ماده واحده قانون اجازه مبادله قرارداد نفت با شرکت کنتینانتال مصوب ۱۳۴۸

ماده واحده – قرارداد ضمیمه راجع به پیمانکاری و اکتشاف و تولید نفت در قطعه جنوبی سه استردادی از کنسرسیوم (Consortiom) دربندرعباس به مساحت تقریبی ۸۶۰ر۱۲ کیلومتر مربع که بین شرکت ملی نفت ایران با شرکت نفت امریکائی کنتینانتال (Continontal) امضا و به تصویب هیات دولت رسیده است تصویب و اجازه مبادله و اجراء آن داده میشود.
قانون فوق مشتمل بر یک ماده و متن قرارداد ضمیمه در جلسه روز پنجشنبه نوزدهم تیر ماه یکهزار و سیصد و چهل و هشت به تصویب مجلس شورای ملی و در جلسه فوق العاده روز چهارشنبه دوم مهر ماه یکهزار و سیصد و چهل و هشت به تصویب مجلس سنا رسیده است.
رئیس مجلس سنا – جعفر شریفامامی
قرارداد پیمانکاری اکتشاف و تولید بین شرکت ملی نفت ایران و شرکت نفت کنتینانتال
مقدمه
قرارداد منعقده در تهران به تاریخ هفدهم فروردین یکهزار و سیصد و چهل و هشت بین شرکت ملی نفت ایران از یکطرف و شرکت نفت کنتینانتال (شرکتی که مطابق قوانین کشور دلاور از کشورهای متحده امریکا) از طرف دیگر.
نظر به اینکه شرکت ملی نفت ایران مایل است همکاری و خدمات پیمانکار ذیصلاحیتی را به منظور تامین مخارج و انجام عملیات نفتی در قسمتی ازقلمرو کشور ایران جلب نماید.
نظر به اینکه شرکت کنتینانتال سرمایه و صلاحیت فنی و تخصص اداری و امکانات بازاریابی لازم را برای به عهده گرفتن و انجام موفقیتآمیز عملیات به منظور توسعه تولید و صادرات نفت خام ایران دارا میباشد.
نظر به اینکه هر دو طرف قصد دارند که مقررات قرارداد را با صمیمیت و حسن نیت به موقع اجراء بگذارند.
علیهذا شرکت ملی نفت ایران و شرکت کنتینانتال اویل به شرح زیر توافق مینمایند:
ماده ۱
تعریفات
جز در مواردی که سیاق عبارت مفهوم دیگری را اقتضاء کند معنی بعضی از اصطلاحاتی که در این قرارداد به کار رفته از لحاظ این قرارداد به شرح تعاریف زیر خواهد بود:
۱ – «شرکت ملی نفت» عبارت است از شرکت ملی نفت ایران.
۲ – «پیمانکار کل»عبارت است از شرکت نفت کنتینانتال یا هر شرکتی که به موجب مقررات ماده ۳۱ این قرارداد طرف انتقال شناخته شود.
۳ – «قرارداد» عبارت است از این سند و ضمیمه یا ضمائم آن.
۴ – «نفت» عبارت است از نفت خام و گاز طبیعی و یا هر یک از آنها.
۵ – «نفت خام»عبارت است از نفت خام طبیعی – اسفالت [آسفالت] طبیعی و کلیه هیدروکاربورهای مایع و منجمله هیدروکاربورهای فشرده که بحالت طبیعی حاصل شود.
۶ – «گاز طبیعی» یعنی گاز تر و کلیه هیدروکاربورهای گازی دیگر که از چاههای نفت یا گاز و هیدروکاربورهای مایع که از طریق جدا کردن از گاز طبیعی به دست میآید و نیز گاز باقیمانده که پس از سواکردن هیدروکاربورهای مایع از گاز تر باقیمانده باشد.
۷ – «قیمت»از لحاظ این قرارداد عبارت است از قیمت هائی که بر طبق مقررات ماده ۲۸ این قرارداد تعیین میگردد.
۸ – «عملیات نفتی» عبارت است از کلیه کارهای مشروحه در ماده ۸ این قرارداد.
۹ – «متر مکعب»عبارت است از یک متر مکعب در شصت درجه فارنهایت تحت فشار عادی جو.
۱۰ – «تاریخ اجراء» عبارت است از تاریخی که قانون مربوط به تصویب این قرارداد بتوشیح ملوکانه برسد.
۱۱ – «بشکه» عبارت است از ۴۲ گالن امریکائی در شصت درجه فارنهایت.
۱۲ – «اراضی» عبارتست از اراضی پوشیده از آب و غیر آن.
۱۳ – «اموال» عبارت است از کلیه تاسیسات ثابت و اموال منقول.
۱۴ – «تاسیسات ثابت» عبارت است از تاسیسات نصب شده یا کار گذاشته شده یا ساخته شده که به طور ثابت مستقر گردیده و برای عملیات موضوع این قرارداد مورد استفاده قرار گیرد.
۱۵ – «اموال منقول» عبارت است از کلیه ماشین آلات – لوازم – ابزار – آلات – ادوات – اسباب – قطعات یدکی – مصالح – وسائل خودرو و سایروسائط نقلیه – اثاث – مواد خواربار و کلیه اجناس دیگری جز تاسیسات ثابت که برای انجام عملیات و وظائف مقرر در این قرارداد به شرح مندرج درجزء ۱ از ماده ۸ مورد نیاز باشد.
۱۶ – «ناحیه واگذاری شده» یا «واگذار شده»عبارت از ناحیه مشخص شده در ضمیمه الف یا نواحی که بعد از تقلیل ناحیه مزبور به موجب مقررات ماده۱۳ این قرارداد باقی بماند.
۱۷ – «ناحیه بهره برداری» عبارتست از ناحیهای که در ماده ۱۷ مشخص گردیده است.
۱۸ – «تاریخ آغاز تولید تجاری» عبارتست از تاریخی که به موجب بند ۴ از ماده ۴ این قرارداد معین شده باشد.
ماده ۲
پیمانکار کل
شرکت نفت کنتینانتال بدین وسیله از طرف شرکت ملی نفت به سمت پیمانکار کل منصوب میگردد تا عملیات و وظائف مقرر در این قرارداد را انجام دهد.
ماده ۳
موضوع قرارداد
پیمانکار کل خدمات مشروح در زیر را به نحو مقرر در این قرارداد برای شرکت ملی نفت انجام خواهد داد:
الف – خدمات فنی
پیمانکار کل اداره و انجام کلیه عملیات لازم را که مربوط به اکتشاف و بهره برداری نفت در ناحیه واگذاری باشد بر عهده خواهد داشت.
ب – خدمات مالی
پیمانکار کل وجوه لازم برای انجام و تکمیل عملیات اکتشافی و همچنین در صورت پیدایش نفت وجوه لازم جهت انجام عملیات ارزیابی و توسعه راکه به موجب این قرارداد مقتضی باشد در اختیار شرکت ملی نفت قرار خواهد داد. عملیات اکتشاف مطابق مقررات این قرارداد منحصراً بریک پیمانکار کل صورت خواهد گرفت و بنابر این وجوه مصرف شده در عملیات مزبور به صورت وام بدون بهره تلقی میشود که بازپرداخت آن موقوف به کشف و تولید نفت به میزان تجاری خواهد بود. وجوهی که به منظور هزینه های ارزیابی و توسعه در اختیار شرکت ملی نفت قرار داده میشود به عنوان وام با بهره تلقی و بر طبق روش مقرر در این قرارداد بازپرداخت خواهد شد.
ج – خدمات بازرگانی
پیمانکار کل تعهد می کند که مقادیری نفت خام به نحو مقرر در این قرارداد از طرف شرکت ملی نفت در بازارهای دنیا بفروش برساند.
د – اجرت
شرکت ملی نفت بدین وسیله تضمین می کند که به عنوان اجرت در قبال خدمات انجام شده مقادیری از نفت خام تولیدی از نواحی مورد بهره برداری راکه به موجب مقررات این قرارداد عملیات توسعه در آن انجام شده و به عنوان ذخیره ملی کنار گذاشته نشده باشد بقیمتی که توافق گردد به پیمانکار کل بفروشد.
ماده ۴
مدت قرارداد
جزء ۱
مدت این قرارداد از تاریخ اجرای آن شامل دو مرحله متوالی خواهد بود که بر طبق مقررات مواد ۱۲ و ۱۵ تعیین خواهد گردید.
جزء ۲
حداکثر دوره اکتشاف پیش بینی شده به موجب این قرارداد مشروط برعایت مقررات ماده ۱۲ نه سال خواهد بود.
هرگاه در پایان دوره هفت ساله مقرر در ماده ۱۲ عملیات اکتشافی منتج به ثبوت ناحیه بهره برداری نگردد دوره اکتشاف به خودی خود پایان خواهد یافتو این قرارداد خاتمه خواهد پذیرفت مگر اینکه دوره اکتشاف مطابق مقررات جزء ۵ ماده ۱۲ برای دو سال دیگر تمدید شده باشد که در آن صورتقرارداد در انقضای دوره ۹ساله پایان خواهد یافت.
مع ذلک چنانچه در انقضای دوره اکتشاف مزبور وجود ناحیه یا نواحی بهره برداری به ثبوت رسیده باشد عملیات طبق مقررات این قرارداد فقط در ناحیه یا نواحی بهره برداری مزبور ادامه خواهد یافت.
جزء ۳
آغاز دوره بهره برداری موقعی خواهد بود که کشف نخستین چاه تجاری بر طبق تعریف ماده ۱۶ محرز شده باشد. مدت این قرارداد از لحاظ دوره بهره برداری مزبور ۲۵ سال از تاریخ آغاز نخستین تولید تجاری در ناحیه واگذار شده خواهد بود.
جزء ۴
تاریخ آغاز تولید تجاری مذکور بالا در مورد هر میدان تجاری تاریخی خواهد بود که در آن تاریخ کلیه تاسیسات و وسائل لازم برای حمل و نقلو صدور نفت خام حاصله از میدان مزبور بر یک مبنای منظم به شرح مقرر در مواد این قرارداد تکمیل گردیده و به علاوه حداقل یکصد هزار متر مکعب نفت خام تولیدی آن میدان بر مبنای صادرات منظم فروش و تحویل شده باشد.
ماده ۵
تامین وجوه
جزء ۱
کلیه وجوه لازم برای عملیات اکتشاف ارزیابی و توسعه پیش بینی شده در این قرارداد توسط پیمانکار کل تامین خواهد شد تا آنگاه که وجوه حاصله از عملیات موضوع این قرارداد که عاید شرکت ملی نفت میشود بحدی برسد که شرکت ملی نفت را قادر بر تامین هزینه های عملیات ارزیابی و توسعه بنماید.
جزء ۲
همچنین تفاهم حاصل است که مسئولیت شرکت ملی نفت در برابر پیمانکار کل نسبت ببازپرداخت وجوهی که طبق جزء (۱) بالا پرداخته میشود فقط در صورتی خواهد بود که میدان تجاری به شرح تعریف ماده ۱۸ این قرارداد کشف و تولید به میزان تجاری شروع شده باشد.
ماده ۶
مالکیت شرکت ملی نفت در مورد
نفت و اموال
جزء ۱
نفتی که به موجب مقررات این قرارداد تولید میشود کلا در سر چاه بشرکت ملی نفت تعلق خواهد داشت.
جزء ۲
کلیه اموالی که برای عملیات پیمانکار کل تهیه شده و یا مورد استفاده قرار گرفته باشد به شرح مقررات زیر در تملک شرکت ملی نفت خواهد بود.
الف –
کلیه اراضی و تاسیسات ثابت به نام شرکت ملی نفت تحصیل خواهد شد و در مالکیت آن شرکت خواهد بود.
ب –
کلیه اموال منقول که به منظور استفاده در انجام عملیات موضوع این قرارداد تحصیل شده باشد تابع مقررات زیر خواهد بود:
۱ – هرگاه پیمانکار کل اینطور تلقی کند که اموال منقول در تمام مدتی که برای استهلاک آنها در نظر گرفته است مورد استفاده کامل نخواهد بود ازشرکت ملی نفت درخواست خواهد کرد تا با استفاده موقت از آنها موافقت نماید.
هرگاه شرکت ملی نفت ظرف سی روز از تاریخ اعلام پیمانکار کل جواب ندهد موافقت شرکت ملی نفت تحصیل شده تلقی خواهد شد. این اموال تامدتی که تمام بهای استهلاک آن به حساب عملیات منظور نگردیده باشد در مالکیت پیمانکار کل باقی خواهد ماند و موقعی که کاملاً مستهلک گردید درمالکیت شرکت ملی نفت وارد خواهد شد.
هرگاه پیمانکار کل بخواهد اینگونه اموال را که کلا مستهلک نشده است از ایران صادر کند شرکت ملی نفت مختار خواهد بود موقعی که پیمانکار کل مطابق مقررات جزء ۲ از ماده ۳۳ درخواست موافقت آن شرکت را می کند اموال مزبور را با پرداخت مانده بهای دفتری آنها خریداری نماید.
