بسم الله الرحمن الرحیم
شماره دادنامه: ۱۹۹
تاریخ دادنامه: ۱۷؍۲؍۱۳۹۸
شماره پرونده: ۹۸؍۳۲۹
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
اعلام کننده تعارض: آقای سیدعلی جزایری
موضوع: اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری
گردش کار: آقای سیدعلی جزایری قاضی (دیوان عدالت اداری) به رئیس دیوان عدالت اداری اعلام کرده است:
«احتراماً به استحضار می رساند:
۱- در پرونده شماره بایگانی ۹۶۱۱۱۰ آقای رضا حسن ترکی دادخواستی به طرفیت اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی شهرستان ری به خواسته اعتراض نسبت به رای شماره ۱۰۹-۱۶؍۲؍۱۳۹۶ هیات حل اختلاف کارگر و کارفرما تقدیم که به شعبه ۵۹ بدوی دیوان ارجاع و به موجب دادنامه ۹۶۰۹۹۷۰۹۰۱۹۱۵۴۴-۱۱؍۶؍۱۳۹۶ با این استدلال که شخصیت حقوقی مراجع شبه قضایی از جمله هیاتهای حل اختلاف کارگر و کارفرما مستقل از اداره یا نهادهایی است که هیات در آن استقرار دارد و اعضای آن هیات مشتمل بر نمایندگان کارگر و کارفرما، فرماندار و رئیس دادگستری از سوی اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی منصوب نمی شود با وحدت ملاک از رای وحدت رویه شماره ۱۵۹-۱۵۸-۱۳؍۵؍۱۳۸۱ هیات عمومی دیوان عدالت اداری اقامه دعوی و طرح شکایت به خواسته اعتراض به آراء هیات حل اختلاف کارگر و کارفرما جز به طرفیت آن هیات را قانونی ندانسته مستنداً به بند پ ماده ۵۳ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری قرار رد شکایت به لحاظ عدم توجه دعوی به خوانده صادر نموده است. این رای به لحاظ اسقاط حق تجدیدنظر خواهی قطعیت می یابد.
۲- در پرونده شماره بایگانی ۹۴۱۴۴۵ آقای حسین رشیدی دادخواستی به طرفیت اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی شهرستان ری به خواسته اعتراض نسبت به رای شماره ۷۳۴-۱۸؍۶؍۱۳۹۴ هیات حل اختلاف کارگر و کارفرما تقدیم که به شعبه ۱۹ سابق دیوان ارجاع و شعبه مرجوع الیه به موجب دادنامه شماره ۹۶۰۹۹۷۰۹۰۱۹۰۰۴۳۹-۲۵؍۲؍۱۳۹۶ حکم به رد شکایت صادر می‌نماید. این رای به لحاظ عدم تجدیدنظر خواهی قطعیت یافته است.
۳-در پرونده شماره بایگانی ۹۴۱۹۷۶ شعبه ۲۰ سابق (۶۳ فعلی) شرکت پیش ساخته سازان صبا آرمه بتن دادخواستی به طرفیت اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی شهرستان رباط کریم به خواسته اعتراض نسبت به رای شماره ۹۴؍۳۰۴-۱۸؍۵؍۱۳۹۴ هیات حل اختلاف کارگر و کارفرما مطرح که شعبه سابق الذکر وفق دادنامه قطعیت یافته شماره ۹۵۰۹۹۷۰۹۰۲۰۰۰۶۰۰-۲۳؍۴؍۱۳۹۵ ضمن ورود در ماهیت حکم به رد شکایت صادر می‌نماید.
با توجه به اینکه در موضوع استقلال شخصیت حقوقی هیاتهای حل اختلاف کارگر و کارفرما از اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی و نیز توجه دعوی به آن اداره آراء متعارض از شعب صادر گردید لذا مراتب در اجرای ماده ۸۹ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری به حضور آن مقام عالی اعلام می‌گردد.»
