رای وحدت رویه شماره ۱۱۰۷ مورخ ۱۳۹۹/۰۸/۲۰ هیات عمومی دیوان عدالت اداری

بسم الله الرحمن الرحیم
شماره دادنامه: 1107 تاریخ دادنامه: 20/8/1399 شماره پرونده: 9900387
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
اعلام کننده تعارض: آقای علی توسّلی
موضوع: اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری
گردش کار: در خصوص دادخواست برخی از سردفتران اسناد رسمی مبنی بر احتساب سوابق خدمت غیر سردفتری برای بازنشستگی، شعب دیوان عدالت اداری استنباط های متفاوتی داشته اند. بعضی از شعب دیوان عدالت اداری با استدلال اینکه ماده 10 قانون دفاتر اسناد رسمی، سوابق خدمتی جهت بازنشستگی از سمت سردفتری را صرفاً سوابق خدمت در سمت سردفتری یا دفتریاری دانسته که قابل محاسبه می‌باشد و سوابق خدمت غیر سردفتری را قابل محاسبه نمی دانند، حکم به رد شکایت صادر کرده اند. بعضی دیگر از شعب، با استناد به تبصره 3 ماده 4 آیین‌نامه بیمه و بازنشستگی سردفتران و دفتریاران مصوب سال 1386 رئیس قوه قضاییه، سنوات غیر سردفتری را قابل محاسبه در بازنشستگی دانسته به شرط آن که حق بیمه سنوات غیر رسمی پرداخت شده باشد و همچنین با این استدلال که مطابق ماده واحده قانون نقل و انتقال حق بیمه یا بازنشستگی، با انتقال سوابق به هر یک از صندوق های بازنشستگی، شخص می‌تواند از مزایای صندوق های قبلی و سازمان متبوع با احتساب 30 سال سابقه بهره مند شود، حکم به ورود شکایت صادر کرده اند. با توجه به مراتب موضوع در اجرای ماده 89 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری برای صدور رای وحدت رویه به هیات عمومی دیوان عدالت اداری ارجاع شد.
گردش کار پرونده ها و مشروح آراء به قرار زیر است:
الف: شعبه 29 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9709980900901952 با موضوع دادخواست آقای علی توسلی به طرفیت سازمان ثبت اسناد و املاک کشور و به خواسته درخواست بازنشستگی با تعیین سردفتر به موجب دادنامه شماره 9809970900901734-9/4/1398 به شرح زیر رای صادر کرده است: نظر به اینکه شاکی دارای 35 سال سابقه خدمت به صورت رسمی و غیر رسمی می‌باشد که در جهت بازنشستگی به مواد 10 و 69 قانون دفاتر اسناد رسمی استناد نموده است و طرف شکایت صراحت ماده 10 را به خدمت در دفتر اسناد رسمی می داند و در مورد مشابه معاون رئیس قوه و رئیس سازمان ثبت در نامه 17916018710001359-12/2/1391 با استناد به نظریه 3 ماده 4 آیین‌نامه بازنشستگی سردفتران، سنوات غیر رسمی را قابل محاسبه در بازنشستگی به شرط پرداخت بیمه سنوات غیر رسمی داشته است که به شرح فوق و ماده 11 قانون مذکور شرط سنی منتفی دانسته شده است و سنوات غیر رسمی که منظور خدمت غیر از سردفتری یا دفتریاری بوده را نپذیرفته، لذا مستفاد از مواد 10 و 11 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به ورود شکایت وی صادر و اعلام می‌گردد. رای صادره وفق ماده 65 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری است.