۲ – در کلیه موارد دیگر اموال بمحض تحصیل در مالکیت شرکت ملی نفت وارد خواهد شد و تمام هزینه خرید آنها بر حسب آنکه به منظور مصرف در عملیات اکتشاف و یا بهره برداری تحصیل شده باشد به عنوان جزوی از وام اکتشافی و یا وام بهره برداری در همانسال منظور خواهد شد.
جزء ۳
کلیه موجودی های انبار و اجناس مصرفی که توسط پیمانکار کل برای استفاده در عملیات موضوع این قرارداد تحصیل شده باشد بمحض تحصیل در مالکیت شرکت ملی نفت در خواهد آمد و بر حسب استفادهای که عملا از آن شده به عنوان جزئی از وام اکتشافی و یا وام بهره برداری منظورخواهد گردید.
جزء ۴
در مدت اعتبار این قرارداد پیمانکار کل حق استفاده کامل از کلی اراضی و تاسیسات ثابت و اموال منقول تحصیل شده به موجب این قرارداد را در ناحیه واگذار شده دارا خواهد بود. همچنین تفاهم حاصل است که پیمانکار کل میتواند از نفت تولید شده در ناحیه واگذاری تا آنجا که برای اجرایعملیات مجاز به موجب این قرارداد لازم و مقتضی باشد مجاناً استفاده نماید.
ماده ۷
ثبت پیمانکار کل
پیمانکار کل مکلف است ظرف مدت شصت روز از تاریخ اجرا درخواست ثبت خود را طبق قوانین و مقررات ثبت شرکت ها در ایران باداره ثبت ایران تسلیم نماید.
ماده ۸
عملیات مجاز
جزء ۱
عملیاتی که اجازه انجام آن به موجب این قرارداد داده شده است عبارتست از:
الف – اکتشاف نفت از طریق زمینشناسی – ژئوفیزیکی و روشهای دیگر من جمله حفر چاه برای نفت و هرگونه وظائف دیگری که به طور معمول باعملیات اکتشاف و بهره برداری مربوط باشد.
ب – حمل نفتی که بر طبق این قرارداد تولید شده از میدان ها بکنار دریا و انبار کردن نفت و تحویل نفت تولیدی از ناحیه واگذار شده بهر وسیله منجمله بارگیری در کشتی و هرگونه وظائف دیگری که به طور معمول با انبار کردن و حمل نفت مربوط باشد.
جزء ۲
پیمانکار کل فعالیتهائی را که برای انجام عملیات موضوع این قرارداد لازم و یا به طور معقول مرتبط بآن باشد بر عهده خواهد داشت.
تفاهم حاصل است که آباد کردن اراضی و ایجاد جزیرهها و ساختمان راه های آهن بندر تلفن تلگراف و سرویس های بی سیم و سرویس های هوایی واستفاده از آنها مشروط باجازه قبلی و کتبی دولت خواهد بود. اجازه مزبور از مجرای شرکت ملی نفت به عمل خواهد آمد و شرکت ملی نفت کوشش خواهد نمود که اجازه مزبور ظرف مدت معقول و بدون تاخیر ناموجه تحصیل شود.
به منظور تسریع در اجرای عملیات مقرر در این قرارداد پیمانکار کل میتواند بدون اینکه از میزان مسئولیت او در برابر شرکت ملی نفت چیزی کاسته شود و با رعایت مقررات جزء ۳ از ماده ۱۰ پیمانکاران فرعی را به کار بگمارد.
ماده ۹
اراضی اب [آب] و حقوق ارتفاقی
اراضی آب و حقوق ارتفاقی که به نحو معقول مورد احتیاج پیمانکار کل برای انجام عملیات مقرر در این قرارداد باشد توسط شرکت ملی نفت تحصیل و در اختیار پیمانکار کل گذارده خواهد شد.
تحصیل اراضی آب و حقوق ارتفاقی بر طبق روش و مقررات مندرج در اساسنامه شرکت ملی نفت ایران به عمل خواهد آمد و تابع شرایط مقرر دراساسنامه مذکور خواهد بود.
بهای خرید یا مال الاجاره پرداختی بابت تحصیل اراضی آب و حقوق ارتفاقی مذکور به علاوه هزینه های مربوط به آن بر حسب مورد جزء هزینه های اکتشاف یا بهره برداری مقرر در این قرارداد منظور خواهد شد.
ماده ۱۰
اداره عملیات
جزء ۱
اداره عملیات نفتی مربوط بناحیه واگذار شده با رعایت مقررات این قرارداد از تاریخ اجرا به پیمانکار کل محول میگردد.
جزء ۲
پیمانکار کل مخصوصاً ملزم بانجام تعهدات زیر خواهد بود:
الف – بذل مساعی در اجرای عملیات اکتشافی در ناحیه واگذار شده بحد اعلا و بر طبق روش خوب صنعت نفت.
ب – مطلع نگاهداشتن شرکت ملی نفت مستمراً از جریان کلیه عملیاتی که باید به موجب مقررات این قرارداد صورت گیرد و تسلیم گزارش ماهانه پیشرفت کار در مورد عملیات انجام یافته و همچنین تسلیم گزارش جامع و نهایی در پایان هر کار معین.
ج – فراهم کردن وسائل تا نمایندگان شرکت ملی نفت بتوانند در هر موقع معقولی عملیات مقرر در این قرارداد را بازرسی نمایند.
د – نگاهداری ارقام و اطلاعات کامل از جمیع عملیات فنی که طبق این قرارداد انجام میگردد.
ه- – نگاهداری حساب های عملیات خود به طریقی که ارقام و اطلاعات مربوط به هزینه های عملیات به طرز درست و روشن و دقیق نشان داده شود واتخاذ روش حسابداری مناسب برای این منظور که با توافق طرفین تعیین و گاه بگاه با توجه به پیشرفتهائی که در آینده حاصل میشود مورد تجدید نظرقرار خواهد گرفت.
و – محدود کردن استخدام کارمندان خارجی به حداقل با تامین این منظور که تا آنجا که به طور معقول عملی باشد کارمندان خارجی فقط برای تصدیمشاغل تخصصی فنی که ایرانیان حائز معلومات و تجربه لازم برای احراز آن مشاغل یافت نشود استخدام شوند.
ز – توجه دائم بحقوق و منافع ایران در جریان عملیات خود.
ح – تامین این منظور که شرکت ملی نفت در هر موقع که لازم بداند بتواند ظرف مدت معقولی هر گونه اطلاعی را به صورت رونوشتهای دقیق نقشههاو مقاطع و گزارشهای مربوط به نقشه برداری و زمینشناسی و ژئوفیزیک و حفاری و تولید و سایر امور مشابه مربوط به عملیات مقرر در این قرارداد وهمچنین جمیع اطلاعات علمی و فنی که در نتیجه عملیات مزبور حاصل شده باشد به دست آورد.
جزء ۳
پیمانکار کل میتواند انجام هر قسمت از عملیات مجاز را به پیمانکاران فرعی بسپارد مشروط بر اینکه:
الف – قبلا درباره انتخاب هر پیمانکار فرعی که بهای قرارداد او بیش از ۰۰۰ر۲۰ دلار یا معادل آن باشد با شرکت ملی نفت مشاوره نماید.
ب – رونوشتی از کلیه اینگونه قراردادها تسلیم شرکت ملی نفت نماید.
ج – پیمانکار فرعی بر اساس تشخیص محتاطانه بازرگانی و با توجه بمقررات جزء ۵ این ماده انتخاب شود و در صورت تساوی شرایط به پیمانکاران فرعی ایرانی حق تقدم داده شود.
جزء ۴
بدین وسیله طرفین موافقت مینمایند که در انقضای شصت ماه از تاریخ آغاز نخستین تولید تجاری:
الف – سمت مدیریت عملیات در سازمان پیمانکار کل بر عهده یکنفر ایرانی که از طرف شرکت ملی نفت تعیین گردد محول خواهد شد.
مدیر مذکور زیر نظر مدیر عامل که از جانب پیمانکار کل تعیین میگردد مسئولیت اداره عملیات جاری تولید و حمل و نقل و انبارداری و بارگیری راخواهد داشت.
ب – یک هیات اجرایی مرکب از دو نفر نماینده شرکت ملی نفت و دو نفر نماینده پیمانکار کل جهت نظارت در تهیه و اجرای کلیه برنامهها وبودجههای مربوط به عملیات توسعه و تولید تشکیل خواهد شد.
جلسات هیات مذکور هر سه ماه یکبار یا بدفعات بیشتر هر موقع که نمایندگان شرکت ملی نفت یا پیمانکار کل تقاضا نمایند منعقد خواهد شد.
جزء ۵
پیمانکار کل و شرکت ملی نفت همواره سعی کامل خواهند نمود برای تامین این منظور که عملیات با صرفه دارترین هزینه از لحاظ اقتصادی بانجام رسد.
ماده ۱۱
محاسبات پیمانکار کل
جزء ۱
پیمانکار کل هر سه ماه یکبار صورتحساب هزینه ها را تهیه خواهد کرد صورتحساب مزبور باید هزینههائی را که طی آن سه ماه توسط پیمانکار کل به موجب این قرارداد انجام شده و همچنین جمع کل هزینه ها را تا پایان آن سه ماه نشان بدهد. صورت حساب های مزبور حداکثر ظرف دو ماه بعد از پایان سه ماهی که هزینه ها در آن مدت صورت پذیرفته تسلیم شرکت ملی نفت خواهد شد مگر در مورد صورتحساب سه ماهه منتهی به ۳۱دسامبر که بایستی تا ۳۱ ماه مارس سال بعد برای شرکت ملی نفت ارسال شود.
شرکت ملی نفت حق خواهد داشت که بدون اینکه لطمهای بحق حسابرسی سالانه او که ذیلا مقرر شده است وارد شود صحت صورت حساب های مذکور را مورد رسیدگی و تحقیق قرار دهد و از پیمانکار کل بخواهد که مدارک و اسناد هزینه کافی برای اثبات آنها ارائه بنماید و همچنین توضیحات لازم را برای توجیه هر یک از اقلام خرج که در آن صورت حسابها وارد شده است بدهد. برای این منظور شرکت ملی نفت حق خواهد داشت که به موجب درخواست کتبی توضیحات بخواهد و همچنین سند هزینه های مربوط به بعضی از اقلام وارده را مطالبه کند مشروط بر آنکه درخواست مزبور حداکثرظرف یکماه از تاریخ ارسال صورت حسابها انجام گیرد.
جزء ۲
مخارج فوق پس از آنکه هر سال به وسیله یک موسسه حسابرسان صلاحیتدار که معروفیت بین المللی داشته و مورد قبول طرفین باشد رسیدگی گردید طبق مقررات این قرارداد بر حسب مورد به عنوان هزینه های اکتشافی یا بهره برداری صحیح توسط طرفین پذیرفته خواهد شد.
گزارش حسابرسی اینگونه محاسبات در مورد هر سال مالی حداکثر سه ماه پس از پایان سال مالی مورد گزارش بشرکت ملی نفت تسلیم خواهد شد.
جزء ۳
پیمانکار کل در محاسبات خود تمام هزینههائی را که در ایران و یا خارج از ایران منحصراً و الزاماً به منظور اجرای عملیات مقرر در این قرارداد انجام داده است بقیمت واقعی منظور خواهد نمود. هزینههائی که پیمانکار کل جزو حساب های خود منظور می کند ممکن است شامل بخش معقولی ازهزینههای اداری او در ایران باشد که بر اساس اصول حسابداری متداول که به طور یکنواخت رعایت حواهد [خواهد] شد احتساب میگردد.
بهای خدماتی که ممکن است به وسیله شرکت مادر و شرکت های فرعی یا وابسته پیمانکار کل به عمل آید به حساب بدهکار هزینه عملیات منظور خواهد شد با این تفاهم که این قبیل مخارج به هیچ عنوان شامل عوامل هزینه بالاسری و حق الزحمه و بهره و سود و یا هرگونه هزینه های دیگری که ممکن است بقیمت واقعی خدمات اضافه گردد نخواهد بود به استثنای بهره متعلق بوام های ارزیابی و توسعه و به استثنای حق الزحمه بازاریابی که به نحومقرر در مواد ۲۶ و ۲۹ قرارداد در حساب منظور میگردد.
ماده ۱۲
مدت دوره اکتشاف و حداقل تعهدات
جزء ۱
پیمانکار کل متعهد است مبلغ ده میلیون دلار آمریکائی به عنوان پذیره تحت شرایط زیر به شرکت ملی نفت ایران بپردازد:
الف – یک میلیون دلار آمریکائی ظرف سی روز از تاریخ اجرای این قرارداد.
ب – سالی یک میلیون دلار آمریکائی در سالروزهای هر یک از چهار سال متعاقب تاریخ اجرای قرارداد (جمعاً بمبلغ چهار میلیون دلار آمریکائی).