گردش کار پرونده ها و مشروح آراء به قرار زیر است:
الف: شعبه ۵۹ بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره ۹۶۰۹۹۸۰۹۰۱۹۰۱۰۷۴ با موضوع دادخواست آقای رضا حسن ترکی به طرفیت اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی شهرستان ری و به خواسته اعتراض به رای شماره ۱۰۹-۱۶؍۲؍۱۳۹۶ هیات حل اختلاف کارگر و کارفرما به موجب دادنامه شماره ۹۶۰۹۹۷۰۹۰۱۹۰۱۵۴۴-۱۱؍۶؍۱۳۹۶ به شرح زیر رای صادر کرده است:
نظر به اینکه موضوع شکایت اعتراض شاکی نسبت به رای هیات حل اختلاف کارگر وکارفرما مستقر در اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی است، حال آن که دعوی به طرفیت اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی مطرح گردیده، بنابراین ازآنجا که شخصیت حقوقی مراجع شبه قضایی از جمله هیاتهای حل اختلاف کارگر و کارفرما مستقل از اداره یا نهادی است که هیات در آن استقرار دارد و اعضای آن هیات مشتمل بر نمایندگان کارگر، کارفرما، فرماندار و رئیس دادگستری از سوی اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی منصوب نمی شوند. لذا با وحدت ملاک از رای وحدت رویه شماره ۱۵۹-۱۵۸- ۱۳؍۵؍۱۳۸۱ هیات عمومی دیوان عدالت اداری اقامه دعوی و طرح شکایت به خواسته اعتراض به آراء هیات حل اختلاف کارگر و کارفرما جز به طرفیت آن هیات را قانونی ندانسته مستنداً به بند پ ماده ۵۳ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری قرار رد شکایت به لحاظ عدم توجه دعوی به خوانده صادر واعلام می‌گردد. این رای ظرف مهلت ۲۰ روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظر خواهی در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری است.
این رای به لحاظ عدم تجدیدنظر خواهی قطعیت یافت.
ب: شعبه ۱۹ بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره ۹۴۰۹۹۸۰۹۰۱۹۰۱۴۳۱ با موضوع دادخواست آقای حسین رشیدی به طرفیت اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی شهر ری و به خواسته نقض رای شماره ۷۳۴-۱۸؍۶؍۱۳۹۴ هیات حل اختلاف به موجب دادنامه شماره ۹۶۰۹۹۷۰۹۰۱۹۰۰۴۳۹-۲۵؍۲؍۱۳۹۶ به شرح زیر رای صادر کرده است:
به موجب بند ۲ ماده ۱۰ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری رسیدگی به اعتراضات و شکایات از آراء و تصمیمات قطعی هیاتهایی مانند هیات حل اختلاف کار منحصراً از حیث نقض قوانین و مقررات یا مخالفت با آنها قابل فرجام خواهی در دیوان عدالت اداری است. روش رسیدگی فرجامی از نوع شکلی است، رسیدگی شکلی در مقابل ماهوی می‌باشد که روش مراجع تالی است. منظور از رسیدگی شکلی این است که مرجع عالی (دیوان عدالت اداری) به ماهیت شکایت نظر نمی کند بلکه مقصود تشخیص این امر است که رای صادره وفق موازین قانونی صادر شده به ویژه مقررات شکلی رعایت شده است یا خیر؟ بنابراین شاکی می‌بایست در دادخواست خود بیان نماید که طرف شکایت کدام ماده قانونی (مانند قانون کار) یا کدام مقرره متکی به قانون مانند مقررات مزبور به ماده ۱۶۴ قانون کار (آیین دادرسی کار) را نقض نموده است با بررسی ادله و مدارک ابرازی و استدلالات به عمل آمده تخطی از قوانین و مقررات (در محدوده اعتراض و نسبت به شاکی) که موجبات نقض رای معترض عنه را فراهم نماید ملاحظه نگردید، بنابراین به استناد ماده ۶۳ قانون مارالذکر وماده ۱۵۷ قانون کار و مفاد دادنامه شماره ۵۳۳- ۲۵؍۱۱؍۱۳۸۹ هیات عمومی دیوان عدالت اداری حکم به رد شکایت صادر می‌گردد. رای صادره به استناد ماده ۶۵ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری ظرف ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظر خواهی در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری است.
