ماده بیستم قانون اصلاحات ارضی مصوب ۱۳۴۱

از تاریخ تصویب این قانون وظایف و روابط زارع و مالک و نحوه تقسیم محصول در کلیه نقاط کشور در املاک و موقوفات به شرح زیر خواهد بود
الف وظائف مالک
۱ – پرداخت مخارج مرمت و نگاهداری قنوات اعم از تنقیه – نوکنی – لایروبی – ادامه پیشکار و کلیه اقداماتی که برای دائر نگه داشتن قنوات و چاههای آب لازم است و پرداخت هزینه آب رودخانه و انهار و احداث و تعمیر ناوسیمان و سدبند و جداول و استخر و برکه و امثال آن ها طبق مقررات و معمول محل
۲ – پرداخت مخارج مربوطه به موتور و تلمبه و آبیاری در نقاطی که معمول است و کوشش به منظور استفاده از وسائل جدید در امر آبیاری
تبصره – در مواردی که بین مالک و زارع در خصوص پرداخت هزینه و استفاده از تلمبه و موتور آب قرارداد خاصی تنظیم شده باشد بر طبق مفاد آن رفتار خواهد شد
۳ – تهیه بذر مناسب در نقاطی که بذر به عهده مالک است
۴ – همکاری و تشریک مساعی بازارع برای تبدیل و بهبود بذر در نقاطی که تهیه بذر به عهده زارع است
۵ – انجام سایر وظایف و تکالیفی که به موجب قوانین و آیین نامه های دیگر تعیین شده یا خواهد شد و همچنین وظایفی که طبق عرف و معمول هر محل اختصاصاً به عهده مالک است
ب – وظایف زارع از این قرار است
۱ – انجام عملیات زراعتی از قبیل شخم – آماده نمودن زمین کشت. مواظبتهای زراعتی – برداشت و غیره طبق عرف محل
۲ – تهیه بذر مناسب. در نقاطی که تهیه بذر به عهده زارع است
تبصره – در صورتی که در تاریخ تصویب این قانون نسبت بمراحل زراعتی فوق ترتیب خاصی بین مالک و زارع معمول بوده است به همان نحو عمل خواهد شد و نسبت به آینده نیز طرفین می توانند طبق قراردادی که منعقد خواهند کرد رفتار نمایند
پ – وظائف مشترک مالک و زارع عبارتند از:
۱ – مراقبت و حفظ و نگاهداری قنوات – چاه – استخر – جدول نهر و تشریک- مساعی و اتخاذ ترتیباتی که از اتلاف آب جلوگیری کند و استفاده بیشتر از آب را در امور زراعتی ممکن سازد
۲ – پرداخت هزینه کود شیمیائی و مخارج دفع آفات
تبصره – هر یک از مالک و زارع که هزینه تهیه کود شیمیائی و مخارج دفع آفات را بپردازند می توانند قبل از تقسیم محصول معادل بهای آن برداشت نمایند
۳ – پرداخت حقوق کدخدا و دشتبان و میراب و امثال آن ها طبق عرف و معمول محل
۴ – مراقبت در حفظ و نگاهداری اشجار و باغات و همچنین موسسات و ابنیه عمومی از قبیل مدرسه و آب انبار و غیره
۵ – دادن اطلاعات لازم از منابع تولید و امور زراعتی و اجتماعی ده بمامورین وزارت کشاورزی و اجرای دستورات فنی و راهنمائیهای آنان که به منظور توسعه سطح کشت و بهبود امور زراعی صادر میشود
تبصره – از تاریخ تصویب این قانون تغییر نسق زراعتی در دهات ممنوع است و هر شخص زارع همان زمین (اعم از زیر کشت و آیش) شناخته میشود که در تاریخ تصویب این قانون برای زراعت در اختیار داشته است