رای وحدت رویه شماره ۴۸۶ مورخ ۱۳۹۰/۱۱/۱۰ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
بسم الله الرحمن الرحیم
شماره دادنامه: ۴۸۶
تاریخ دادنامه: ۱۳۹۰/۱۱/۱۰
کلاسه پرونده: ۹۰/۱۱۳۱
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: خانم ثریا ستوده صدر موضوع شکایت و خواسته: اعلام تعارض آراء صادر شده از شعبه ۲۹ دیوان عدالت اداری
گردش کار: خانم ثریا ستوده صدر به موجب لایحه تقدیمی اعلام کرده است که به وکالت ۳ نفر از موکلان خود دادخواستهای جداگانه به خواسته الزام شهرداری به صدور پروانه ساختمانی زمینهای موقوفه استیجاری موکلان به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده است و شعبه بیست و نهم در خصوص موضوع، آراء معارض صادر کرده است به این نحو که در ۲ مورد حکم به وارد دانستن شکایت صادر کرده است و در یک مورد حکم به غیر وارد دانستن شکایت صادر کرده است. با توجه به مراتب رفع تعارض و صدور رای وحدت رویه را خواستار شده است. گردش کار پرونده ها و مشروح آراء به قرار زیر است: الف: شعبه بیست و نهم دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره ۲۹/۸۶/۲۰۶۹، موضوع دادخواست آقای علی فرزانه شیخ احمد با وکالت خانم ثریا ستوده صدر به طرفیت شهرداری شهر قدس و به خواسته الزام به صدور پروانه ساختمان زمین استیجاری مسکونی موقوفه به موجب دادنامه شماره ۱۶۱۷-۱۳۸۷/۰۷/۲۹، مفاداً به شرح آینده به صدور رای مبادرت کرده است: نظر به این که ملک مورد نظر شاکی دارای سند مشاعی است و در عین حال وفق ادعای مشتکی عنه دارای معارضی موسوم به شرکت تعاونی مسکن صنایع الکترونیک ایران (صا ایران) است. لذا اجابت خواسته شاکی تا رفع دو مشکل فوق میسر نیست. حکم به رد شکایت صادر و اعلام میشود. ب: شعبه بیست و نهم دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره ۲۹/۸۶/۲۰۷۰، موضوع دادخواست آقای علیرضا اسماعیلی حسن کندی با وکالت خانم ثریا ستوده صدر به طرفیت شهرداری شهرقدس و به خواسته الزام خوانده به صدور پروانه ساختمانی زمینهای استیجاری مسکونی موقوفه به موجب دادنامه شماره ۱۴۵۳-۱۳۸۷/۰۷/۰۶ مفاداً به شرح آینده به صدور رای مبادرت کرده است: در خصوص شکایت آقای علیرضا اسماعیلی حسن کندی با وکالت خانم ثریا ستوده صدر علیه شهرداری شهر قدس مبنی بر الزام شهرداری به صدور پروانه ساخت و ساز با این توضیح که به دلالت اجاره نامه رسمی به شماره ۱۳۳۳۳ مورخ ۱۳۸۶/۰۶/۲۶ و اجاره نامه ۱۳۳۴۹ مورخ ۱۳۸۶/۰۶/۳۱ قطعه شماره ۹ به مساحت ۳۶/۱۷۱ متر مربع مشاع از پنج دانگ از ششدانگ قریه قلعه حسن خان به مدت سه سال از تاریخ ۱۳۸۶/۰۱/۰۱ لغایت ۱۳۸۸/۱۲/۲۹ با اجاره بهای معین و حق احداث اعیانی و اخذ سند اعیانی اجاره کرده است شهرداری از صدور پروانه ساخت و ساز خودداری می کند، تقاضای صدور حکم شایسته دارد. شهرداری دفاعاً اظهار داشته است چون مستاجران متعدد است و اجاره نامه های متعدد وجود دارد صدور پروانه به شاکی مقدور نیست از طرفی اسناد ارائه شده دلالت بر مشاعی بودن اراضی دارد. دیوان با عنایت به محتویات پرونده اجاره نامه شاکی در دفترخانه اسناد رسمی به مدت سه سال تنظیم شده و هنوز به قوت خود باقی است و خود اجاره نامه بر اساس مواد ۴۶۸ و ۴۶۹ از قانون مدنی مطابق موازین قانونی تنظیم شده است و اجاره نامه عادی پیوست با همان تاریخ و به مدت سه سال به نام تعاونی مسکن صنایع الکترونیک عادی است و اسناد عادی