ج – یک میلیون دلار آمریکائی به مجرد کشف نخستین میدان تجاری به شرح مقرر در ماده ۱۸ این مبلغ ظرف سی روز از تاریخ اعلام شرکت ملی نفت به پیمانکار کل دایر بر اینکه میدان را تجاری شناخته است پرداخت خواهد شد.
د – دو میلیون دلارآمریکائی بمحض اینکه سطح تولید در ناحیه واگذار شده در طول مدت پانزده روز متوالی به طور متوسط به یکصد هزار بشکه درروز برسد پرداخت این مبلغ ظرف سی روز از آخرین روز پانزده روز متوالی مذکور صورت خواهد گرفت.
ه- – دو میلیون دلار امریکائی بمحض اینکه سطح تولید در ناحیه واگذار شده در طول مدت پانزده روز متوالی به طور متوسط به یکصد و پنجاه هزاربشکه در روز برسد. پرداخت این مبلغ ظرف سی روز از آخرین روز پانزده روز متوالی مذکور صورت خواهد گرفت.
پیمانکار کل مبالغ فوق را به حساب شرکت ملی نفت نزد یکی از بانکهای شهر نیویورک (کشورهای متحد آمریکا) تودیع خواهد نمود. شماره حساب ونام و آدرس بانک مذکور به وسیله شرکت ملی نفت تعیین و کتباً به اطلاع پیمانکار کل خواهد رسید.
جزء ۲
دوره اکتشاف هفت ساله مذکور در ماده ۴ بالا بدو مرحله متوالی تقسیم میشود.
مرحله اول به مدت پنج سال از تاریخ اجرای قرارداد و مرحله دوم متعاقب آن به مدت دوساله خواهد بود مع ذلک تفاهم حاصل است که دوره مزبورممکن است برای یک مرحله سوم به مدت دو سال تحت شرایطی که در جزء ۵ زیر پیش بینی شده است تمدید گردد.
جزء ۳
(مرحله اول) پیمانکار کل مکلف است در طول مرحله اول حداقل ۸ میلیون دلار آمریکائی برای عملیات اکتشاف در ناحیه واگذار شده خرج کند. عملیات مذکور شامل حفاری لااقل سه چاه اکتشافی خواهد بود.
جزء ۴
(مرحله دوم) در صورتی که پیمانکار کل تعهدات مندرج در جزء ۳ مذکور فوق را انجام داده باشد مجاز خواهد بود که اگر مایل باشد پس ازتقلیل ناحیه به نحو مقرر در ماده ۱۳ قرارداد به عملیات اکتشافی در مرحله دوم مبادرت ورزد. در چنین صورتی پیمانکار کل اقلا تا دو ماه پیش از پایان مرحله اول قصد خود را دائر بادامه عملیات اکتشافی برای مرحله دوم به اطلاع شرکت ملی نفت خواهد رسانید در طول مرحله دوم پیمانکار کل حداقل سالی دو میلیون دلار امریکائی برای عملیات اکتشافی خرج خواهد کرد.
جزء ۵
(مرحله سوم) در پایان مرحله دوم و بعد از تقلیل قسمت باقیمانده ناحیه واگذار شده به نحو مقرر در جزء ۱ ماده ۱۳ قرارداد پیمانکار کل میتواند یکماه زودتر از خاتمه مرحله دوم درخواست تمدید دو سال اضافی بنماید. شرکت ملی نفت در قبول یا رد درخواست مزبور مختار خواهد بود. در صورتی که شرکت ملی نفت چنین درخواستی را قبول نماید مراتب را ظرف شصت روز پس از وصول درخواست به پیمانکار کل اعلام خواهد نمود. در این صورت پیمانکار کل مکلف خواهد بود که عملیات اکتشافی را برای یک مرحله اضافی دوساله مرحله سوم و با تعهد هزینه حداقل سالی دو میلیون دلار آمریکائی به موقع اجراء بگذارد.
جزء ۶
پیمانکار کل لااقل دو ماه پیش از انقضای هر مرحله گزارشی حاکی از اینکه حداقل تعهد مخارج پیش بینی شده برای مرحله مربوطه انجام گرفته یا در جریان اتمام است (با رعایت مقررات جزء ۸ زیرین) تسلیم شرکت ملی نفت خواهد نمود.
هر گاه شرکت ملی نفت ظرف شصت روز از تاریخ تسلیم گزارش مذکور جوابی به پیمانکار کل ندهد چنین تلقی خواهد شد که پیمانکار کل حداقل مخارج ناظر بمرحله مربوطه را انجام داده است و لذا عملیات ناظر به مرحله مربوطه را انجام خواهد داد و عملیات را برای مرحله بعدی در ناحیه تقلیل یافته ادامه خواهد داد.
جزء ۷
در صورتی که حداقل مبلغ مخارج سالانه که در مورد اولین سال مرحله دوم یا اولین سال مرحله سوم پیش بینی شده تماماً خرج نشده باشد مبلغ خرج نشده باقیمانده به حساب سال بعد منتقل و در آن سال صرف خواهد شد.
جزء ۸
هرگاه در انقضای مرحله اول حداقل تعهد مخارج مصرح در جزء ۳ این ماده تماماً خرج نشده باشد شرکت ملی نفت حق خواهد داشت که این قرارداد را بدون اینکه تعهدی برای او در قبال پیمانکار ایجاد شود فسخ نماید.
جزء ۹
در طول مرحله اول پیمانکار کل حق نخواهد داشت که عملیات اکتشافی را تحت هیچ عنوانی به جزدر موارد فرسماژور به نحو مقرر در این قرارداد متوقف یا تعطیل نماید لیکن در پایان مرحله اول و در پایان هر یک از دورههای یک ساله بعدی در صورتی که پیمانکار کل ملاحظه نماید شرایط زیرزمینی ناحیه واگذار شده طوری است که نمی توان به طور معقولی انتظار داشت که نفت به میزان تجاری کشف گردد میتواند از ادامه عملیات اکتشافی خودداری نماید و در این صورت باید قصد خود را بشرکت ملی نفت اعلام نموده به عملیات خاتمه دهد لیکن قبلا باید ثابت نماید که کلیه امور اکتشافی تا تاریخ اعلام مربور [مزبور] بر طبق برنامه به موقع اجرا گذارده شده و حداقل تعهد مخارج پیش بینی شده برای مرحله یا دوره سالانه) بر حسب مورد) مقدم بر اعلام مزبور تماماً خرج شده است. مع ذلک هرگاه تا تاریخ اعلام مزبور مبلغی خرج نشده باقیمانده باشد پیمانکار کل باید نصف مبلغ باقیمانده مزبور را بشرکت ملی نفت بپردازد.
جزء ۱۰
با وجود مقررات فوق پیمانکار کل مختار است که در خاتمه سال سوم از مرحله اول از قرارداد دست بکشد مشروط بر آنکه حداقل مبلغ چهارمیلیون دلار آمریکائی در امور اکتشافی خرج و حداقل سه میلیون دلار به شرح مقرر در جزء ۱ این ماده در وجه شرکت ملی نفت پرداخت نموده باشد.در چنین صورتی این قرارداد به مجرد اعمال این حق فسخ خواهد گردید.
جزء ۱۱
مخارج واقعی که در ضمن مرحله اول اضافه بر حداقل تعهد مخارج مرحله مزبور انجام گرفته باشد به حساب حداقل تعهد مخارج مرحله دوم منظور خواهد شد.
جزء ۱۲
(الف) هرگاه در پایان مرحله اول نفت بمقادیر تجاری در ناحیه واگذار شده کشف شده باشد پیمانکار کل حق نخواهد داشت عملیات اکتشافی را در مراحل دوم و سوم متوقف یا تعطیل نماید و بایستی تعهدات مربوط به ادامه عملیات را بر طبق جزءهای ۴ و ۵ این ماده انجام دهد. تفاهم حاصل است که انجام عملیات اکتشافی در مرحله سوم تابع مقررات جزء ۵ فوق خواهد بود.
(ب) هرگاه در پایان مرحله دوم یا سوم اکتشاف (هر کدام که مورد پیدا کند) حداقل تعهد مخارج مقرر در جزءهای ۴ و ۵ این ماده کلا انجام نپذیرفته باشد پیمانکار کل باید مبلغی برابر با نصف مبلغ خرج نشده بشرکت ملی نفت بپردازد. مبلغ مزبور در جزو مخارج اکتشاف منظور نخواهد شد.
جزء ۱۳
(الف) هرگاه در پایان مرحله دوم مقرر در جزء ۴ این ماده پیمانکار کل حداقل تعهد مخارجی را که بر طبق جزء ۴ مذکور پیش بینی شده انجام نداده باشد دوره اکتشاف خاتمه یافته تلقی خواهد شد و همین حکم جاری خواهد بود در صورتی که پیمانکار کل تعهد خود را به شرح مقرر در جزء ۵ این ماده انجام ندهد. از آن پس حدود عملیات پیمانکار کل منحصر به عملیات در ناحیه یا نواحی بهره برداری (در صورت وجود چنین ناحیه یا نواحی) که بر طبق مقررات ماده ۱۷ تحدید حدود میگردد خواهد شد. در صورتی که چنین ناحیه بهره برداری موجود نباشد شرکت ملی نفت حق خواهد داشت بدون اینکه برای او تعهدی در قبال پیمانکار کل ایجاد شود این قرارداد را فسخ نماید.
(ب) در صورتی که پیمانکار کل بر طبق مقررات جزء ۵ وارد مرحله اضافی دوساله شده اما در انقضای مرحله مزبور حداقل تعهد مخارجی را که برای آن مرحله معین شده انجام نداده باشد شرکت ملی نفت حق خواهد داشت به همان طریقی که در بند (الف) بالا راجع به پایان مرحله دوم مقرر گردیده است اقدام نماید.
جزء ۱۴
در کلیه مواردی که در این ماده پیش بینی شده است شرکت ملی نفت مختار خواهد بود هر موقع که اوضاع و احوال را مقتضی بداند برای انجام تعهدات پیمانکار کل حداکثر تا شش ماه مهلت بدهد.
ماده ۱۳
ناحیه واگذار شده و تقلیلهای بعدی آن
جزء ۱
در پایان مرحله اول «ناحیه واگذار شده» به میزان ۵۰% تقلیل خواهد یافت.
هرگاه در پایان مرحله دوم عملیات اکتشافی طبق مقررات جزء ۵ ماده ۱۲ این قرارداد وارد مرحله سوم شود باقیمانده «ناحیه واگذار شده» بار دیگر به میزان ۵۰% ناحیهای که در خاتمه مرحله دوم باقیمانده است تقلیل خواهد یافت.
جزء ۲
پیمانکار کل محدودههائی را که به منظور تقلیل یا تقلیل های مشروحه فوق بایستی از «ناحیه واگذار شده» خارج گردد و نیز شکل و اندازه آنها را انتخاب خواهد نمود مشروط بر اینکه محدودههای مزبور از قطعاتی تشکیل شود که مساحت هر کدام از آنها از ۲۰۰ کیلومتر مربع کمتر نبوده و متوسط طول هر یک از قطعات بیشتر از شش برابر میزان متوسط عرض آن نباشد. در صورتی که اجرای روش مزبور در انتخاب محدودههای مورد تقلیل مناسب نباشد شکل و اندازه محدودههای مزبور به نحوی که شرکت ملی نفت مقتضی بداند معین خواهد شد.
جزء ۳
بعد از انجام هر یک از تقلیل های مشروحه فوق پیمانکار کل محدودههائی را که پس از تقلیل به موجب مقررات این قرارداد نگاه خواهد داشت به اطلاع شرکت ملی نفت خواهد رسانید.
اطلاع مزبور در گزارشی که در جزء ۶ ماده ۱۲ اینقرارداد بآن اشاره شده است گنجانده خواهد شد.
در صورتی که پیمانکار کل ظرف مهلتی که برای ارسال گزارش مزبور مقرر شده نظریات خود را راجع به محدودههائی که بایستی خارج گردد به اطلاع شرکت ملی نفت نرساند شرکت محدودههای مزبور را بنا بر تشخیص خود تعیین خواهد کرد. تصمیم مزبور قطعی بوده و محدودههائی که بدین ترتیب توسط شرکت ملی نفت مشخص میگردد از تاریخ اعلام به پیمانکار کل به عنوان محدودههای خارج شده از ناحیه واگذاری تلقی خواهد شد.
جزء ۴
در پایان «دوره اکتشاف» به شرح مقرر در ماده ۱۲ «ناحیه واگذار شده» به طور نهایی تقلیل خواهد یافت به نحوی که فقط محدود بناحیه یا نواحی بهره برداری گردد که وجود میدان یا میدانهای تجاری به شرح تعریف ماده ۱۸ در آن محقق شده باشد.
ماده ۱۴
تنظیم برنامه و بودجه عملیات اکتشافی
جزء ۱
پیمانکار کل با مشورت شرکت ملی نفت برای هر سال تقویمی برنامهها و بودجههای اکتشافی «ناحیه واگذار شده» را تنظیم خواهد نمود به نحوی که دست کم انجام حداقل تعهداتی که در ماده ۱۲ تصریح گردیده است تامین شود.
