ماده ۱ قانون نحوه رسیدگی به تخلفات و اخذ جرایم رانندگی مصوب ۱۳۵۰

ماده ۱ – در شهرهائی که از طرف شهربانی کل کشور با موافقت وزارت کشور تعیین و آگهی میشود بافسران شهربانی که آموزش لازم دیده و برای تشخیص تخلفات رانندگی تعیین شده باشند اجازه داده میشود که متخلفین از آیین نامه راهنمائی و رانندگی را در محل و حین مشاهده تخلف متوقف کرده و جریمه نقدی را با تسلیم قبض رسید وصول نمایند.
در صورتی که متخلف در محل از پرداخت جریمه خودداری کند مامور مربوط برگ اخطاریه که زمان و محل وقوع تخلف و نوع آن و نام و شماره گواهینامه راننده و مشخصات وسیله نقلیه همچنین مشخصات مامور مزبور در آن ذکر شده باشد به متخلف تسلیم می کند. در صورتی که متوقف ساختن وسیله نقلیه مقدور نباشد مامور مربوط گزارش خود را که حاکی از مشخصات و شماره وسیله نقلیه و نوع تخلف و روز و ساعت و محل وقوع تخلف خواهد بود تنظیم و برای تعقیب متخلف باداره مربوط تسلیم می کند. در مورد وسیله نقلیه ای که در محل غیرمجاز متوقف شده باشد درصورت عدم حضور متخلف ماموران مذکور میتواند اخطاریه مزبور را با ذکر مشخصات وسیله نقلیه و زمان و مکان وقوع تخلف و نوع آن و مشخصات خود به وسیله نقلیه الصاق نمایند. در هر یک از موارد فوق متخلف میتواند ظرف ۱۵ روز از تاریخ مندرج در اخطاریه جریمه مقرر را به حسابی که از طرف خزانه داری کل تعیین و اعلام میشود پرداخت و رسید دریافت نماید یا نسبت به آن ظرف همان مدت با ذکر دلیل به دادگاه بخش اعتراض کند.
به معترضینی که برای تسلیم اعتراض خود به دادگاه مراجعه مینمایند در صورتی که در همان موقع امکان رسیدگی باعتراض آنها نباشد ورقه ای حاوی شماره اخطاریه مورد اعتراض، تاریخ وصول اعتراض و وقت رسیدگی دادگاه داده میشود اعتبار ورقه مزبور تا تاریخ رسیدگی مندرج در آن است.
دادگاه پس از رسیدگی هر گاه اعتراض را وارد تشخیص نداد متخلف را به دو تا سه برابر اصل جریمه محکوم مینماید هر گاه متخلف در موعد ۱۵ روز مهلت جریمه را پرداخت ننماید و اعتراض هم به دادگاه نکرده باشد جریمه را باید بماخذ دو برابر مبلغ مندرج در اخطاریه به حساب خزانه داریکل بپردازد.
اگر هیچگونه اقدامی ظرف مدت یکماه از تاریخ اخطاریه به عمل نیاید متخلف در ساعت اداری به دادگاه اعزام میشود و پس از رسیدگی نسبت به علت عدم پرداخت جریمه در صورتی که عذر او موجه تشخیص شود فقط باصل جریمه و الا به دو تا سه برابر آن محکوم میشود.
به معترضینی که برای تسلیم اعتراض خود به دادگاه مراجعه مینمایند در صورتی که در همان موقع امکان رسیدگی باعتراض آنها نباشد ورقه ای حاوی شماره اخطاریه مورد اعتراص [اعتراض]، تاریخ وصول اعتراض و وقت رسیدگی دادگاه داده میشود اعتبار ورقه مزبور تا تاریخ رسیدگی مندرج در آن است.
دادگاه پس از رسیدگی هر گاه اعتراض را وارد تشخیص نداد متخلف را به دو تا سه برابر اصل جریمه محکوم مینماید هر گاه متخلف در موعد ۱۵ روز مهلت جریمه را پرداخت ننماید و اعتراض هم به دادگاه نکرده باشد جریمه را باید بماخذ دو برابر مبلغ مندرج در اخطاریه به حساب خزانه داریکل بپردازد.
