ماده ۱۰۸ (الحاقی ۱۳۸۷/۰۹/۲۶) قانون آیین نامه داخلی مجلس شورای اسلامی مصوب ۱۳۷۸

ماده ۱۰۸ (الحاقی ۱۳۸۷/۰۹/۲۶)- ترتیب و مدت نطق بدین شرح است:
الف (الحاقی ۱۳۸۷/۰۹/۲۶)- مدت نطق در جلسه علنی بهشرح زیر خواهد بود:
۱(الحاقی ۱۳۸۷/۰۹/۲۶)- برای استیضاح یک وزیر دو ساعت و برای استیضاح دولت یا بیش از یک وزیر چهار ساعت. استیضاح کنندگان می توانند از بین خود یک یاچند نفر را برای بحث در موضوع استیضاح معرفی نمایند، ولی در هرحال مجموع نطقهای استیضاح کنندگان نباید از مدت فوق تجاوز نماید.
۲ (اصلاحی ۱۳۹۴/۱۱/۰۴)- درمورد کلیات هر طرح یا لایحه، ابتدا سخنگو کمیسیون اصلی حداکثر ده دقیقه گزارش میدهد، پس از آن حداکثر سه نفر مخالف و سه نفر موافق به ترتیب یک نفر مخالف و یک نفر موافق وسپس نماینده دولت و پس از آن سخنگو کمیسیون هرکدام حداکثر پنج دقیقه صحبت می‏کنند.
تبصره ۱ (اصلاحی ۱۳۹۸/۱۰/۰۲)- درمورد طرح ها و لوایح مهم یا مفصل با پیشنهاد حداقل دو نفر توسط رئیس جلسه یا بیست و پنج نفر از نمایندگان و رای اکثریت مطلق نمایندگان حاضر، می‏توان تعداد و یا وقت مخالف و موافق و وقت نماینده دولت و سخنگو کمیسیون را حداکثر تا دو برابر افزایش داد.
تبصره ۲ (اصلاحی ۱۳۸۷/۰۹/۲۶)- در بررسی کلیات طرح های دو یا سه‏فوریتی و طرح هایی که کمیسیون اصلی در موعد مقرر گزارش نداده است یکی از طراحان می‏تواند به جای سخنگو در ابتدا و انتهای رسیدگی در مجلس صحبت کند.
۳(اصلاحی ۱۳۸۷/۰۹/۲۶)- برای موارد ذیل هر یک پنج دقیقه:
– دفاع دربرابر توهین و تحریف نطق.
– مخالفت و موافقت نسبت به هریک از مواد طرحها و لوایح.
– توضیح پیشنهاد اصلاحی نسبت به مواد طرحها و لوایح اعم از فردی و جمعی.
– توضیح نماینده دولت و سخنگو کمیسیون در مورد پیشنهادها
– توضیح پیشنهاد فوریت و یا سلب فوریت و مخالفت با آن
– پیشنهاد مسکوت ماندن طرح و یا لایحه و مخالفت با آن.
– پیشنهاد تنفس.
– پیشنهاد اخذ رای مخفی.
– پیشنهاد انواع رای در مورد استیضاح.
۴ (الحاقی ۱۳۸۷/۰۹/۲۶)- برای تذکر آیین نامه های و یا اخطار قانون اساسی حداکثر ۳ دقیقه.
ب (الحاقی ۱۳۸۷/۰۹/۲۶)- در تمام موارد مذکور در بند (الف)، در صورتی که ضرورت اقتضاء کند ممکن است استثنائاً بدون مذاکره و با پیشنهاد رئیس یا ده نفر ازنمایندگان و تصویب مجلس، مدت نطق و شور اضافه شود.
ج (اصلاحی ۱۳۹۷/۰۵/۲۸)- در کلیات لایحه بودجه سالانه کل کشور پس از نطق رئیس جمهور، سخنگوکمیسیون گزارش خود را ارائه میدهد سپس حداکثر پنج نفر از نمایندگان به عنوان مخالف گزارش کمیسیون و پنج نفر به عنوان موافق گزارش کمیسیون به ترتیب یک نفر مخالف و یک نفر موافق هرکدام حداکثر ده دقیقه صحبت می کنند. پس از آن نماینده دولت به مدت بیست دقیقه و در پایان، سخنگوکمیسیون صحبت می کند. مجموع زمان صحبت سخنگوکمیسیون سی دقیقه خواهد بود.
تبصره (الحاقی ۱۳۸۷/۰۹/۲۶)- در کلیات متمم و یک یا چند دوازدهم بودجه، اظهارات به میزان نصف مدت‏های مقرر در بند فوق است.
د (الحاقی ۱۳۸۷/۰۹/۲۶)- مدت نطق برای مسائل مهم مربوط به سیاست خارجی از قبیل عهدنامهها و مقاولهنامهها و موافقتنامههای بین المللی حداکثر سه ساعت وبرای هر ناطق حداکثر پانزده دقیقه خواهد بود.
ه(الحاقی ۱۳۸۷/۰۹/۲۶)- – پیش از اخذ رای برای انتخاب حقوقدانان شورای نگهبان و همچنین رئیس و دادستان دیوان محاسبات، هر نامزد میتواند حداکثر ده دقیقه در جلسه علنی مجلس مشخصات، سوابق کاری، تحصیلات و برنامه ‏های خود را به اطلاع نمایندگان برساند.
تبصره (اصلاحی ۱۳۹۷/۰۵/۲۸)- در کلیه مواردی که در این آیین نامه نمایندگان می توانند به عنوان موافق یا مخالف صحبت کنند و به موقع در لوح یا دستگاه الکترونیک ثبت نام کرده اند، اسامی آنان توسط یکی از اعضای هیات رئیسه به قید قرعه انتخاب و اعلام میشود. افراد تعیین شده حق واگذاری نوبت خود به نماینده دیگر را دارند.