مشورت مزبور بایستی قبل از پانزدهم سپتامبر هر سال به عمل آید.
جزء ۲
برنامهها و بودجههای مقرر در جزء ۱ فوق برای هر سال تقویمی منتهی تا پایان روز سیام اکتبر سال قبل تسلیم شرکت ملی نفت خواهد گردید.
هرگاه پیمانکار کل در ضمن اجرای برنامههای مزبور تجدید نظری را در آنها مقتضی بداند مراتب را بشرکت ملی نفت اطلاع خواهد داد و حق خواهد داشت که نسبت به اجرای کارهای مربوط بقسمت تجدید نظر شده اقدام نماید به شرط آنکه افزایش مربوطه در بودجه سالانه از ده درصد تجاوزننماید.
ماده ۱۵
مدت دوره بهره برداری
جزء ۱
«دوره اکتشاف» در هر قسمت از «ناحیه واگذار شده» موقعی پایان خواهد یافت که «نخستین چاه تجاری» طبق تعریف ماده ۱۶ این قرارداد درقسمت مزبور کشف شده باشد.
در مورد هر «ناحیه بهره برداری»که حدود آن بر طبق ماده ۱۷ تعیین میشود آغاز «دوره بهره برداری» از تاریخ احراز «نخستین چاه تجاری» خواهد بود.
جزء ۲
«دوره بهره برداری» در یک «ناحیه بهره برداری»مشتمل بر سه مرحله جداگانه به شرح زیر خواهد بود.
الف – مرحله ارزیابی: از تاریخ تحقق «نخستین چاه تجاری» طبق ماده ۱۶ تا تاریخی که میدان بر طبق مقررات ماده ۱۸ این قرارداد تجاری شناخته شود.
ب – مرحله توسعه:از تاریخ تجاری شناخته شدن میدان تا «تاریخ شروع تولید به میزان تجاری»
ج – مرحله تولید:از «تاریخ شروع تولید به میزان تجاری» تا خاتمه «دوره بهره برداری».
جزء ۳
«دوره بهره برداری» در مورد تمام «ناحیه واگذار شده» در خاتمه ۲۵ سال از «تاریخ شروع تولید تجاری» از «نخستین میدان تجاری» پایان خواهدیافت.
ماده ۱۶
نخستین چاه تجاری
جزء ۱
همینکه پیمانکار کل باین نتیجه رسید که «نخستین چاه تجاری» کشف و تکمیل گردیده است اظهاریهای حاکی از این امر بشرکت ملی نفت تسلیم خواهد نمود.
دلایل اثبات این اظهار در گزارش بعدی که درباره تکمیل چاه تجاری مزبور تهیه و تسلیم میگردد مندرج خواهد بود. گزارش مزبور بایستی حاوی تاریخچه مفصل چاه من جمله اطلاعات و ارقام مربوط به زمینشناسی – حفاری – مهندسی نفت و ذخائر نفتی – تولید باشد تفاهم حاصل است که آزمایشهائی که برای اثبات کشف چاه تجاری مزبور به عمل میآید در حضور نمایندگان شرکت ملی نفت انجام خواهد گرفت و بهمین منظور هر گونه دلایل و علائم وجود نفت فوراً به اطلاع نماینده شرکت ملی نفت رسانیده خواهد شد.
جزء ۲
چاه موقعی «تجاری» شناخته خواهد شد که یا:
الف – قابلیت بهره دهی فرضی آن که بر اساس ضخامت طبقه بهره ده و خصوصیات پتروفیزیکی سنگهای مخزن و اطلاعات حاصله از تجزیه وآزمایش عوامل فشار و حجم و درجه حرارت سیالات موجود در مخزن (PVT)و ضریب های بهره دهی در میزانهای مختلف تولید و حریم زهکشی مفروضی بشعاع نیم میل در اطراف حلقه چاه برآورد گردیده باشد حاکی از این باشد که چاه در ظرف مدت ۶ سال میتواند مقادیر کافی نفت تولید کند به طوریکه ارزش فعلی آن بر اساس بهای مربوطه در تاریخ تقویم با احتساب ۵% تخفیف حداقل معادل یک و نیم برابر هزینه تمام شده حفاری وتکمیل آن چاه باشد و یا:
ب – بثبوت برسد که میتواند در جریان طبیعی نفت خامی به میزان روزانه دو هزار بشکه در طول مدت پانزده روز متوالی در افقهائی بحداکثر ۲۵۰۰متر عمق تولید کند.
این قدرت تولید در مورد چاهی که افق عمیقتر از میزان مذکور داشته باشد روزانه سه هزار بشکه منظور خواهد شد.
جزء ۳
صرف کشف چاه تجاری بمفهومی که در جزء ۲ این ماده تعریف گردیده است بخودی خود کافی نخواهد بود که ساختمان تحتالارضی ومخازن نفتی مربوطه تشکیل یک میدان تجاری بدهد.
جزء ۴
مقررات مندرج در این ماده در مورد نخستین چاه یا چاههای تجاری که بعداً هم در قسمتهای دیگر «ناحیه واگذار شده» کشف گردد عیناً قابل اجرا خواهد بود.
ماده ۱۷
ناحیه بهره برداری
جزء ۱
هر زمان که «نخستین چاه تجاری» به شرح تعریف جزء ۲ ماده ۱۶ تحقق یافت مرحله ارزیابی مذکور در جزء ۲ ماده ۱۵ در ناحیه بهره برداری شروع خواهد شد. حدود موقتی چنین ناحیهای فوراً به اطلاع شرکت ملی نفت رسانده خواهد شد.
جزء ۲
هر «ناحیه بهره برداری» به وسیله کثیرالاضلاعی مشخص میگردد که مختصات جغرافیائی قطعی آن را پیمانکار کل تعیین خواهد کرد. ناحیهای که باین نحو مشخص میشود از حدود کثیرالاضلاعی که محیط بر پستترین خطوط میزان ساختمان طبقاتالارضی و یا باختلاف مورد محیط برحدود ناحیه قابل بهره برداری نفتی باشد تجاوز نخواهد نمود. «ناحیه بهره برداری» باید در داخل ناحیه واگذار شده قرار داشته و بر اساس اطلاعات مربوطه مشخص گردد.
حدود هر ناحیه بهره برداری ممکنست بر اساس نتایج حاصله از چاههای ارزیابی یا چاههای توسعهای در طول «دوره بهره برداری» مورد تجدید نظرقرار گیرد.
ماده ۱۸
میدان تجاری
جزء ۱
به مجرد اینکه پیمانکار کل باین نتیجه رسید که عملیات وی در یک «ناحیه بهره برداری» منتج بکشف «میدان تجاری» شده است گزارشتفصیلی نتیجه گیری خود را بشرکت ملی نفت تسلیم خواهد نمود.
جزء ۲
گزارشی که پیمانکار کل به موجب جزء ۱ فوق بشرکت تسلیم می کند باید به طور وضوح حاوی اطلاعات فنی و من جمله مراتب زیر باشد:
الف – اطلاعات زمینشناسی و ژئوفیزیکی – ضخامت طبقه بهره ده – فاصله یا فواصل بین سطوح مختلف تماس سیالات – خصوصیات پتروفیزیکی سنگهای مخزن – تجزیه و آزمایش عوامل فشار و حجم و درجه حرارت سیالات موجود در مخزن P.V.T قابلیت بالقوه بهره دهی مخزن – قابلیت بالقوه بهره دهی روزانه هر چاه – خصوصیات و ترکیبات مربوطه نفت خام مکشوفه – عمق – فشار – و سایر خصوصیات مخزن و سیالات موجود درآن.
ب – فاصله و میزان دسترس بودن مخزن از کنار دریا و نقاط عمده پخش یا مصرف – فراهم بودن وسائل حمل و نقل تا بازارهای جهانی یا میزان هزینهایجاد یا تکمیل وسائل مزبور.
ج – هر گونه اطلاعات مربوطه دیگری که پیمانکار کل بآن اتکا نموده و نتایجی که از آن گرفته است.
د – نظریاتی که به وسیله کارشناس یا کارشناسانی که اجرای عملیات بآنها سپرده شده ابراز گردیده باشد.
جزء ۳ شرکت ملی نفت گزارش مزبور را ظرف مدت معقولی مورد بررسی قرار خواهد داد تا تشخیص دهد که آیا «میدان تجاری» بدان معنی که درجزء ۴ این ماده تعریف گردیده کشف شده است یا نه.
جزء ۴
از لحاظ این قرارداد طرفین موافقت مینمایند که میدان فقط در موقعی تجاری تلقی میشود که مقدار نفت خامی که طبق پیش بینی معقول ازآن میدان قابل استخراج است بحدی باشد که تحویل نفت خام در کنار دریا بر اساس زیر امکانپذیر باشد:
هرگاه از «ارزش فعلی» مجموع مقادیر نفت خامی که انتظار میرود در ظرف مدت اولین ۲۵ سال تولید گردد و ارزش مزبور بر اساس قیمت مربوطه محاسبه شده باشد (از این پس در این قرارداد «ارزش تخفیف یافته» نامیده میشود) اقلام زیر را:
الف – «ارزش فعلی» مجموع هزینه های جاری بابت مقادیر نفت خامی که انتظار میرود در ظرف اولین ۲۵ سال تولید گردد من جمله هزینه های برداشت- عمل آوردن – انبار کردن – حمل و نقل – بارگیری و مخارج دیگر.
ب – مجموع هزینه های اکتشافی که طبق این قرارداد تا تاریخ کشف میدان تجاری صرف شده باشد باضافه هزینه های اکتشافی برآورد شده که باید دربقیه دوره اکتشافی خرج گردد.
ج – هزینه های پیش بینی شده ارزیابی و توسعه باضافه ارزش فعلی بهره سرمایه قابل پرداخت توسط شرکت ملی نفت در مورد میدان مربوطه.
د – مبلغی معادل (۲).(۱) ۱۲ درصد «ارزش تخفیف یافته» مذکور در بالا کسر کنند.
سودی باقی بماند که کمتر از ۲۰ درصد «ارزش تخفیف یافته» نباشد.
جزء ۵
به منظور احتساب «ارزش فعلی» در کلیه مواردی که در این ماده ذکر شده است نرخ تنزل به قرار ۵ درصد به مدت ۲۵ سال منظور خواهد شد.
جزء ۶
مقررات این ماده عیناً در مورد هر میدان دیگری که متعاقبا کشف گردد قابل اجرا خواهد بود با این تفاهم که هزینه واحدی برای موضوع واحد بیش از یکبار در محاسبه منظور نخواهد شد.
ماده ۱۹
ذخائر ملی
جزء ۱
تفاهم حاصل است که پنجاه درصد ذخائر مکشوفه قابل استخراج از شمول مقررات این قرارداد خارج و به عنوان ذخائر ملی کنار گذارده خواهد شد انتخاب ذخائری که به موجب این ماده به عنوان ذخائر ملی کنار گذارده میشود بر حسب توافق بین شرکت ملی نفت و پیمانکار کل براساس اطلاعات فنی موجود صورت خواهد گرفت.
جزء ۲
به منظور کنار گذاردن ذخائر ملی مقررات زیر مجری خواهد بود:
الف – تسهیم ذخائر فقط در صورتی انجام خواهد شد که محرز گردد که نخستین میدان یا میدانهای تجاری مکشوفه (طبق مقررات جزء ۴ از ماده ۱۸(بازپرداخت مجموع هزینه های واقعی اکتشاف و همچنین حداقل هزینه مورد تعهد برای بقیه دوره اکتشاف را که باید به شرح ماده ۲۵ به پیمانکار کل تادیه شود تکافو خواهد نمود.
ب – تسهیم ذخائر به شرح فوق حتیالامکان به صورتی خواهد بود که تعدادی از میدانهای مکشوفه به طور جدا به عنوان ذخائر ملی بشرکت ملی نفت تخصیص داده شود.
ج – قبل از اینکه میدانهای نفت مذکور در بند (ب) این ماده بشرکت ملی نفت تخصیص داده شود تعداد کافی چاه ارزیابی بر طبق روش صحیح صنعت نفت در هر یک از نواحی بهره برداری حفر خواهد شد تا ارزیابی و برآورد صحیح ذخائر قابل استخراج هر ناحیه میسر گردد.
د – هرگاه اجرای مقررات بند (ب) فوق کلا یا جزئاً امکان پذیر نباشد فرمولی مورد توافق قرار خواهد گرفت که به موجب آن نحوه تسهیم تولید نفت مقرردر ماده ۲۷ از میدانهایی که بمرحله توسعه رسیدهاند تعدیل گردد.
ه- – تسهیم ذخائر ملی در فواصل معین مورد تعدیل قرار خواهد گرفت تا بتوان میدانهای مکشوفه جدید یا امتداد ذخائر در ناحیه بهره برداری موجود را به حساب آورد.
و – تفاهم حاصل است که اجرای مقررات بند (د) بالا در حقوقی که برای پیمانکار کل به موجب ماده ۲۷ از لحاظ نفت تولید شده منظور گردیده است هیچگونه تغییری نخواهد داد اما آن مقدار نفت که برای ذخیره ملی تخصیص داده شده است مستثنی خواهد بود.
