کلاسه پرونده: ۷۷۰/۸۴
شاکی:آقای بهروز عبدیل زاده
موضوع:اعلام تعارض آراء صادره از شعب ۳۱ و ۶ و ۹ تجدیدنظر دیوان عدالت اداری
تاریخ رای:یکشنبه ۴ آذر ۱۳۸۶
شماره دادنامه: ۹۲۸
مقدمه: الف-۱- شعبه هجدهم دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسه ۷۸/۱۱۷۲ موضوع شکایت آقای بهروزی عبدیل زاده به طرفیت، وزارت بازرگانی به خواسته، اعتراض به مدلول نامه شماره ۲۵۲۷۳/۲۱ مورخ ۱۳۷۸/۰۸/۰۳ مدیرکل امور اداری وزارت بازرگانی به شرح دادنامه شماره ۱۳۷۹/۰۸/۱۲ چنین رای صادر نموده است، نظر به اینکه شاکی از تاریخ ۱۳۷۳/۰۷/۰۱ طبق نظریه هیات محترم گزینش رسماً از خدمت برکنار شده و سپس بعد از مدتی حکم اعاده خدمت وی از تاریخ اجرای ۱۳۷۷/۱۱/۱۴ صادر گردیده است نامبرده از تاریخ ۱۳۷۳/۰۶/۲۸ لغایت ۱۳۷۷/۱۱/۱۴ اشتغال به کار نداشته لذا پرداخت حقوق در این مدت مجوز قانونی و شرعی ندارد و بلکه اکل مال به باطل محسوب می‌گردد. لذا از اقدامات انجام شده از ناحیه مدیریت کل امور اداری وزارت بازرگانی تخلف از مقررات مشهود نیست و شکایت شاکی به نحو مطروحه موجه نبوده محکوم به رد است. الف-۲- شعبه ششم تجدیدنظر دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسه ۷۹/۹۲۶ موضوع تقاضای تجدیدنظر بهروز عبدیل زاده نسبت به دادنامه شماره ۹۶۶ مورخ ۱۳۷۹/۰۸/۱۲ شعبه هجدهم دیوان به شرح دادنامه شماره ۶۹۲ مورخ ۱۳۸۰/۰۶/۱۲ چنین رای صادر نموده است، نظر به اینکه تجدیدنظر خواه در مدت مذکور اشتغال به کار نداشته است، لذا با رد تجدیدنظر خواهی دادنامه بدوی را عیناً تایید و استوار می‌گردد. ب-۱- شعبه اول دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسه ۷۶/۴۴۱ موضوع شکایت نادر شرافت نژاد به طرفیت، وزارت بازرگانی به خواسته، لغو حکم اخراج شماره ۲۱۲۶۹- ۱۳۷۴/۰۴/۰۴ به شرح دادنامه شماره ۱۹۸ مورخ ۱۳۷۷/۰۲/۲۷ چنین رای صادر نموده است، نظر به اینکه شاکی به موجب حکم ۵۹۷۵۰-۱۳۷۰/۱۲/۱۱ با تاریخ اجرای ۱۳۷۰/۰۹/۰۱ به استخدام آزمایشی درآمده و حداکثر مدت خدمت آزمایشی به موجب ماده ۱۸ لایحه قانونی استخدام کشوری دو سال می‌باشد و پس از پایان دوره خدمت آزمایشی، مستخدم در حکم مستخدم رسمی قطعی تلقی و هسته‌های گزینش هیات مرکزی گزینش فارغ از رسیدگی است و نظر به اینکه هیات مرکزی گزینش در تاریخ ۱۳۷۳/۰۸/۲۶ با استخدام قطعی شاکی مخالفت نموده است. لذا مستنداً به رای ۲۴۳ مورخ ۱۳۶۹/۱۲/۰۷ وحدت رویه دیوان عدالت اداری رای به ابطال حکم اخراج معترض‌عنه و بازگشت به کار سابق صادر و اعلام می‌گردد. ب-۲- شعبه سوم هیات تجدیدنظر دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسه ۷۷/۶۳۶ موضوع تقاضای تجدیدنظر وزارت بازرگانی نسبت به دادنامه شماره ۱۹۸ مورخ ۲۷/۲/۷۷ صادره از شعبه اول به شرح دادنامه شماره ۱۰۹۲ مورخ ۱۳۷۷/۰۹/۰۴ رای به رد تجدیدنظر خواهی و تایید دادنامه بدوی صادر نموده است. ج-۱- شعبه دوم دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۲/۲۰۲ موضوع شکایت سید جعفر آذرافروز به طرفیت، وزارت بازرگانی به خواسته، محاسبه سنوات و حقوق و مزایای دوران اخراج شده بر اساس رای اعاده به خدمت دادگاه، به شرح دادنامه شماره ۱۲۱۰ مورخ ۱۳۸۳/۰۵/۲۴ چنین رای صادر نموده است، با