در اثر تجدیدنظر خواهی از رای مذکور شعبه 30 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره 9809970960001822-1/10/1398 با استدلال زیر رای مذکور را نقض می کند: نظر به اینکه به صراحت ماده 10 از قانون دفاتر اسناد رسمی وکانون سردفتران و دفتریاران سوابق خدمتی جهت بازنشستگی از سمت سردفتری صرفاً، سوابق خدمت در سمت سردفتری یا دفتریاری قابل احتساب می‌باشد از طرفی شاکی حسب اظهارات وی در دادخواست بدوی، کمتر از 30 سال خدمت داشته و ایضاً به سن 65 سال نرسیده تا مشمول ماده 11 قانون صدرالاشعار باشد علیهذا تجدیدنظر خواهی وارد بوده و مستنداً به مراتب مذکور و ماده 71 از قانون دیوان عدالت اداری ضمن نقض دادنامه معترض عنه حکم به رد شکایت مطروحه صادر می‌شود. رای صادره قطعی است.
ب: شعبه 7 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9309980900048489 با موضوع دادخواست آقای دلاور آزاد به طرفیت 1- سازمان ثبت اسناد و املاک کشور 2- کانون سردفتران و دفتریاران و به خواسته الزام به پرداخت حقوق بازنشستگی و برقراری حقوق بر مبنای سنوات خدمتی 32 سال و 5 ماه و 18 روز به موجب دادنامه شماره 9609970900700628-1/5/1396 به شرح زیر رای صادر کرده است:
نظر به اینکه اولاً: شکایت شاکی مبنی بر ابطال تبصره 3 الحاقی ماده 4 آیین‌نامه بازنشستگی سردفتران رد شده است و آیین‌نامه مذکور دارای ضمانت اجرای قانونی بوده و کماکان لازم الاجرا می‌باشد. ثانیاً: به موجب تبصره 3 الحاقی ماده 4 آیین‌نامه بازنشستگی سردفتران و دفتریاران شاکی از امتیاز مدت سنوات خدمتی برای بازنشستگی استفاده کرده و تنها می‌تواند از حقوق و مزایای مدت 17 سال و 7 ماه و 10 روز سنوات خدمتی در دفتر اسناد رسمی بهره مند شوند بنابراین ادعای شاکی فاقد وجاهت قانونی بوده و از ناحیه طرف شکایت اعمال و مقررات خلاف قانون احراز نمی شود مستنداً به مواد 10، 11، 58 و 65 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به رد شکایت شاکی صادر و اعلام می‌گردد. رای صادره ظرف مدت بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظر خواهی در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری می‌باشد.
رای مذکور به موجب رای شماره 9709970956003594-27/11/1397 شعبه 27 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری تایید شده است.
ج: شعبه 7 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9409980900700311 با موضوع دادخواست آقای سعید بیاتی به طرفیت سازمان ثبت اسناد و املاک کشور و به خواسته درخواست بازنشستگی از سردفتری اسناد رسمی با تعیین جانشین به موجب دادنامه شماره 9609970900700298-7/3/1396 به شرح زیر رای صادر کرده است: در این پرونده وکیل شاکی در شرح و متن دادخواست تقدیمی اظهار و بیان داشته است:سردفتران اسناد رسمی براساس ماده 10 قانون دفاتر اسناد رسمی مصوب 5/4/1354 با سی سال سابقه خدمت بازنشسته می‌شوند و از مزایای آن بهره مند می‌شوند و مطابق ماده 69 قانون مذکور مجازند شخص واجد صلاحیت را برای تصدی دفترخانه خود به سازمان ثبت اسناد معرفی نمایند موکل اینجانب از تاریخ 24/11/1360 تا 30/11/1369 در ژاندارمری جمهوری اسلامی و از تاریخ 20/11/1369 تا 5/7/1373 به عنوان قاضی دادگستری در قوه قضاییه خدمت کرده‌اند مشارالیه به موجب حکم شماره 21685/34/01-16/7/1372 فعالیت خود را به عنوان سردفتر اسناد رسمی آغاز که تا کنون این سمت باقی است.