ماده ۲۰
تنظیم برنامه و بودجه عملیات بهره برداری
جزء ۱
در طول مدت بهره برداری برنامههای عملیات و بودجههای مربوطه به وسیله پیمانکار کل با مشورت شرکت ملی نفت تهیه و به شرح زیر بمورد اجرا گذارده خواهد شد:
جزء ۲
در مرحله ارزیابی پیمانکار کل بعد از مشورت با شرکت ملی نفت و با رعایت دقیق روش صحیح صنعت نفت به اجرای برنامهها و بودجههای مربوطه مبادرت خواهد کرد.
در مورد هر یک از نواحی بهره برداری برنامهها و بودجههای جداگانه تنظیم و ظرف مدت دو ماه از تاریخ اعلام کشف نخستین چاه تجاری به شرح مقرردر ماده ۱۶ به اطلاع شرکت ملی نفت رسانیده خواهد شد. برنامهها و بودجههای مزبور ممکن است برای مدتی متجاوز از یک سال باشد.
جزء ۳
بمحض اینکه میدانی از طرف شرکت ملی نفت تجاری شناخته شد پیمانکار کل برنامههای سالانه توسعه و بودجههای مربوطه را برای تصویب شرکت ملی نفت تنظیم خواهد نمود و در تنظیم این برنامهها برنامه پنجسالهای که به منظور تعیین ظرفیت تولید مشروحه در ماده ۲۱ تهیه میشود مورد نظر قرار خواهد گرفت.
برنامهها و بودجههای مزبور قبل از ۱۵ اکتبر هر سال برای سال بعد تسلیم شرکت ملی نفت خواهد گردید و پس از تصویب شرکت ملی نفت به وسیله پیمانکار کل به موقع اجرا گذارده خواهد شد. از تاریخ تشکیل کمیته اجرایی مقرر در جزء ۴ ماده ۱۰ برنامهها و بودجههای مورد بحث به شرحی که فوقا ذکر شد از طریق این کمیته بشرکت ملی نفت تسلیم خواهد شد.
جزء ۴
پیمانکار کل موظف است که حداکثر تا آخر روز ۳۱ مارس هر سال گزارش سالانهای مشتمل بر اطلاعات کامل درباره اجرای برنامهها وبودجهها در سال قبل تسلیم شرکت ملی نفت نماید.
ماده ۲۱
ظرفیت تولید
جزء ۱
با در نظر گرفتن:
الف – ذخائر قابل استخراج «میدانهای تجاری» که در «ناحیه یا نواحی بهره برداری» کشف گردد) به شرط آنکه از شمول این قرارداد خارج نباشد) و
ب – مجموع امکانات بالقوه و قابل پیش بینی طرفین در مورد بازار.
شرکت ملی نفت و پیمانکار کل درباره میزان توسعه میدان (یا میدانها) مشترکا اتخاذ تصمیم خواهند نمود و باین ترتیب ظرفیت تولید را که «ظرفیتتولید توسعه یافته» هر میدان نامیده میشود تعیین خواهند نمود.
«ظرفیت تولید توسعه یافته» میدانها هیچگاه نباید از حدود (MER) میدان مربوطه با رعایت روش صحیح صنعت نفت تجاوز کند.
جزء ۲
بر اساس «ظرفیت تولید توسعه یافته» یک برنامه توسعه پنجساله برای اجراء تهیه خواهد شد.
این برنامه میزان تولید سالانه را پیش بینی خواهد نمود. میزان تولید ممکن است هر سال مشترکا مورد تجدید نظر قرار گیرد در این صورت «ظرفیت تصحیح شده تولید» مطابق روش صحیح صنعت نفت تعیین خواهد گردید.
جزء ۳
مجموع امکانات بالقوه قابل پیش بینی طرفین در مورد بازار به شرحی که در جزء ۱ فوق ذکر گردیده عبارت از مجموع اقلام زیر خواهد بود:
الف – احتیاجات شرکت ملی نفت برای بازارهای خود.
ب – احتیاجات شرکت ملی نفت برای مقادیری که پیمانکار کل طبق مقررات ماده ۲۹ بنمایندگی از طرف شرکت ملی نفت برای آن باید بازار پیدا کند.
ج – احتیاجات پیمانکار کل در حدود مقادیری که حق دارد به قیمتهای فروش تضمین شده به نحو مقرر در ماده ۲۷ از شرکت ملی نفت خریداری نماید.
جزء ۴
بدون اینکه خدشه ای در مقررات بالا وارد شود هر یک از طرفین حق خواهد داشت که توسعه میدان (یا میدانها) را تا حداکثر قابلیت بهره برداری میدان MERدرخواست نماید و طرف دیگر با چنین تقاضائی مخالفت نخواهد کرد تا در نتیجه توسعه مزبور امکان برداشت طرف متقاضی نسبت به درصد سهمیه خود به شرح مقرر در ماده ۲۷ بر اساس حداکثر قابلیت بهره برداری میدان تامین گردد لیکن طرف متقاضی همیشه فروش مقادیراضافه بر احتیاجات پیش بینی شده طرف دیگر به موجب بند (الف) (ب) یا (ج) جزء ۳ بالا را تحت ترتیبات مقرر در ماده ۲۲ تضمین خواهد نمود.
ماده ۲۲
روش برداشت
جزء ۱
همینکه میدانی تجاری اعلام گردید شرکت ملی نفت و پیمانکار کل یک کمیته دو نفری «تعیین سهمیه» که یکنفر از آن ها را شرکت ملی نفت ونفر دیگر را پیمانکار کل تعیین خواهد کرد تشکیل خواهند داد. اعضای کمیته تعیین سهمیه بعد از مطلع ساختن یکدیگر از احتیاجات طرفین قبل ازسیام ژوئن هر سال تشکیل جلسه خواهند داد تا در آن تاریخ مقادیری را که در ظرف سال تقویمی بعد به منظور تامین احتیاجات طرفین باید تولید گردد به اطلاع پیمانکار کل برسانند.
جزء ۲
هر یک از طرفین حق خواهد داشت که در مدت این قرارداد به طور متوسط درصد سهمیه خود را از «ظرفیت تولید توسعه یافته»هر میدان برطبق مقررات ماده ۲۷ این قرارداد در سر چاه برداشت نماید.
جزء ۳
برای اینکه امکان کسری برداشت طرفین ملحوظ گردیده و اجازه جبران اینگونه کسری ها داده شود ممکن است که حق برداشت طرفین را برمبنای «ظرفیت تولید توسعه یافته» یا «ظرفیت تولید تصحیح شده» که در هیچ مورد از ۹۰ درصد «ظرفیت تولید توسعه یافته» کمتر نخواهد بود احتساب نمود. برای انجام این منطور [منظور] موافقت میشود که:
الف – چنانچه احتیاجات طرفین با درصد سهمیه مربوطه آنها بر مبنای «ظرفیت تولید توسعه یافته» مساوی باشد برنامه تولید آن سال برابر با «ظرفیت تولید توسعه یافته» خواهد بود.
ب – چنانچه احتیاجات طرفین از درصد سهمیه مربوطه آنها بر مبنای «ظرفیت تولید توسعه یافته» کمتر باشد هر دو طرف حق خواهند داشت که کسریبرداشت سهمیه خود را ظرف پنج سال آینده جبران نمایند. برای اینکه اجازه جبران کسری برداشت داده شود مقادیری که طرفین ظرف سال های بعد تا تکمیل کسری حق برداشت دارند بر مبنای «ظرفیت تولید تصحیح شده» احتساب خواهد شد. تفاوت بین «ظرفیت تولید توسعه یافته» و «ظرفیت تولیدتصحیح شده» به منظور جبران کسری برداشت بنسبت مقادیر کسری که باید توسط هر یک از طرفین جبران گردد اختصاص خواهد یافت.
ج – برای اینکه سطح تولید بتواند بحداکثر برسد یکطرف (منظور طرفی است که بیشتر برداشت می کند) میتواند در ظرف هر سال اضافه بر سهمیه مقرر خود از «ظرفیت تولید توسعه یافته» برداشت و بدین وسیله تفاوت حاصله از قصور طرف دیگر را که نتوانسته است سهم مقرر خود را از ظرفیت مزبور برداشت کند اصلاح نماید.
در این صورت طرفی که کمتر برداشت نموده است حق خواهد داشت ظرف پنجسال آینده کسری برداشت خود را جبران کند و برای اینکه این جبران کسری مقدور گردد درصد سهمیه طرفین ظرف پنجسال آینده یا تا موقعی که کسر برداشت حاصله تماما جبران شود (هر کدام که زودتر باشد) بر مبنای «ظرفیت تولید تصحیح شده» احتساب خواهد شد و تفاوت بین «ظرفیت تولید توسعه یافته»و «ظرفیت تولید تصحیح شده» برای جبران کسر برداشت طرف مزبور اختصاص داده خواهد شد.
د – چنانچه احتیاجات یکی از طرفین برای یک دوره پنجساله بر مبنای «ظرفیت تولید توسعه یافته»کمتر از درصد سهمیه او باشد طرف دیگر میتواند در صورت موافقت هر دو طرف مقداری را که باین نحو موجود است خریداری نماید و وجه آن را بر ماخذ بها منهای پنج سنت هر بشکه بپردازد و دراین صورت حق جبران کسری طرفی که از سهمیه خود کمتر برداشت نموده است برای مقادیر خریداری شده از وی سلب خواهد شد.
جزء ۴
طرفین تعهد مینمایند که در برداشت احتیاجات خود به شرحی که اطلاع داده اند کوتاهی ننموده و همان مقادیر را تحویل گیرند.
ماده ۲۳
روش تامین مخارج
جزء ۱
تا زمانی که شرکت ملی نفت نتواند از محل عواید حاصله از عملیات مقرر در این قرارداد هزینه های برنامههای ارزیابی و توسعه را تامین کند پیمانکار کل وجوه لازم برای هزینه های مزبور را فراهم خواهد نمود.
جزء ۲
پیمانکار کل در هر حال کلیه وجوه لازم برای تامین مخارج اکتشاف را فراهم خواهد نمود و نیز پیمانکار کل هزینه برنامههای ارزیابی و توسعه را تامین خواهد نمود هزینه برنامههای ارزیابی و توسعه شامل هزینه ایجاد وسائلی که برای تحویل نفت در نقطه بارگیری و برای انبار کردن و بارگیری نفت در کشتی جهت صدور لازم است خواهد بود بدون اینکه منحصر باین اقلام باشد. تفاهم حاصل است که موقعیکه تولید به میزان تجاری شروع شود عواید خالص شرکت ملی نفت در هر سال مالی از عملیات مقرر در این قرارداد برای پرداخت هزینه های ارزیابی و توسعه در سال مالی بعد تخصیص داده خواهد شد و باین ترتیب پیمانکار کل فقط مسئول تامین بقیه مخارج خواهد بود.
جزء ۳
منظور از «عواید خالص شرکت ملی نفت در هر سال مالی از عملیات مقرر در این قرارداد» عبارت خواهد بود از تفاهم بین مجموع اقلام (الف)و (ب) زیر:
الف – دریافتیهای شرکت ملی نفت که از نفت تولیدی به موجب این قرارداد حاصل میشود از اینقرار:
۱ – وجوهی که شرکت ملی نفت از محل فروش نفت به پیمانکار کل طبق ماده ۲۷ قرارداد به دست میآورد.
۲ – وجوه حاصله از فروش توسط پیمانکار کل بنمایندگی از طرف شرکت ملی نفت به نحوی که در ماده ۲۹ قرارداد مقرر شده است.
۳ – ارزش نقدی فروشهای مستقیمی که توسط شرکت ملی نفت انجام میشود.
۴ – بهای تمام شده نفت خامی که شرکت ملی نفت برای احتیاجات داخلی ایران مصرف می کند.
ب – پرداختهای شرکت ملی نفت:
۱ – پرداختهای علی الحساب که پس از وصول وجوه حاصله از هر فروش بایستی به شرح مقرر در بند (الف) و (ب) جزء ۴ این ماده بابت هزینه عملیات بصندوق هزینه های جاری واریز گردد.
۲ – وجوه اضافی که در نتیجه افزایش سهم پرداختی طرفین بصندوق هزینه های جاری در سال مربوطه بر طبق مقررات جزء ۴ (ج) این ماده بصندوق مزبور تادیه شود.
۳ – بازپرداخت «وامهای بهره برداری» و بهره متعلقه بآن برای سال مربوطه طبق مقررات ماده ۲۶.
۴ – بازپرداخت «وامهای اکتشاف» برای سال مربوطه طبق مقررات ماده ۲۵.
۵ – مالیات های قابل پرداخت شرکت ملی نفت به دولت که از لحاظ این ماده بر اساس درآمد واقعی حاصله از فروشهای مستقیم و عواید فروشهای مقرردر ماده ۲۹ احتساب خواهد شد.
