرکت میباشد مگر در مواردی که به موجب قوانینجداگانه اشتغال موسسات دیگر به بعضی از این امور تجویز شده یا در آینده تجویز شود و در این صورت شرکت نظارت کامل در حسن جریان امورمزبور به عمل خواهد آورد.
ب – ساختن فرآوردههای فرعی و مشتقات نفت از قبیل روغن موتور و گریس و پارافین و وازلین و غیره.
تبصره ۱ – اشتغال اشخاص و موسسات خصوصی بامور مذکور در این بند در هر مورد منوط به موافقت شرکت و تحصیل پروانه مخصوص ازوزارت اقتصاد خواهد بود و شرکت به منظور تطبیق اینگونه فرآوردهها با استانداردهای بین المللی نظارت لازم را اعمال خواهد نمود و تعیین قیمت اینفرآوردهها توسط وزارت اقتصاد با مشورت شرکت صورت خواهد گرفت.
تبصره ۲ – در صورتی که موسسات و اشخاص که به موجب تبصره فوق اقدام به تهیه فرآوردههای فرعی و مشتقات نفتی میکنند ضمن عملیاتخود مقداری فرآوردههای اصلی مذکور در بند الف فوق را که در انحصار شرکت است تولید کنند، پخش و فروش و صدور مواد مذکور در هر موردموکول باجازه شرکت و طبق مقرراتی خواهد بود که شرکت ابلاغ کند.
ج – مراقبت و اهتمام و اقدام مقتضی برای توسعه و پیشرفت صنعت نفت و صنایع وابسته بآن از لحاظ علمی و فنی و بازرگانی و اقتصادی وغیره و اتخاذ تدابیر لازم برای بهره برداری صحیح از ذخایر ثابت شده.
د – حفظ مخازن زیر زمینی نفت و گاز و هیدروکاربورهای دیگر و اتخاذ تدابیر لازم برای جلوگیری از تلف شدن مواد مذکور در سراسر کشور وفلات قاره.
در مواردی که مسئولیت اینگونه امور به موجب قانون به عهده موسسات دیگری واگذار شده باشد شرکت نظارت کامل در اجرای وظایف مزبور به عملخواهد آورد.
ه- – فعالیت در رشتههای صنعت پتروشیمی و صنایع وابسته بدان و اقدام به هر گونه عملیات بازرگانی و صنعتی.
و – عند اللزوم مبادرت باقدامات عمرانی و کشاورزی در حوزه های عملیاتی خود.