محاسبه سنوات خدمتی نشان می دهد که بیش از 33 سال از آغاز فعالیت اداری، قضایی و حرفه ای موکل می گذرد و وی سزاوار برخورداری از مزیت بازنشستگی و توابع آن است متاسفانه سازمان طرف شکایت از این شرایط محروم کرده است.سازمان ثبت اسناد و املاک طرف شکایت به موجب لایحه دفاعیه شماره 1378-18/5/1394 پاسخ داده است، شاکی متولد 18/5/1341 به موجب ابلاغ شماره 21685/34/01-16/7/1373 به سردفتر اسناد رسمی 332 تهران منصوب و در تاریخ 20/9/1373 شروع به کار نمود. نامبرده برابر مشروحه شماره 237909/91-6/12/1391 ضمن اعلام سوابق قبلی خدمت خود در ژاندارمری و تجمیع سوابق دوران خدمت ژاندارمری و سر دفتری درخواست بازنشستگی با سی سال سابقه و در اجرای ماده 69 قانون دفاتر اسناد رسمی خانم لاله کریمی روزبهانی را به عنوان جانشین خود معرفی نموده و با توجه به اینکه بازنشستگی قبل از 65 سال نیاز به موافقت دستگاه مربوطه داشته و پذیرش درخواست بازنشستگی سردفتر قبل از سن 65 سال وفق ماده 11 قانون دفاتر اسناد رسمی برای سازمان الزامی نمی‌باشد و درخواست مورد موافقت ریاست سازمان قرار نگرفته است تقاضای رد شکایت شاکی را دارد. نظر به اینکه اولاً: سردفتر شاکی از تاریخ 24/11/1360 تا 30/11/1369 در ژاندارمری جمهوری اسلامی ایران و از تاریخ 20/11/1369 تا 5/7/1373 به عنوان قاضی دادگستری در قوه قضاییه و از تاریخ 16/7/1373 (20/9/1373) به عنوان سردفتر اسناد رسمی و بیش از 33 سال سابقه خدمت هستند. ثانیاً: برابر ماده واحده قانون نقل و انتقال حق بیمه یا بازنشستگی مصوب 27/3/1365 افراد بیمه شده می‌توانند به هر یک از صندوق های بازنشستگی منتقل و حسب مقررات قانونی با سوابق مشخصی از مزایای بازنشستگی صندوق قبلی و صندوق سازمان متبوع با احتساب 30 سال سابقه خدمت بهرهمند شوند. ثالثاً: به موجب تبصره 3 ماده 4 آیین‌نامه بیمه و بازنشستگی سردفتران و دفتر یاران اول مصوب 25/5/1386 ریاست قوه قضاییه و به استناد ماده 10، 11 و 69 قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران مصوب 1354 سردفتر متقاضی می‌توانند با احتساب سنوات خدمت غیر سردفتری به میزان سی سال خدمت بازنشسته شوند بنابراین شعبه دیوان با اجابت خواسته و به استناد مواد 10، 58 و 65 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 حکم به ورود شکایت به شرح خواسته فوق صادر و اعلام می‌نماید. رای صادره ظرف مهلت بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در شعب تجدیدنظر دیوان می‌باشد.
رای مذکور به موجب رای شماره 9609970905603421-23/12/1396 شعبه اول تجدیدنظر دیوان عدالت اداری تایید شده است. ولیکن در اجرای ماده 79 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری از جانب رئیس دیوان عدالت اداری، شعبه 29 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره 9809970959900853- 18/3/1398 نسبت به دادنامه شماره 9609970905603421-23/12/1396، به شرح زیر رای به رد شکایت صادر کرده است: در خصوص تقاضای اعمال ماده 79 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری نسبت به دادنامه شماره 3421-23/12/1396 شعبه اول تجدیدنظر دیوان عدالت اداری با بررسی مندرجات اوراق پرونده و دقت در موضوع خواسته شاکی و در مستندات قانونی و ملاحظه تاریخ تولد و سوابق خدمتی شاکی، نظر به اینکه به موجب ماده 11 قانون دفاتر اسناد رسمی مصوب 1354 سردفتران و دفتریاران اول پس از رسیدن به سن 