جزء ۴
الف – هزینه های جاری هر ناحیه بهره برداری که به موجب این قرارداد نگهداری شده و بمرحله تولید تجاری رسیده باشد از صندوق درگردش هزینه های جاری که در ایران نگاهداری و وجوه آن مشترکاً به وسیله شرکت ملی نفت و پیمانکار کل تامین میشود پرداخت خواهد شد. میزان وجوه اولیه صندوق مزبور بمحض اینکه شرکت ملی نفت پیمانکار کل ظرفیت تولید توسعه یافته اولین میدان برای رسیدن بمرحله تولید تعیین نمودند با توافق معین خواهد گردید.
ب – هزینه های جاری از صندوق مزبور پرداخت خواهد گردید و شرکت ملی نفت وجوه مربوطه را به صندوق مسترد خواهد داشت تا موجودی صندوق به میزانی که توسط طرفین پرداخته شده بود برسد و برای این منظور شرکت ملی نفت بعد از وصول عواید حاصله از هر فروش مبلغی را که ازبابت هزینه های جاری جزء بهای نفت خام مورد فروش طبق تعریف جزء ۲ ماده ۲۷ منظور شده به بستانکار حساب صندوق واریز خواهد کرد.
ج – میزان وجوه صندوق در فواصل معین بر حسب تغییراتی که در میزان هزینه های جاری به عمل میآید با پرداختهای جدیدی به وسیله طرفین تعدیل خواهد شد.
د – مشارکت پیمانکار کل در ایجاد و نگاهداری صندوق مزبور طبق مقررات زیر خواهد بود:
نسبت وجوه پرداختی پیمانکار کل بمجموع وجوه پرداختی به صندوق مزبور همواره معادل نسبت درصد تولید خواهد بود که طبق مقررات ماده ۲۷پیمانکار کل حق خریداری آن را از شرکت ملی نفت دارد.
ه- – وجوهی که هر یک از طرفین به شرح فوق به صندوق پرداخت میکنند به عنوان پیش پرداخت در حسابجاری تلقی خواهد شد و بهره بآن تعلق نخواهد گرفت و تتمه آن (در صورت وجود تتمه) کلا در پایان دوره قرارداد به نسبت وجوهیکه هر کدام از طرفین در صندوق ریختهاند به آنان مسترد خواهد شد و نیز هرگاه طرفین توافق نمایند که حفظ وجوه صندوق به میزان موجود لزومی ندارد ممکن است که قسمتی از موجودی به همان ترتیب به طرفین استرداد شود.
ماده ۲۴
نحوه عمل تهیه وجوه توسط پیمانکار کل
جزء ۱
وجوهیکه بتوسط پیمانکار کل طبق جزء ۱ و ۲ ماده ۲۳ قرارداد تهیه میگردد بر حسب مورد به عنوان وام اکتشاف یا وام بهره برداری برای شرکت ملی نفت تلقی خواهد شد.
جزء ۲
مخارجی که بابت عملیات اکتشاف صورت گرفته منجمله مخارج مربوط به نخستین چاه تجاری در هر یک از نواحی بهره برداری به عنوان وام اکتشافی تلقی خواهد شد که بازپرداخت آن به نحو مقرر در ماده ۲۵ این قرارداد منوط به شروع و ادامه تولید به میزان تجاری خواهد بود.
جزء ۳
در مورد وجوهی که برای اجرای عملیات ارزیابی بمصرف می رسد به شرح زیر عمل خواهد شد:
الف – هزینه های مربوط بارزیابی چاههای خشک (در هر کجا که چنین چاههائی حفر شده باشد) و همچنین هزینه های مربوط بارزیابی چاههای حفاری شده در هر ناحیه بهره برداری که به عنوان میدان تجاری شناخته نشده باشد وام اکتشافی تلقی خواهد شد.
ب – هزینه های مربوط بارزیابی چاههای تجاری به عنوان وام بهره برداری تلقی خواهد شد در هر کجا که چنین چاههائی حفر شده باشد اعم از:
۱ – ناحیه یا نواحی بهره برداری که به موجب ماده ۱۹ به عنوان ذخیره ملی کنار گذاشته شود و یا
۲ – ناحیه بهره برداری که به موجب مقررات این قرارداد نگهداشته شود.
جزء ۴ – کلیه مخارجی که برای عملیات توسعهای صورت میگیرد به عنوان وام بهره برداری تلقی خواهد شد که بازپرداخت آن به نحو مذکور در ماده۲۶ انجام خواهد گرفت.
جزء ۵ – مخارج مذکور در جزء ۲ و ۳ (الف) این ماده و همینطور مخارج مذکور در جزء ۳ (ب) و ۴ این ماده در ۳۱ دسامبر هر سال تا حدودیکه معرف هزینه های واقعی پیمانکار کل در سال مزبور بوده و طبق روش مقرر در ماده ۱۱ حسابرسی شده باشد به عنوان وام جداگانه یک کاسه خواهد گردید ولی به منظور احتساب بهره طبق ماده ۲۶ که به وامهای مشروحه در جزء ۳ (ب) و ۴ این ماده تعلق میگیرد تاریخ یک کاسه نمودن آنها عبارت خواهد بود ازآخرین روز دوره سه ماههایکه در آن مدت مخارج مزبور انجام یافته باشد.
ماده ۲۵
بازپرداخت وامهای اکتشافی
جزء ۱
وامهائی که پیمانکار کل به منظور تامین مخارج عملیات اکتشافی مشروحه در جزء ۲ و ۳ (الف) ماده ۲۴ در اختیار شرکت ملی نفت میگذارد بدون بهره بوده و مطابق نرخ استهلاک سالانه مسترد خواهد شد. استهلاک سالانه مزبور معادل خواهد بود با یک پانزدهم کل مبلغ وامهای اکتشافی مذکور در جزء ۲ و ۳ (الف) ماده ۲۴ مربوط به مخارجی که تا ۳۱ دسامبر سال مربوطه انجام گرفته است یا ده سنت امریکائی برای هر بشکه نفت خام تولید و حفظ شده (هر کدام بیشتر باشد).
جزء ۲
به منظور استرداد وجوه فوق پیمانکار کل حق خواهد داشت که در هر سه ماه مبلغی متناسب با استهلاک سالانه فوق الذکر از شرکت ملی نفت دریافت نماید. مبلغ استهلاک مذکور به وسیله شرکت ملی نفت به عنوان یکی از اقلام هزینه در محاسبه قیمت خرید مورد اشاره در جزء ۲ ماده ۲۷ منظور خواهد شد.
جزء ۳
مبلغ استهلاک سالانه در موقع «شروع تولید تجاری» احتساب و در آخر هر سال با در نظر گرفتن عوامل زیر تعدیل خواهد گردید:
الف – مبالغ اضافی وامهای اکتشافی مقرر در جزء ۲ و ۳ (الف) ماده ۲۴ قرارداد ناظر به مخارج انجام یافته در آن سال.
ب – مقادیر واقعی نفت خام تولید و حفظ شده از میدان هائی که موجب مقررات این قرارداد وارد مرحله توسعه شده است بدینگونه که هر گاه ترتیب استهلاک هزینه های اکتشاف بر مبنای احتساب تعداد معینی سنت برای هر بشکه ملاک عمل قرار نگیرد مبلغ استهلاک سالانه برای هر بشکه مساوی با یک پانزدهم کل هزینه های اکتشاف تقسیم بر مقدار کل نفت خامی که در سال مربوطه تولید و حفظ گردیده است خواهد بود.
جزء ۴
در موردی که هزینه های اکتشاف بر مبنای استهلاک درصد مذکور در جزء ۱ بالا مسترد میگردد مبلغ این استهلاک به شرح زیر احتساب خواهد شد:
مبلغ استهلاک در هر سال معادل خواهد بود با یک پانزدهم مبلغ کلیه وامهای اکتشافی که در تاریخ استرداد یک کاسه گردیده و هنوز تماماً مسترد نشدهباشد.
به منظور انجام این محاسبه وامهای اکتشافی به شرح زیر تفکیک خواهد شد:
الف – وامهای اولیه یعنی کلیه وامهای اکتشافی که پیش از اولین استهلاک یک کاسه شده باشد.
ب – وامهای اضافی یعنی مخارج اکتشاف که در پایان هر یک از سال های بعد یک کاسه شده باشد با این تفاهم که مبالغی که در پایان هر یک از سال های مزبور یک کاسه شده باشد به عنوان وامهای جداگانه تلقی خواهند شد.
ماده ۲۶
بازپرداخت وامهای بهره برداری
جزء ۱
وامهایی که پیمانکار کل برای تامین مخارج عملیات ارزیابی در ناحیه یا نواحی بهره برداری مذکور در جزء ۳ (ب) ماده ۲۴ و همچنین برای تامین مخارج عملیات توسعه مربوط به نواحی بهره برداری (که به وسیله پیمانکار کل به نحو مذکور در جزء ۴ ماده ۲۴ توسعه یافته) در اختیار شرکت ملی نفت میگذارد توسط شرکت مذکور به پیمانکار کل مسترد خواهد شد این وام با احتساب بهرهای به شرح مندرج در جزء ۳ این ماده ظرف مدت پنج سال از تاریخ «آغاز تولید تجاری» و باقساط سالانه معادل یک پنجم وام طبق روشی که در این ماده مقرر گردیده است پرداخت خواهد گردید.
جزء ۲
در مورد هر «میدان تجاری» استرداد هر «وام بهره برداری» طبق مقررات جزء ۱ بالا در ده قسط ششماهه که اولین قسط آن بایستی شش ماه بعد از تاریخ یک کاسه نمودن وام پرداخته شود به عمل خواهد آمد. ولی در مورد وامهائی که یک کاسه کردن آنها تا پایان سالی که تولید تجاری در ظرف آن سال شروع گردیده است صورت گیرد قسط اول شش ماه پس از اتمام سالی که تولید تجاری به شرح مذکور در جزء ۴ ماده ۴ در ظرف آن سال شروع شده است قابل پرداخت خواهد بود.
جزء ۳
مبلغ هر قسط به شرح زیر احتساب خواهد شد:
الف – قسط اول عبارت خواهد بود از مجموع اقلام زیر:
(۱) – مبلغی معادل بهرهای که بتمام مبلغ وام تعلق میگیرد.
(۲) – مبلغی معادل با یک دهم اصل وام.
ب – هر یک از اقساط بعدی عبارت خواهد بود از مجموع اقلام زیر:
(۱) – مبلغی معادل بهرهای که مدت شش ماه به تتمه باقیمانده اصل وام پس از پرداخت آخرین قسط تعلق میگیرد.
(۲) – مبلغی معادل با یک دهم اصل وام.
بهره وام بر اساس مدت واقعی وام بر حسب ماههای تقویمی از تاریخ یک کاسه کردن که به شرح جزء ۵ ماده ۲۴ هر سه ماه یکبار صورت میگیرد تا تاریخ پرداخت قسط مربوطه احتساب خواهد شد.
جزء ۴
بهره مزبور بنرخ جاری تنزیل در تاریخ یک کاسه کردن وام که به وسیله هیات فدرال رزرو کشورهای متحده امریکا اعلام شده باشد باضافه یک و نیم درصد محاسبه خواهد شد و چنین تفاهم حاصل است که هرگاه نرخی که به شرح فوق برای وامهای یک کاسه شده در هر دوره سه ماهه محاسبه میگردد از هفت درصد در سال تجاوز نماید نرخ قابل اعمال برای سه ماهه مزبور به قرار حداکثر هفت درصد در سال تثبیت خواهد شد.
بهرهای که به موجب این جزء احتساب میشود مشمول مالیات ایران نخواهد بود.
ماده ۲۷
انتقال نفت به پیمانکار کل
جزء ۱
شرکت ملی نفت در ظرف مدت ۲۵ سال از «تاریخ آغاز نخستین تولید تجاری» در «ناحیه واگذار شده» به شرح مقرر در جزء ۴ ماده ۴ مقداری ازنفت خام تولیدی در ناحیه واگذار شده را برای فروش در بازارهای جهانی خارج ایران در سر چاه به پیمانکار کل انتقال خواهد داد.
مقدار نفت خامی که توسط شرکت ملی نفت به پیمانکار کل انتقال داده خواهد شد بر اساس زیر تعیین خواهد گردید:
الف – ۴۵ درصد «ظرفیت توسعه یافته» یا «ظرفیت تصحیح شده» نسبت بقسمتی از ظرفیت تولید که کمتر از ۲۷۵۰۰۰ بشکه روزانه یا مساوی با آن باشد.
ب – ۳۰ درصد نسبت به قسمتی از ظرفیت تولید مزبور که زاید بر ۲۷۵۰۰۰ بشکه روزانه باشد.
جزء ۲
پیمانکار کل بابت نفت خامی که انتقال و تحویل میگیرد قسمت متناسبی از جمع هزینه های تولید را باضافه مبلغی برابر با دو درصد آن قسمت از هزینه های مذکور بشرکت ملی نفت خواهد پرداخت.