این رای به لحاظ عدم تجدیدنظر خواهی قطعیت یافت.
ج: شعبه ۶۳ بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره ۹۴۰۹۹۸۰۹۰۲۰۰۱۹۵۳ با موضوع دادخواست شرکت پیش ساخته سازان صبا آرمه بتن با مدیریت آقایان علیرضا شاهرخی و علیرضا حسینی طباطبائی به طرفیت اداره کار رباط کریم و به خواسته اعتراض به رای شماره ۳۰۴؍۹۴-۱۸؍۵؍۱۳۹۴ صادره از هیات حل اختلاف و درخواست نقض آن به موجب دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۹۰۲۰۰۰۶۰۰-۲۳؍۴؍۱۳۹۵ به شرح زیر رای صادر کرده است:
در خصوص شکایت شرکت پیش ساخته سازان صبا به طرفیت خوانده در اعتراض به رای شماره ۳۰۴؍۹۴-۱۸؍۵؍۱۳۹۴ با توجه به شرح شکایت شاکی و دفاع خوانده و ملاحظه اسناد و محتویات پرونده متشکله در اداره کار و اظهارات هر یک از کارگر و کارفرما ملاحظه می‌گردد که خوانده با رعایت مقررات شکلی و انطباق شکایت شاکی و دفاع خوانده با مقررات قانون کار و آیین‌نامه اجرایی موضوع ماده ۱۶۴ قانون کار مبادرت به صدور رای نموده و ایراد شکلی وماهوی از حیث نقض قوانین و مقررات یا مخالفت با آنها مشاهده نمی گردد. علیهذا و مستنداً به ماده ۱۰ دیوان عدالت اداری حکم به رد شکایت شاکی صادر و اعلام می‌گردد. رای صادره با توجه به اقامتگاه شاکی و خوانده ظرف مدت ۲۰ روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظر در شعب تجدید نظر دیوان عدالت اداری به درخواست هر یک از طرفین یا وکیل یا قائم مقام و نماینده قانونی آنها خواهد بود.
این رای به لحاظ عدم تجدیدنظر خواهی قطعیت یافت.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۷؍۲؍۱۳۹۸ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
اولاً: تعارض در آراء محرز است.
ثانیاً: با وجود اینکه اعضای هیاتها و کمیسیونهای موضوع بند ۲ ماده ۱۰ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ مستقل از نهادها و دستگاه های اجرایی مربوطه می‌باشد و در اظهار نظر و اتخاذ تصمیم بر اساس مقررات حاکم بر موضوع برابر صلاحیت اعطایی مقنن رفتار می کنند و برای این گونه هیاتها ساز و کارهای لازم برای دفاع در مراجع قضایی در قوانین مربوطه پیش بینی نشده است و رای شماره ۱۱۸- ۲۴؍۸؍۱۳۷۲ هیات عمومی دیوان عدالت اداری در باب رسیدگی به تعارض آراء از شعب دیوان موید و مبین پذیرش دفاعیات اداره کار در پرونده های مربوط به شکایت از آراء هیاتهای حل اختلاف اداره کار می‌باشد، بنابراین آراء شماره ۹۶۰۹۹۷۰۹۰۱۹۰۰۴۳۹-۲۵؍۲؍۱۳۹۶ و ۹۵۰۹۹۷۰۹۰۲۰۰۰۶۰۰-۲۳؍۴؍۱۳۹۵ شعب ۱۹ و ۶۳ بدوی دیوان عدالت اداری که طرح دعوا به طرفیت اداره کار، تعاون و تامین اجتماعی به خواسته اعتراض به آراء هیاتهای حل اختلاف اداره کار را استماع کرده در این حد صحیح و موافق مقررات تشخیص شد. این رای با استناد به بند ۲ ماده ۱۲ و ماده ۸۹ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ برای شعب دیوان عدالت اداری و سایر مراجع اداری مربوط در موارد مشابه لازم الاتباع است.
مرتضی علی اشراقیمعاون قضایی دیوان عدالت اداری