ماده ۱ قانون معادن مصوب ۱۳۷۷

(اصلاحی ۱۳۹۰/۸/۲۲) – تعریف واژه های بهکار رفته در این قانون به شرح زیر است:
الف – ماده معدنی (کانی): هر ماده یا ترکیب طبیعی که بهصورت جامد یا گاز یا مایع و یا محلول در آب در اثر تحولات زمینشناسی بهوجود آمده باشد.
ب – معدن: به محدودهای اطلاق میشود که شامل ذخیره معدنی است.
پ – منبع معدنی: تمرکز یا انباشت طبیعی یک یا چند ماده معدنی در زیر یا روی زمین و یا محلول در آب است.
ت – عملیات معدنی: عبارت از اکتشاف، تجهیز، استخراج، کانهآرایی و فرآوری است.
ث – صنایع معدنی: صنایعی که بخشی از ماده اولیه آنها را مواد معدنی تشکیل میدهد.
ج – کانه (کانسنگ): مواد معدنی یا کانیهای موجود در کانسار که دارای ارزش اقتصادی است.
چ – ذخیره معدنی (کانسار): منبع معدنی که بهره برداری از آن سودآور و مقرون بهصرفه است.
ح – ذخیره: میزان وزنی یا حجمی کانه (کانسنگ) موجود در ذخیره معدنی (کانسار) است.
خ – اکتشاف: مجموعه عملیات و تجسس ارادی که به منظور یافتن (کانسار) انجام میگیرد و شامل عملیاتی ازجمله موارد زیر است:
۱- نمونهبرداری و انجام آزمایشهای کمّی وکیفی
۲- بررسیهای زمینشناسی، سنجش از راه دور، ژئوشیمیایی، ژئوفیزیکی و امثال آن
۳- حفاری روباز و زیرزمینی
۴- حفر گمانه و چاهپیمایی
۵ – تعیین شکل، کیفیت و کمیت ذخیره معدنی و تعیین نقشههای مربوط
د – استخراج: مجموعه عملیاتی است که به منظور جدا کردن کانه (کانسنگ) از ذخیره معدنی(کانسار) و انتقال آن به محل انباشت مواد انجام میگیرد.
ذ – محل انباشت مواد: محلی خارج از کارگاههای استخراج؛ تونلها و چاهها که مواد استخراج شده در آنجا انباشته میشود.
ر – کانهآرایی: کلیه عملیات فیزیکی، شیمیایی و یا فیزیکی – شیمیایی که بهمنظور جدا کردن قسمتی از مواد باطله از کانه (کانسنگ) و یا تفکیک کانهها (کانسنگها) از یکدیگر انجام میگیرد.
ز – فرآوری: عملیاتی که بر روی مواد خام معدنی یا مواد کانهآرایی شده، انجام و سبب تولید مواد اولیه صنعتی میشود.
ژ – مواد باطله: موادی که در نتیجه استخراج یا کانهآرایی از کانه (کانسنگ) جدا میشود.
س – خاک صنعتی: خاکی که به سبب خواص فیزیکی و یا شیمیایی ویژه مصارف صنعتی مختلف دارد.
ش – سنگ تزئینی: سنگهای متبلور و غیرمتبلور رسوبی آذرین و دگرگونی از قبیل مرمر، شبهمرمر (مرمریت)، تراورتن، گرانیت و امثال آنها که حاوی کانه (کانسنگ) قابل تفکیک در شرایط کنونی نیست و عملآوری آنها نظیر برش و صیقل، رایج و مقرون بهصرفه است.
ص – سنگلاشه ساختمانی: سنگهای مختلف موجود در طبیعت که در شرایط کنونی حاوی کانه (کانسنگ) قابل تفکیک نبوده و عملآوری آن رایج و معمول و یا مقرون به صرفه نباشد و بنا به تشخیص وزارت صنعت، معدن و تجارت، سنگ تزئینی نیست و در پی یا دیوار چینی ساختمانها، راهسازی و دیوارهسازی و نظایر آن بهکار میرود.
ض – پروانه اکتشاف: مجوزی است که برای انجام عملیات اکتشاف مواد معدنی در محدوده مشخص از طرف وزارت صنعت، معدن و تجارت صادر میشود.
ط – گواهی کشف: تاییدیه ای که توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت، پس از اتمام عملیات اکتشافی و کشف ذخیره به نام دارنده پروانه اکتشاف صادر میشود.
ظ – کاشف: به شخصی اطلاق میشود که گواهی کشف به نام وی صادر شده است.
ع – بهره برداری: مجموعه عملیاتی که به منظور استخراج و کانهآرایی و بهدست آوردن مواد معدنی قابل فروش انجام میگیرد.
غ – پروانهبهرهبرداری: مجوزی که توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت برای بهره برداری از معادن در محدودهای مشخص صادر میگردد.
ف – بهرهبردار: شخص حقیقی یا حقوقی که دارای پروانه بهره برداری از وزارت صنعت، معدن و تجارت است.
ق – اجازه برداشت: مجوزی که از طرف وزارت صنعت، معدن و تجارت برای تامین مصالح ساختمانی مورد نیاز طرح های عمرانی و برداشت واریزهها، ذخایر محدود کشف شده و برداشت جزئی از یک ذخیره معدنی و نیز عملیات آزمایشگاهی صادر میشود.
ک – معادن بلامعارض: معادنی که فاقد بهرهبردار است یا واگذاری آن از نظر این قانون منعی ندارد.
گ – حقوق دولتی: به سهم دولت که ناشی از استخراج، بهره برداری و برداشت هر واحد از ماده یا مواد معدنی است اطلاق میشود.