هزینه های تولید مشروحه در بالا بر اساس اصول متداول حسابداری که به طور یکنواخت اعمال گردد احتساب خواهد شد و شامل کلیه هزینه های مربوطه من جمله قسمت صحیحی از هزینه های جاری و استهلاک مخارج اکتشاف و بهره برداری و بهره متعلقه به آن خواهد بود ولی اقلام مذکور بهیچوجه حکم فوق را محدود نمینماید.
جزء ۳
پیمانکار کل بابت هر دوره سه ماهه بدهی تخمینی خود را طبق مقررات جزء فوق بشرکت ملی نفت پرداخت خواهد نمود. پرداخت مزبورظرف پانزده روز پس از دریافت صورت حسابی که شرکت ملی نفت بر اساس برآورد خود از هزینه های تولید برای پیمانکار میفرستد به عمل خواهد آمد.ظرف سه ماه پس از انقضای هر سال شرکت ملی نفت صورتحسابهای مربوط به آن سال را روی ماخذ قطعی هزینه های تولید اصلاح خواهد نمود واختلاف حساب بر حسب مورد به حساب بدهکار یا بستانکار پیمانکار کل گذارده خواهد شد.
ماده ۲۸
تعیین قیمت ها
جزء ۱
قیمتهای مذکور در این قرارداد به نحو زیر تعیین خواهد شد.
الف – یک کمیته چهار نفری مرکب از افرادی که در امور صنعت نفت تخصص داشته و دو نفر آنها توسط شرکت ملی نفت و دو نفر دیگر توسط پیمانکارکل تعیین گردیده باشد دو بار در هر سال در آخر ماههای مارس و سپتامبر و یا بدفعات بیشتر بنا بتقاضای کتبی شرکت ملی نفت یا پیمانکار کل جهت انجام منظورهای زیر تشکیل جلسه خواهد داد:
تحقیق قیمتهای فروش تجاری فوب نفت خام که در خلیج فارس در طی دوازده ماه گذشته به طور عموم توسط خریداران و فروشندگان معامله شده است این قیمت ها باید از طریق مراجعه باسناد و گواهی و هر گونه وسائل دیگر اخذ اطلاعات دقیق بتحقیق بپیوندد.
تعیین قیمتهای فوب نفت خامی که به موجب این قرارداد به پیمانکار کل تحویل میشود. قیمت مزبور بر مبنای متوسط قیمتهائی که به طریق بالا دریافت شده تعیین میگردد و در تعیین آن حجم خرید و فروش ها – مدت قرارداد های مربوطه – موقعیت جغرافیائی بنادر بارگیری و همچنین درجه و وزن مخصوص و کیفیت نفت خامهائی که به طور عموم به وسیله فروشندگان و خریداران در خلیج فارس خرید و فروش میشود در مقایسه با هم مورد توجه قرار خواهد گرفت لیکن معاملاتی (بمعنی معاملات پایاپای یا معامله با شرکت های فرعی و تابعه) که ملاحظه تصنعی در آنها دخالت دارد بهیچوجه مورد استناد نخواهد بود.
ب – قیمتهای فوب تعیین شده به نحو مذکور در بند (الف) فوق اساس محاسبات زیر خواهد بود:
(۱) – محاسبه کلیه پرداختهای موقتی پیمانکار کل در ظرف دوازده ماه بعد بابت نفت خامی که طبق این قرارداد تحویل او میگردد.
(۲) – تعدیل و تصفیه نهایی کلیه پرداختهای موقت که پیمانکار کل طی ۱۲ ماه قبل از بابت نفت خامی که طبق این قرارداد تحویل گرفته به عمل آورده است.
ج – هرگاه کمیته مذکور در بند (الف) فوق تشکیل جلسه دهد ولی بتوافق نرسد طرفین ابتدا نظر یک کارشناس صلاحیتدار بین المللی بیطرف را که باتوافق هم انتخاب میکنند کسب خواهند نمود و هرگاه نظر کارشناس مزبور مورد قبول یکی از طرفین نباشد مقررات ماده ۳۸ به موقع اجرا گذاردهخواهد شد.
ماده ۲۹
کمک در امر بازاریابی
جزء ۱
پیمانکار کل متعهد است علاوه بر مقدار تضمین شده نفت خامی که به موجب ماده ۲۷ باو انتقال داده میشود به درخواست شرکت ملی نفت بالغ بر شصت هزار بشکه در روز از نفت خام تولیدی به موجب این قرارداد را ظرف مدت پنج سال اول از تاریخ «آغاز نخستین تولید تجاری» و از آن پس تا هشتاد هزار بشکه در روز طی بقیه مدت قرارداد از شرکت ملی نفت خریداری نماید.
جزء ۲
پیمانکار کل در هر سال مقادیر نفت خام مذکور در جزء ۱ بالا را خریداری خواهد نمود مگر اینکه شرکت ملی نفت به پیمانکار کل کتباً اطلاع دهد که برای مدت معینی از نظر فروش تمام یا قسمتی از مقادیر مصرحه فوق احتیاج بکمک پیمانکار کل ندارد اطلاعیه مذکور بایستی لااقل یک سال جلوتر داده شود.
جزء ۳
پیمانکار کل بهای نفت خامی را که به موجب این ماده از شرکت ملی نفت خریداری می کند ظرف مدت شصت روز از تاریخ بارنامه کشتی بدلار امریکائی یا به ارزهای محکم دیگر که آزادانه قابل تبدیل و مورد قبول شرکت ملی نفت باشد نقداً و بقیمت مقرر در ماده ۲۸ خواهد پرداخت و ازاین بابت مبلغ یک درصد در ازای هزینه های بازرگانی خود به عنوان هزینه بالاسری کسر خواهد گذاشت مشروط بر اینکه پیمانکار کل به استثنای یک درصد مذکور هیچگاه حق مطالبه هیچگونه هزینه یا حق العمل یا وجه دیگری از شرکت ملی نفت بابت کمک در امر بازاریابی نخواهد داشت.
ماده ۳۰
گاز طبیعی
جزء ۱
گاز طبیعی که تواما با نفت خام تولید میگردد با رعایت ترتیب تقدم مشروحه زیر مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
الف – استفاده پیمانکار کل در جریان عملیات مقرر در این قرارداد
ب – احتیاجات شرکت ملی نفت ایران برای مصرف داخلی ایران که شامل احتیاجات مربوط به مواد اولیه پتروشیمی نیز خواهد بود.
ج – تخصیص به طرفین قرارداد به نسبت مقرر در ماده ۲۷ با این تفاهم که برای احتساب نسبت مذکور هر هزار متر مکعب گاز طبیعی در ۱۵ درجه سانتیگراد معادل یک متر مکعب نفت خام تلقی خواهد شد.
جزء ۲
در موارد مذکور در جزء ۱ (الف) و (ب) تحویل گاز در سر دستگاه های تفکیک گاز از نفت به عمل خواهد آمد و هیچ یک از طرفین به هیچ عنوانی پرداختی از این بابت بطرف دیگر نخواهد نمود.
جزء ۳
هرگاه پس از منظور نمودن مقادیر تخمینی حداکثر احتیاجات موضوع جزء ۱ (الف) و (ب) مقدار اضافی گاز طبیعی همراه با نفت باقی بماند شرکت ملی نفت ایران از پیمانکار کل درخواست خواهد نمود که ظرف شش ماه بوی اطلاع دهد آیا مایل است که سهمیه مقرر خود را بر طبق جزء ۱(ج) بالا از گاز اضافی مورد بحث خریداری نماید یا خیر. اظهار پیمانکار کل که به نحو فوق اعلام شده باشد قطعی و غیر قابل تغییر خواهد بود.
هرگاه پیمانکار کل سهمیه مقرر خود را از مقادیر گاز قابل تحویل باو طبق شرح بالا خریداری نماید در این صورت قیمت قابل پرداخت بشرکت ملی نفت و همچنین کلیه شرایط دیگر مربوط به تحویل گاز مذکور با توافق فیمابین طرفین و بر مبنای اصولی که در این قرارداد پیش بینی شده است تعیین خواهد گردید. در صورتی که پیمانکار کل نظر خود را ظرف شش ماه مذکور در بالا به اطلاع شرکت ملی نفت نرساند و یا از خرید و تحویل گرفتن سهمیه مقرر خود به شرح مذکور در جزء (ج) خودداری نماید کلیه مقادیر گاز مذکور که پس از منظور داشتن احتیاجات موضوع جزء ۱ (الف) باقی بماند توسط شرکت ملی نفت برداشت خواهد شد و به نحوی که آن شرکت مقتضی بداند مورد استفاده قرار خواهد گرفت و هیچ پرداختی از این بابت به عمل نخواهد آمد.
جزء ۴
در صورت کشف ناحیه بهره برداری گاز طبیعی مقررات زیر اجرا خواهد شد:
الف – وجود ناحیه بهره برداری گاز طبیعی موقعی محرز تلقی میگردد که نخستین چاه گاز تجاری به شرح جزء ۵ این ماده تکمیل شده باشد در چنین موردی پیمانکار کل حدود ناحیه بهره برداری گاز را به همان نحوی که در ماده ۱۷ ذکر گردیده مشخص خواهد نمود و پس از مشاوره با شرکت ملی نفت نسبت به اجرای برنامه ارزیابی که متناسب با چنین ناحیه بداند تصمیم اتخاذ خواهد نمود.
ب – در خاتمه کارهای ارزیابی به شرح مذکور در فوق پیمانکار کل پس از مشورت با شرکت ملی نفت تصمیم خواهد گرفت.
که یا:
ناحیه بهره برداری گاز مورد نظر را استرداد نماید مع ذلک مخارجی که برای چنین ناحیه گازی انجام گرفته باشد در محاسبه حداقل مخارجی که به موجب ماده ۱۲ برای انجام عملیات اکتشافی تضمین شده است منظور و به حساب ناحیه یا نواحی بهره برداری نفت خام که وارد مرحله توسعه شده اند گذارده خواهد شد.
و یا:
ناحیه بهره برداری گاز مربوطه را بر اساس مقررات مندرج در این قرارداد توسعه دهد (با توجه بمقررات مربوط به ذخائر ملی) در چنین صورتی قبل ازاجرای هر گونه برنامه توسعه و بهره برداری موافقت طرفین درباره شرایط ناظر بر هزینه های تولید و قیمت و مسائل مربوطه دیگر لازم خواهد بود.
جزء ۵
منظور از «نخستین چاه گازی تجاری» چاه گازی است که قابلیت تولید آن در جریان طبیعی به میزان روزانه یک میلیون متر مکعب برای مدت پانزده روز متوالی محرز گردیده باشد.
ماده ۳۱
انتقال و واگذاری
جزء ۱
پیمانکار کل میتواند در هر موقع که مقتضی بداند تمام یا قسمتی از تعهدات و مزایا و منافع اقتصادی خود را که به موجب این قرارداد مقرراست بشرکتهای زیر منتقل نماید:
الف – شرکت یا شرکتهائی که پیمانکار کل تحت کنترل آنها باشد.
ب – شرکت یا شرکتهائی که تحت کنترل پیمانکار کل باشند.
ج – شرکت یا شرکتهائی که تحت کنترل شرکت یا شرکت های مذکور در (الف) یا (ب) فوق باشند.
از لحاظ مقررات این جزء منظور از کنترل یک شرکت عبارت است از مالکیت مستقیم یا غیر مستقیم اکثریت منافع در سهام آن شرکت. چنین انتقالی طرف انتقال دهنده را از تعهداتی که طبق این قرارداد بر عهده دارد بهیچوجه معاف و مبری نخواهد کرد.
جزء ۲
هر گونه انتقالی توسط پیمانکار کل به جزآنچه که طبق جزء ۱ فوق اجازه داده شده است محتاج به کسب موافقت کتبی و قبلی شرکت ملی نفت خواهد بود و شرکت مزبور باید قبل از ابراز موافقت تائید هیات وزیران و تصویب قوه مقننه را نیز تحصیل نماید.
جزء ۳
هر شخصی که بواسطه تحصیل حق یا عنوانی در مزایا و منافع اقتصادی این قرارداد طرف قرارداد شناخته شود کلیه تعهدات پیمانکار کل راکه به موجب این قرارداد مقرر است بر عهده خواهد گرفت.
جزء ۴
هرگونه انتقال یا واگذاری که به موجب مقررات این ماده عملی گردد از پرداخت هرگونه مالیات و حقوق و عوارضی در ایران معاف خواهد بود.
ماده ۳۲
اطلاعات محرمانه
پیمانکار کل کلیه طرحها و نقشهها و مقاطع و گزارش ها و جداول و اطلاعات علمی و فنی و هرگونه اطلاعات مشابه مربوط به عملیات فنی پیمانکار کل را که به موجب این قرارداد مقرر است محرمانه تلقی خواهد کرد بدین معنی که مندرجات یا مفهوم آنها نباید بدون رضایت شرکت ملی نفت ایران افشا شود. شرکت ملی نفت بدون دلیل موجه از دادن رضایت امتناع یا در اعلام آن تاخیر نخواهد کرد.