65 سال تمام بر اساس مقررات آن قانون بازنشسته خواهند شد و ملاک تشخیص سن، شناسنامه ای است که در بدو اشتغال به کار ارائه داده‌اند و ماده 10 قانون مذکور ناظر به سردفتران و دفتریاران اول است که پس از تصویب آن قانون دارای سی سال سابقه خدمت اعم از متوالی یا متناوب (اعم از سردفتری و دفتریاری اول) باشند که می‌توانند تقاضای بازنشستگی نمایند. به لحاظ اینکه اولاً: سردفتری و دفتریاری، به طور خدمت دولتی رسمی محسوب نمی شود. ثانیاً: ماده 10 تصریح دارد که سنوات خدمت سی ساله باید به صورت سردفتری و یا دفتریاری اول باشد و عملاً سنوات خدمت غیر دو عنوان مذکور را قابل محاسبه برای سنوات خدمت جهت بازنشستگی ندانسته است و به استناد تبصره 3 – الحاقی به ماده 4 – آیین‌نامه اجرایی قانون دفاتر اسناد رسمی و ماده 4 – آیین‌نامه بیمه و بازنشستگی سردفتران و دفتریاران اسناد رسمی با رعایت مفاد تبصره مذکور، سردفتران و دفتریاران اول، بدون امکان محاسبه سابقه خدمت پیشین خود به کانون سردفتران و دفتریاران اسناد رسمی با رعایت مفاد تبصره مذکور، سردفتران و دفتریاران اول، بدون امکان محاسبه سابقه خدمت پیشین خود به کانون سردفتران و دفتریاران برای احتساب سن بازنشستگی، می‌توانند از مزایای حقوق بازنشستگی کانون به نسبت مدت سنوات حق بیمه پرداختی به صندوق کانون استفاده نمایند. ثالثاً: بر اساس دو ماده فوق الذکر بازنشستگی سردفتران و دفتریاران اول پس از رسیدن به سن 65 سال الزامی است و قبل از آن با استفاده از کلمه «می تواند» الزام و اجبار وجود ندارد. رابعاً: اعمال ماده 69 قانون فوق الذکر پس از تحقق شرایط بازنشستگی می‌باشد و منصرف از مواردی است که آن شرایط محقق نشده است علیهذا صدور حکم به بازنشستگی بدون رعایت مفاد مواد فوق الذکر مخصوصاً در خصوص شاکی که متولد 18/5/1341 می‌باشد و سنوات خدمت وی نیز با عنوان سردفتری کمتر از سی سال است خلاف بیّن آن مواد می‌باشد ضمن پذیرش تقاضای اعمال ماده 79 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری با نقض دادنامه های صادره از شعبه اول تجدیدنظر و شعبه هفتم بدوی دیوان عدالت اداری به لحاظ عدم وجود الزام قانونی بر اجابت خواسته شاکی، حکم به رد شکایت صادر و اعلام می‌شود. این رای قطعی است.
قضات صادر کننده رای اخیرالذکر نسبت به رای خود اعلام اشتباه می کنند و در اجرای ماده 75 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، شعبه 26 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره 9809970955902906- 27/9/1398 ضمن نقض دادنامه شماره 9809970959900853- 18/3/1398 صادر شده از شعبه 29 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری، دادنامه شماره 9609970905603421-23/12/1396 صادره شده از شعبه اول تجدیدنظر که در تایید دادنامه شماره 9609970900700298-7/3/1396شعبه 7 بدوی دیوان عدالت اداری اصدار یافته، تایید و ابرام می‌کند. متن رای شعبه 26 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به قرار زیر است: “[مطابق ماده 69 قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران] «سردفتر شاغل که بازنشسته می‌شود می‌تواند شخص واجد صلاحیت طبق مقررات این قانون را برای تصدی دفترخانه خود به سازمان ثبت اسناد و املاک کشور معرفی کند…» و مطابق ماده واحده قانون نقل و انتقال حق بیمه یا بازنشستگی مصوب 27/3/1365 « حق بیمه یا بازنشستگی سوابق خدمت اشخاصی که وجوهی را به