عنایت به مفاد دادنامه شماره ۵۶۱ مورخ ۱۳۷۸/۰۵/۱۸ موضوع کلاسه پرونده ۷۸/۵۰۳ اصداری از شعبه دوم تجدیدنظر دیوان عدالت اداری که شاکی را در حکم کارمندان رسمی تلقی فرموده و اخراج وی را پس از اتمام دوره آزمایشی فاقد وجاهت دانسته، علیهذا حکم به ورود شکایت صادر و اعلام می‌گردد. ج-۲- شعبه نهم تجدیدنظر دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۳/۱۴۳۱ موضوع تقاضای تجدیدنظر امور کارکنان و خدمات اداری وزارت بازرگانی نسبت به دادنامه شماره ۱۲۱۰ مورخ ۱۳۸۳/۰۵/۲۴ شعبه دوم به شرح دادنامه شماره ۱۸۱۹ مورخ ۱۳۸۳/۱۱/۲۴ ضمن رد تجدیدنظر خواهی دادنامه بدوی را تایید و استوار نموده است. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق با حضور روسا و مستشاران و دادرسان علی‌البدل شعب دیوان تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای می‌نماید.
رای هیات عمومی
اولاً، با توجه به تفاوت موضوع شکایت و خواسته شاکی در پرونده کلاسه ۷۶/۴۴۱ شعبه اول دیوان به خواسته اعتراض نسبت به لغو حکم اخراج از خدمت با موضوع شکایت و خواسته سایر شاکیان بین دادنامه صادره از شعبه اول دیوان که مورد تایید شعبه سوم تجدید نظر نیز قرار گرفته است با دادنامه‌های صادره از شعبه هجدهم و دوم دیوان تناقضی مشهود نیست. ثانیاً نظر به محتویات پرونده کلاسه ۷۸/۱۱۷۲ و محتویات پرونده کلاسه ۸۲/۲۰۲ بین دادنامه صادره از شعبه هجدهم دیوان و دادنامه صادره از شعبه دوم دیوان که به ترتیب مورد تایید شعبه ششم وشعبه نهم تجدیدنظر دیوان قرار گرفته است تناقض وجود دارد. ثالثاً، طبق ماده ۱۸ قانون استخدام کشوری حداقل خدمت آزمایشی شش ماه و حداکثر آن دو سال تعیین گردیده و در ماده ۱۹ قانون مزبور تصریح شده است که «افرادی که در دوره آزمایشی لیاقت و کاردانی و علاقه به کار از خود نشان بدهند در پایان دوره آزمایشی به موجب حکم وزارتخانه یا موسسه استخدام کننده و تایید سازمان امور اداری واستخدامی کشور از لحاظ تطبیق با مقررات استخدامی در عداد مستخدمین رسمی منظور و از حقوق و مزایای قانونی آن برخوردار خواهند شد.» نظر به اینکه با اتمام موفقیت آمیز دوره خدمت آزمایشی، استخدام افراد به صورت رسمی و قطعی و برخورداری آنان از حقوق و مزایای متعقله به عنوان حق مکتسب قانونی به حکم مقنن تایید و تثبیت شده است و اظهارنظر هسته‌های گزینش مبنی بر عدم صلاحیت مستخدم دولت پس از پایان دوره خدمت آزمایشی موثر در مقام نیست و اخراج افراد مذکور بدون تمسک به نص قانونگذار و یا حکم قطعی مراجع ذیصلاح وجاهت قانونی ندارد و عدم اشتغال به خدمت شاکیان موصوف مستند به فعل آنان نبوده بلکه معلول حکم اخراج خلاف قانون بوده است. بنابراین دادنامه شماره ۱۲۱۰ مورخ ۱۳۸۳/۰۵/۲۴ شعبه دوم بدوی دیوان مبنی بر تایید ادعا و استحقاق شاکی که به شرح دادنامه شماره ۱۸۱۹ مورخ ۱۳۸۳/۱۱/۲۴ شعبه نهم تجدیدنظر دیوان تایید شده و قطعیت یافته و متضمن این معنی است موافق اصول و موازین قانونی می‌باشد. این رای به استناد بند ۲ ماده ۱۹ و ماده ۴۳ قانون دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۸۵ در موارد مشابه برای شعب دیوان و مراجع اداری ذیربط لازم‌الاتباع است.
معاون قضایی دیوان عدالت اداریمقدسی‌فرد