ماده ۳۳
واردات و گمرک
جزء ۱
کلیه ماشین آلات – وسائل – وسایط نقلیه آبی – دستگاهها – افزار – ادوات – قطعات یدکی – مصالح – مواد شیمیائی – مواد ضروری برای اختلاط و امتزاج – وسائل خودرو و سایر وسائط نقلیه – هواپیما – هر نوع مصالح ساختمان – آلات فولادی – لوازم اداری – اشیاء و اثاث – حوائج کشتی – مواد خواربار – البسه و لوازم استحفاظی – دستگاه های تعلیماتی – محصولات نفتی که در ایران موجود نباشد و کلیه اجناس دیگری کهمنحصراً از لحاظ صرفهجوئی و حسن جریان عملیات و وظائف پیمانکار کل ضروری باشد بدون پرداخت هیچگونه حقوق گمرکی و مالیات به نام شرکت ملی نفت بایران وارد خواهد شد.
مواد فوق شامل حوائج طبی و جراحی و لوازم بیمارستان و محصولات طبی و دارو و اسباب طبی و اثاث و ادواتیکه در تاسیس و گرداندن بیمارستان و داروخانه ضروری باشد نیز خواهد بود.
جزء ۲
پیمانکار کل با تصویب شرکت ملی نفت حق خواهد داشت اشیائی را که برای استفاده موقت وارد کرده است با معافیت از حقوق صادراتی ومالیاتها مجدداً صادر نماید.
جزء ۳
پیمانکار کل نیز حق خواهد داشت که با موافقت شرکت ملی نفت ایران اشیائی را که به طور موقت وارد شده است در ایران بفروش رساند دراین صورت مسئولیت پرداخت حقوق مربوطه و همچنین انجام تشریفات لازم طبق مقررات جاری و تسلیم اسناد لازم ترخیص به پیمانکار کل بر عهده خریدار خواهد بود.
جزء ۴
اجناسی را که برای استفاده یا مصرف کارمندان پیمانکار کل و وابستگان تحت تکفل کارمندان مزبور مناسب تشخیص گردد با رعایت مقررات وآییننامههای مربوطه جاری در ایران و با پرداخت هرگونه حقوق وارداتی و گمرکی و سایر مالیاتها که در موقع ورود معمولا بآن تعلق میگیرد می توان وارد کرد.
جزء ۵
پیمانکار کل تعهد می کند که در تحصیل لوازم و حوائج خود نسبت به اشیائی که در ایران ساخته یا مهیا میشود رجحان قائل شود مشروط برآنکه اشیاء مذکور از لحاظ نوع جنس و قیمت و موجود بودن به هنگام و بمقادیر مورد نیاز و قابلیت مصرف در امور مورد نظر در مقام مقایسه با اشیاء خارجی در شرایط مساعد مساوی قرار داشته باشد. در مقایسه قیمت اشیاء وارداتی با اشیاء ساخته و مهیا شده در ایران کرایه و هرگونه حقوق گمرکی ومالیاتهائیکه طبق این قرارداد نسبت به اشیاء وارداتی مزبور قابل پرداخت باشد باید ملحوظ گردد.
جزء ۶
کلیه واردات و صادرات مذکور در این قرارداد مشمول تنظیم اسناد و تشریفات گمرکی بوده که این تکالیف از آنچه معمولا مجری است سنگین تر نخواهد بود (ولی مشمول پرداختهائی که به موجب مقررات مربوطه این قرارداد از آن معاف گردیده نمیباشد).
ماده ۳۴
مالیات
جزء ۱
پیمانکار کل بابت سود ویژه حاصله از عملیاتش طبق قوانین مالیات بر درآمد ایران که در هر موقع قابل اجراء باشد مشمول پرداخت مالیات بردرآمد خواهد بود.
جزء ۲
درآمد ناویژه پیمانکار کل در هر سال مالی معادل اقلام زیر خواهد بود:
الف – در مورد نفت خامی که بر طبق ماده ۲۷ قرارداد به او منتقل و تحویل میگردد ارزش نفت خام مزبور بر اساس بهای مربوطه مقرر در ماده ۲۸.
ب – در مورد نفت خامی که به موجب مقررات ماده ۲۹ از شرکت ملی نفت خریداری میشود یک درصد هزینه بالاسری.
جزء ۳
برای تعیین درآمد ویژه پیمانکار اقلام زیر از درآمد ناویژه کسر خواهد شد.
الف – مبالغی که پیمانکار کل باید بشرکت ملی نفت بابت نفت خامی که به موجب ماده ۲۷ تحویل گرفته است بپردازد به استثنای ۲% مذکور در جزء۲ ماده ۲۷
ب – مبلغی معادل یک درصد هزینه بالاسری مذکور در جزء ۳ ماده ۲۹
ج – استهلاک هر پذیرهای که به موجب این قرارداد از طرف پیمانکار کل پرداخته شده است به قرار (۲۵).(۱) مبلغ کل در هر سال مالی از تاریخ شروع نخستین تولید تجاری. برای اینکه تمام پرداختهائی که به عنوان پذیره به عمل آمده است پیش از انقضای دوره بهره برداری به طور کامل مستهلک گردد میزان استهلاک سالانه مزبور گاه بگاه بر حسب ضرورت مورد تعدیل قرار خواهد گرفت.
جزء ۴
دولت ایران تضمین مینماید که نرخ های مالیات بر درآمد شامل پیمانکار کل نامساعدتر از نرخ هائی نخواهد بود که شامل سایر شرکتهائی میشود که در ایران به عملیات نفتی اشتغال داشته و جمعاً بیش از پنجاه درصد نفت خام ایران را تولید و یا موجبات تولید آن را فراهم میکنند.
جزء ۵
جز در مورد:
الف – تعهدات از لحاظ قانون مالیات بر درآمد ایران طبق مقررات این ماده.
ب – حقوق وارداتی و گمرکی بر طبق مقررات ماده ۳۳ این قرارداد.
ج – پرداختهائی که بابت مالیات باید از حقوق کارمندانی که در ایران در استخدام پیمانکار کل میباشند کسر شود.
د – پرداختهائی که بابت مالیات باید از وجوه پرداختی به پیمانکاران فرعی که طبق جزء ۳ ماده ۱۰ کار میکنند کسر شود.
ه- – مالیات عوارض و حقوق بابت خدمات انجام شده توسط مقامات دولتی به شرط عدم تبعیض.
و – مالیات و حقوق خالی از تبعیضی که شامل عموم است از قبیل حق تمبر اسناد و حقالثبت امور حقوقی و بازرگانی و حقالثبت اختراعات وتالیفات.
پیمانکار کل از پرداخت هر گونه مالیات بهر نحو که باشد در برابر مقامات دولتی اعم از مرکزی و محلی معاف خواهد بود و هیچگونه مالیات وحقوقی بر نفت خامی که توسط پیمانکار کل صادر میشود یا بر سود سهامی که از محل درآمد حاصله از عملیات این قرارداد توسط پیمانکار کل پرداخته میشود تعلق نخواهد گرفت.
ماده ۳۵
پول رایج و ارز خارجی
جزء ۱
پیمانکار کل به شرح مفاد این ماده در مورد کلیه عملیات مقرر در این قرارداد مشمول مقررات و آییننامههای ارزی جاری ایران خواهد بود.
جزء ۲
مبالغی که پیمانکار کل بشرکت ملی نفت وام میدهد توسط شرکت اخیر بدلار امریکائی یا هر ارز دیگری که مورد قبول پیمانکار کل باشد باو مسترد خواهد شد در صورتی که ارزهای مزبور آزادانه قابل تبدیل بدلار امریکائی باشد پیمانکار کل بدون علت موجه از قبول آن خودداری نخواهد نمود.
کلیه پرداختهائی که به موجب این قرارداد توسط پیمانکار کل بشرکت ملی نفت به عمل خواهد آمد بدلار امریکائی با بهر ارز دیگری خواهد بود کهمورد قبول شرکت ملی نفت باشد در صورتی که ارزهای مزبور آزادانه قابل تبدیل بدلار امریکائی باشد شرکت ملی نفت بدون علت موجه از قبول آن خودداری نخواهد نمود.
جزء ۳
الف – دفاتر اصلی و محاسبات پیمانکار کل بدلار امریکائی نگاهداری خواهد شد و باین منظور تبدیل پول ایران به دلار امریکائی بنرخ معدل واقعی ماهیانهای تسعیر خواهد شد که به آن نرخ پول ایران توسط پیمانکار کل در ماه مزبور در مقابل دلار امریکائی خریداری شده است و هرگاه اینگونه خرید ظرف ماه مزبور به عمل نیامده باشد نرخ خرید نزدیکترین ماه های پیش ماخذ تسعیر خواهد بود.
ب – هر گونه هزینه انجام شده یا وجوه وصول شده بهر پولی جز دلار امریکائی یا ریال ایرانی بر اساس متوسط نرخ خرید و فروش آن پول درنیویورک در پایان وقت اداری روزی که انجام هزینه و یا وصول وجوه در آن روز صورت گرفته باشد بدلار امریکائی تسعیر خواهد شد و نرخ مزبور باید بگواهی بانک مرکزی ایران برسد.
هرگاه روزی نرخ خرید و فروش ارز در نیویورک اعلام نشود نرخی که به جای متوسط نرخ خرید و فروش ارز در نیویورک باید ملاک عمل قرار بگیرد عبارت خواهد بود از متوسط آخرین نرخ های قبلی ارز مورد بحث در نیویورک که بگواهی بانک مرکزی ایران رسیده باشد در صورتی که نرخ برای ارزخارجی مورد بحث در نیویورک اعلام نشده باشد نرخی که باید برای منظورهای مذکور در بالا به جای متوسط نرخ های خرید و فروش ارز در نیویورک به کار رود عبارت از نرخی خواهد بود که بانک مرکزی ایران با توجه بمعاملاتی که با ارز مزبور صورت میگیرد مناسب تشخیص دهد.
ج – در پایان هر دوره سالانه هر گونه تفاوت ارزی در دفاتر پیمانکار کل که در نتیجه تغییرات حاصله در نرخ های مذکور ارزی صورت گرفته باشد برحسب مورد باقلام مربوطه افزوده و یا از آنها کم خواهد شد.
جزء ۴
دولت ایران وسائلی فراهم خواهد کرد که پیمانکار کل بتواند پول ایران را که برای عملیات مورد احتیاج است در مقابل دلار امریکائی یا هر پول دیگری که مورد قبول بانک مرکزی ایران باشد بنرخ ارز بازرگانی بانک و بدون تبعیض علیه او خریداری نماید. نرخ ارز بازرگانی عبارتست از نرخ ارز رایج یا متداول بانک در روز مورد بحث برای خرید پول ایران در ازاء پول غیر ایرانی که کلا یا بعضاً از صدور کالاهای عمده صادراتی ایران (به ترتیب ارزش) غیر از نفت خام تولید شده در ایران و محصولات آن به دست آمده باشد هر موقع که بیش از یک چنین نرخ بانک موجود باشد نرخ تسعیر نرخی خواهد بود که در مقابل آن حداکثر واحدهای پول ایران به دست بیاید تمام بهای گواهینامه ارزی یا امثال آن جزء لاینفک نرخ ارز محسوب خواهد شد.
جزء ۵
پیمانکار کل ملزم به تبدیل هیچ قسمت از وجوه خود بپول ایران نخواهد بود ولی وجوهی را که برای پرداخت هزینه های عملیات خود درایران لازم میداند باید از طریق بانکهای مجاز بپول ایرانی تبدیل کند.
جزء ۶
در طول مدت این قرارداد و پس از پایان آن پیمانکار کل مجاز خواهد بود که هر گونه وجوه را آزادانه در خارج از ایران داشته باشد یا آن را نقل وانتقال دهد ولو آنکه این وجوه از عملیات او در ایران به دست آمده باشد و همچنین مجاز خواهد بود که حسابهائی به ارز خارجی در بانک مرکزی ایران داشته باشد و وجوه موجود در بستانکار حساب های خود را تا حدودی که وجوه و دارائیهای مزبور به وسیله پیمانکار کل طبق مقررات این قرارداد بایران وارد شده و یا از عملیات او حاصل شده باشد آزادانه نگاهداشته یا منتقل و صادر نماید.
جزء ۷
بعد از خاتمه این قرارداد دولت ایران وسائلی فراهم خواهد کرد که وجوهی که بپول ایران در اختیار پیمانکار کل باشد تا آنجا که وجوه مزبوراز عملیات مقرر در این قرارداد حاصل شده باشد به درخواست او و بدون هیچگونه تبعیض بنرخ بانکی ارز که به طور عموم در دسترس خریداران قرارمیگیرد بدلار امریکائی تبدیل شود.
جزء ۸
مدیران و کارمندان غیر ایرانی پیمانکار کل و خانوادههای آنها ممنوع نخواهند بود از اینکه وجوهی را که در خارج از ایران دارند آزادانه نگاهداشته یا انتقال دهند و می توانند هر قسمت از این وجوه