اگر هیچگونه اقدامی ظرف مدت یکماه از تاریخ اخطاریه به عمل نیاید متخلف در ساعت اداری به دادگاه اعزام میشود و پس از رسیدگی نسبت به علت عدم پرداخت جریمه در صورتی که عذر او موجه تشخیص شود فقط باصل جریمه و الا به دو تا سه برابر آن محکوم میشود.
تبصره ۱ – رسیدگی به تخلفات رانندگی وسائل نقلیه موتوری با دادگاه بخش است.
تبصره ۲ – چنانچه دادگاه ضمن رسیدگی گزارش مامور مربوط را خلاف تشخیص دهد باید مراتب را برای تعقیب مامور بشهربانی کل یا ژاندارمری کل کشور اعلام نماید.
تبصره ۳ (منسوخ ۱۳۵۸/۰۲/۳۱)- در شهر تهران متخلفین از آیین نامه راهنمائی و رانندگی باید ظرف مدت پانزده روز از تاریخ تسلیم برگ اخطاریه براننده یا الصاق آن به وسیله نقلیه جزای نقدی مقرر را به حسابی که از طرف شهرداری در شعب بانک ملی مفتوح میشود پرداخت نمایند. در صورت عدم پرداخت جزای نقدی در موعد مقرر مبلغ آن بدو برابر افزایش می یابد و متخلف میتواند این مبلغ را ظرف مدت شش ماه از تاریخ صدور برگ اخطاریه به حساب مذکور در فوق پرداخت نماید و هر گاه متخلف پس از انقضاء مدت شش ماه جزای نقدی مقرر را پرداخت ننمود ماموران راهنمائی و رانندگی مکلفند وسیله متخلف را با قفل مخصوص متوقف و راننده را جهت تعیین تکلیف به دادگاه هدایت نمایند. دادگاه پس از رسیدگی در صورت احراز تخلف اخیر متخلف را بپرداخت جزای نقدی معادل سه برابر اصل جریمه محکوم مینماید و پس از پرداخت جزای مذکور وسیله نقلیه بلافاصله آزاد میگردد.
تبصره ۴ (منسوخ ۱۳۵۸/۰۲/۳۱)- تخلفات رانندگان در شهر تهران وسیله کامپیوتر تنظیم میشود و دادگاه در صورت ضرورت اصل گزارش تخلف را مطالبه خواهد کرد.
تبصره ۵ (منسوخ ۱۳۵۸/۰۲/۳۱)- مدت مرور زمان تخلفات رانندگی در شهر تهران دو سال است.
تبصره ۳ (منسوخ ۱۳۵۸/۰۲/۳۱)- در شهر تهران متخلفین از آیین نامه راهنمائی و رانندگی باید ظرف مدت پانزده روز از تاریخ تسلیم برگ اخطاریه براننده یا الصاق آن به وسیله نقلیه جریمه مقرر را در یکی از شعب بانک ملی به حسابی که از طرف شهرداری در بانک ملی مفتوح میشود پرداخت نمایند، در صورت عدم پرداخت جریمه در موعد مقرر مبلغ آن بدو برابر افزایش می یابد و متخلف مکلف است که این مبلغ را به حساب مذکور در فوق پرداخت نماید، چنانچه متخلف به نوع تخلف و جریمه تعیین شده در اخطاریه صادره اعتراض داشته باشد میتواند اعتراض خود را ظرف مدت پانزده (۱۵) روز از تاریخ صدور اخطاریه با ذکر دلیل به دادگاه تسلیم کند، دادگاه پس از رسیدگی در صورت احراز تخلف متخلف را بپرداخت جزای نقدی معادل دو یا سه برابر اصل جریمه محکوم مینماید به تشخیص دادگاه مربوطه در مورد معترضینی که دارای عذر موجه باشند عدم رعایت پانزده (۱۵) روز مهلت اعتراض سلب حق اعتراض نمی نماید.
تبصره ۴ (منسوخ ۱۳۵۸/۰۲/۳۱)- تطبیق میزان جریمه یا [با] نوع تخلفات رانندگان توسط افسران یا مامورین مجاز تعیین میگردد، که در شهر تهران وسیله کامپیوتر تنظیم و کنترل میشود و دادگاه فقط در صورت ضرورت گزارش تخلف را مطالبه و بررسی خواهد کرد.