ماده ۱ قانون برنامه و بودجه کشور مصوب ۱۳۵۱
ماده ۱ – تعریف اصطلاحات مندرج در این قانون به قرار زیر است:
بند ۱- سازمان – منظور از سازمان، سازمان برنامه و بودجه است.
بند ۲- برنامه درازمدت – منظور برنامه ایست که ضمن آن توسعه اقتصادی و اجتماعی برای یک دوره دهساله یا طولانی تر به عنوان راهنمای برنامه ریزیهای پنجساله پیش بینی میشود.
بند ۳ – برنامه عمرانی پنجساله – منظور برنامه جامعی است که برای مدت پنجسال تنظیم و به تصویب مجلسین می رسد و ضمن آن هدفها و سیاست های توسعه اقتصادی و اجتماعی طی همان مدت مشخص میشود. در این برنامه کلیه منابع مالی دولت و همچنین منابعی که از طرف شرکت های دولتی و بخش خصوصی صرف عملیات عمرانی میگردد از یکطرف و اعتبارات جاری و عمرانی دولت و هزینه های عمرانی شرکت های دولتی و بخش خصوصی از طرف دیگر جهت وصول بهدفهای مذکور پیش بینی میگردد.
بند ۴ – برنامه سالانه – منظور برنامه عملیات اجرایی دولت است که سالانه تنظیم و همراه بودجه کل کشور تقدیم مجلس شورای ملی میگردد و ضمن آن در قالب هدفها و سیاست های مندرج در برنامه عمرانی پنجساله هدفهای مشخص و عملیات اجرایی سالانه هر دستگاه اجرایی با اعتبار مربوط تعیین میشود.
بند ۵ – بودجه عمومی دولت – منظور بودجه ای است که در آن برای اجرای برنامه سالانه منابع مالی لازم پیش بینی و اعتبارات جاری و عمرانی دستگاه های اجرایی تعیین میشود.
بند ۶ – اعتبارات جاری – منظور اعتباراتی است که در برنامه عمرانی پنجساله به صورت کلی و در بودجه عمومی دولت به تفکیک جهت تامین هزینه های جاری دولت و همچنین هزینه نگهداشت سطح فعالیت های اقتصادی و اجتماعی دولت پیش بینی میشود.
بند ۷ – اعتبارات عمرانی – منظور اعتباراتی است که در برنامه عمرانی پنجساله به صورت کلی و در بودجه عمومی دولت به تفکیک جهت اجرای طرح های عمرانی (اعتبارات عمرانی ثابت) و همچنین توسعه هزینه های جاری مربوط ببرنامه های اقتصادی و اجتماعی دولت (اعتبارات عمرانی غیر ثابت) پیش بینی میشود.
بند ۸ – عملیات اجرایی منظور فعالیت های جاری و طرح های عمرانی دستگاه های اجرایی است که در برنامه سالانه مشخص میگردد.
بند ۹ – فعالیت جاری – منظور یک سلسله عملیات و خدمات مشخصی است که برای تحقق بخشیدن بهدفهای برنامه سالانه طی یک سال اجرا میشود و هزینه آن از محل اعتبارات جاری تامین میگردد.
بند ۱۰ – طرح عمرانی – منظور مجموعه عملیات و خدمات مشخصی است که براساس مطالعات توجیهی فنی و اقتصادی یا اجتماعی که توسط دستگاه اجرایی انجام میشود طی مدت معین و با اعتبار معین برای تحقق بخشیدن بهدفهای برنامه عمرانی پنجساله به صورت سرمایه گذاری ثابت شامل هزینه های غیرثابت وابسته در دوره مطالعه و اجرا و یا مطالعات اجرا میگردد و تمام یا قسمتی از هزینه های اجرای آن از محل اعتبارات عمرانی تامین میشود و به سه نوع انتفاعی و غیر انتفاعی و مطالعاتی تقسیم میگردد.
الف – طرح عمرانی انتفاعی – منظور طرحی است که در مدت معقولی پس از شروع به بهره برداری علاوه بر تامین هزینه های جاری و استهلاک سرمایه سود متناسبی بتبعیت از سیاست دولت را نیز عاید نماید.
ب- طرح عمرانی غیر انتفاعی – منظور طرحی است که برای انجام برنامه های رفاه اجتماعی و عملیات زیر بنائی و یا احداث ساختمان و تاسیسات جهت تسهیل کلیه وظایف دولت اجرا میگردد و هدف اصلی آن حصول درآمد نمیباشد.
پ – طرح مطالعاتی – منظور طرحی است که براساس قرارداد بین سازمان و یا سایر دستگاه های اجرایی با موسسات علمی و یا مطالعاتی متخصص برای بررسی خاصی اجراء میگردد.