برابر ماده ۱۲۸۷ از قانون مدنی اعتبار اسناد رسمی را ندارد. بنا به مراتب به لحاظ عدم تحقق تعارض به وارد بودن شکایت و الزام شهرداری به صدور پروانه ساخت و ساز حکم صادر و اعلام مینماید. ج: شعبه بیست و نهم دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره ۲۹/۸۶/۲۰۷۱، موضوع دادخواست خانم ماه زر باقری با وکالت خانم ثریا ستوده صدر به طرفیت شهرداری شهر قدس و به خواسته الزام خوانده به صدور پروانه ساختمانی زمینهای استیجاری مسکونی موقوفه به موجب دادنامه شماره ۱۴۵۴-۱۳۸۷/۰۷/۰۶ مفاداً به شرح آینده به صدور رای مبادرت کرده است: در خصوص شکایت خانم ماه زر باقری با وکالت خانم ثریا ستوده صدر علیه شهرداری شهرقدس به خواسته الزام شهرداری به صدور پروانه ساختمانی با این توضیح که شاکی برابر سند رسمی اجاره به شماره ۱۳۸۷۰ مورخ ۱۳۸۶/۰۹/۲۵ تنظیمی در دفترخانه شماره ۵۳۹ حوزه ثبتی تهران یک قطعه زمین متعلق به اداره اوقاف شهر قدس با حدود اربعه معین و مشخص به مدت سه سال با مبلغ معین اجاره کرده است و به مستاجر حق احداث اعیانی و ثبت آن و تقاضای سند رسمی مالکیت داده شده است و اجازه مراجعه به ادارات و اخذ مجوز را دارد و شهرداری در مراجعه مکرر از صدور پروانه ساخت خودداری می کند تقاضای صدور حکم به شرح خواسته فوق دارد. شهرداری شهرقدس دفاعاً اظهار داشته است تمامیت سند رسمی زمین مورد ادعا در مالکیت اداره اوقاف است و شهرداری نمی تواند درخواست شاکی را اجابت کند از طرفی اراضی مشاعی است محل و ادعای شاکی مشخص و معین نیست و زمین مذکور معارض دارد. دیوان از بررسی اوراق پرونده اولاً: اجاره نامه پیوست قطعه ۸۸ با حدود اربعه مشخص است. ثانیاً: سند تنظیمی معارض عادی است و اسناد عادی اعتبار اسناد رسمی را به موجب ماده ۱۲۸۷ قانون مدنی ندارد. ثالثاً: اجاره نامه تنظیمی برابر مواد ۴۶۸ و ۴۶۹ از قانون مدنی صحیحاً واقع شده و ایراد و اشکالی بر آن مترتب نیست. بنابراین شهرداری نمی تواند به صرف وجود معارض از صدور پروانه ساخت و ساز خودداری کند. زیرا سند ابرازی برای شهرداری کافی بوده است و شهرداری حافظ اراضی اشخاص نیست. معارض میبایست استیفای حقوق خود را از موجر با مراجعه به مراجع قانونی مطالبه کند. بنا به مراتب شکایت مطروحه موجه است به استناد ماده ۱۰۰ از قانون شهرداری به الزام شهرداری شهر قدس به صدور پروانه ساخت و ساز با رعایت مُرّ قانون حکم صادر و اعلام می دارد. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ یاد شده با حضور روسا، مستشاران و دادرسان علیالبدل شعب دیوان تشکیل شد. پس از بحث و بررسی، با اکثریت آراء به شرح آینده به صدور رای مبادرت میکند.
رای هیات عمومی
اولاً: تعارض در مدلول آراء مندرج در گردش کار محرز است. ثانیاً: نظر به این که اجاره رسمی اراضی موقوفه برای مستاجر، حسب اختیار واگذار شده در قرارداد، با حق ایجاد اعیان همراه است و مشاع بودن عرصه به طور کلی مانع اعمال اختیار ایجاد اعیانی در میزان عرصه مذکور نیست، بنابراین آراء شعبه بیست و نهم به شماره دادنامه های ۱۴۵۴ و ۱۴۵۳ مورخ ۱۳۸۷/۰۷/۰۶ مبنی بر وارد دانستن شکایت در حدی که متضمن این معنی است، صحیح و موافق مقررات تشخیص میشود. این رای به استناد بند ۲ ماده ۱۹ و ماده ۴۳ قانون دیوان عدالت اداری برای شعب دیوان و سایر مراجع اداری مربوط در موارد مشابه لازم الاتباع است.
رییس هیات عمومی دیوان عدالت اداری- محمدجعفر منتظری