بند ۱۱ – دستگاه اجرایی – منظور وزارتخانه، نیروها و سازمان های تابعه ارتش شاهنشاهی، استانداری یا فرمانداری کل، شهرداری و موسسه وابسته به شهرداری، موسسه دولتی، موسسه وابسته به دولت، شرکت دولتی، موسسه عمومی عامالمنفعه و موسسه اعتباری تخصصی است که عهده دار اجرای قسمتی از برنامه سالانه بشود.
بند ۱۲ – دستگاه مسئول بهره برداری- منظور دستگاهی است که پس از اجرا و تکمیل طرح عمرانی طبق قوانین و مقررات مربوط موظف به بهره برداری و نگهداری از آن میگردد. این دستگاه ممکن است همان دستگاه اجرا کننده طرح و یا دستگاه دیگری باشد.
بند ۱۳ – اصطلاحاتی که در این قانون تعریف نشده است طبق تعاریف مندرج در قانون محاسبات عمومی خواهد بود.
بند ۱۴ (الحاقی ۱۳۸۰/۱۱/۲۷)- ارزش خالص – منظور ارزش کل دارائی ها منهای ارزش کل بدهی های بخش دولتی است.
بند ۱۵ (الحاقی ۱۳۸۰/۱۱/۲۷)- درآمد – منظور آن دسته از داد و ستدهای بخش دولتی است که ارزش خالص را افزایش میدهد.
بند ۱۶ (الحاقی ۱۳۸۰/۱۱/۲۷)- اعتبار هزینه – منظور اعتبار آن دسته از داد و ستدهای بخش دولتی است که ارزش خالص را کاهش میدهد.
بند ۱۷ (الحاقی ۱۳۸۰/۱۱/۲۷)- دارایی های سرمایه ای – منظور دارایی های تولید شده یا تولید نشده ای است که طی مدت بیش از یک سال در فرایند تولید کالا و خدمات به کار میرود.
بند ۱۸ (الحاقی ۱۳۸۰/۱۱/۲۷)- دارایی های تولید شده – منظور دارایی هایی است که در فرایند تولید حاصل گردیده است. دارایی تولید شده به سه گروه عمده دارایی های ثابت، موجودی انبار و اقلام گرانبها تقسیم میشود.
الف (الحاقی ۱۳۸۰/۱۱/۲۷)- دارایی های ثابت – منظور دارایی های تولید شده ای است که طی مدت بیش از یک سال به طور مکرر و مستمر در فرایند تولید به کار برده میشود.
ب (الحاقی ۱۳۸۰/۱۱/۲۷)- موجودی انبار – منظور کالاها و خدماتی است که توسط تولیدکنندگان به منظور فروش، استفاده در تولید و یا سایر مقاصد در آینده نگهداری میشوند.
ج (الحاقی ۱۳۸۰/۱۱/۲۷)- اقلام گرانبها – منظور اقلامی با ارزش قابل ملاحظه است که نه به منظور تولید و مصرف، بلکه به دلیل ارزشی که دارند نگهداری میشود. (مانند تابلو، کتب خطی، فلزات گرانبها)
بند ۱۹ (الحاقی ۱۳۸۰/۱۱/۲۷)- دارایی های تولید نشده – منظور دارایی های مورد نیاز تولید است که خودشان تولید نشده اند. (مانند زمین و ذخایر معدنی)
بند ۲۰ (الحاقی ۱۳۸۰/۱۱/۲۷)- فعالیت – منظور یک سلسله عملیات و خدمات مشخص است که برای تحقق بخشیدن به هدفهای سالانه برنامه طی یک سال اجراء میشود و منابع مورد نیاز آن از محل اعتبارات مربوط به هزینه تامین میگردد.
بند ۲۱ (الحاقی ۱۳۸۰/۱۱/۲۷)- اعتبار طرح تملک دارایی های سرمایه ای – منظور اعتبار مجموعه عملیات و خدمات مشخصی است که بر اساس مطالعات توجیهی، فنی و اقتصادی و اجتماعی که توسط دستگاه اجرایی انجام میشود طی مدت معین و با اعتبار معین برای تحقق بخشیدن به هدفهای برنامه توسعه پنجساله به صورت سرمایه گذاری ثابت یا مطالعه برای ایجاد دارایی سرمایه ای اجرا میگردد و منابع مورد نیاز اجرای آن از محل اعتبارات مربوط به تملک دارایی های سرمایه ای تامین میشود و به دو نوع انتفاعی و غیرانتفاعی تقسیم میگردد.