هر یک از صندوق های بیمه یا بازنشستگی یا صندوق های مشابه پرداخت نموده‌اند در صورتی که محل کار یا خدمت آنان تغییر نموده و به تبع آن از شمول خدمات صندوق مربوط خارج شده باشند، یا طبق ضوابط قانونی مشترک صندوق دیگری شده اند به میزان 4 درصد آخرین حقوق و مزایای آنان که مبنای برداشت حق بیمه یا بازنشستگی قرار گرفته است بابت هر ماه به صندوقی که مشمول به تبع شغل خود مشترک آن شده است منتقل می‌شود،…» و بر اساس تبصره 3 ماده 4 آیین‌نامه بیمه و بازنشستگی سردفتران و دفتریاران اول مصوب 25/5/1386 ریاست معظم قوه قضاییه «سردفتر و یا دفتریار اول متقاضی انتقال سابقه خدمت پیشین خود به کانون سردفتران و دفتریاران برای احتساب سن بازنشستگی (موضوع ماده واحده قانون نقل و انتقال حق بیمه یا بازنشستگی مصوب 27/3/1365 مجلس شورای اسلامی) بدون امکان محاسبه و انتقال حق بیمه پرداختی از صندوق قبلی به صندوق بیمه و بازنشستگی کانون، می‌تواند از مزایای حقوق و بازنشستگی کانون به نسبت مدت سنوات حق بیمه پرداختی به صندوق کانون و فقط به منظور اعمال هر یک از مواد 10 و 11 قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران مصوب 1354 استفاده نماید.» اولاً: به موجب گواهی شماره 1050/42305-23/5/1392 صادره از مدیرکل کارگزینی قضات از تاریخ 24/12/1360 تا 20/11/1369 در ژاندارمری و از تاریخ 20/11/1369 تا 5/7/1373 به عنوان قاضی در قوه قضاییه و از تاریخ 16/7/1373 به موجب ابلاغ شماره 21685/34/01-16/7/1373 به سردفتری اسناد رسمی تهران تحت شماره 332 منصوب و در تاریخ 20/9/1373 شروع به کار کرده و بعد از حدود بیست سال اشتغال و در مجموع با 33 سال سابقه خدمت تقاضای بازنشستگی نموده است. ثانیاً: بر اساس نامه شماره 1060/57/712-61-91 مورخ 25/5/1391 صادره از مدیرکل اسناد و امور مترجمان قوه قضاییه «… علی الاصول منطوق ماده واحده قانون نقل و انتقال حق بیمه یا بازنشستگی مصوب 27/3/1365 این است که افراد بتوانند کسورات بیمه ای که به هر یک از صندوق های بازنشستگی پرداخت نموده‌اند به صندوق مورد نظر حسب مقررات قانونی منتقل نموده و در نتیجه این سوابق با سوابق فعلی تجمیع گردد. بنابراین در صورتی که مجموع سوابق پرداختی بازنشستگی کارکنان دفاتر اسناد رسمی اعم از سایر صندوق ها و صندوق کانون سردفتران و دفتریاران جمعاً سی سال فراهم شود امکان درخواست بازنشستگی آنها را فراهم می‌سازد.» ثالثاً: مطابق ابلاغ بازنشستگی شماره 13916010080001359-12/12/1391 و شماره 36966/90-31/2/1390 صادره از سوی معاون رئیس قوه قضاییه و رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، سردفتران دفتر اسناد رسمی شماره 12 قم و شماره 14 اصفهان را به استناد ماده 10 قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفترایارن مصوب 1354 و احتساب سنوات خدمت غیر سردفتر مستنداً به تبصره 3 ماده 4 آیین‌نامه بیمه و بازنشستگی سرفتران و دفتریاران اول مصوب 25/5/1386 ریاست قوه قضاییه بازنشسته نموده است. رابعاً بر مبنای گزارش های شماره 920220353-26/12/1393 و شماره 50382/94-31/3/1394 معاون امور اسناد سازمان ثبت اسناد و املاک کشور خطاب به معاون رئیس قوه قضاییه و رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، نامبرده با عنایت به تبصره 3 ماده 4 آیین‌نامه بیمه و بازنشستگی سردفتران و دفتریاران اسناد رسمی وجد شرایط بازنشستگی تشخیص داده است. نظر به اینکه: 1- با توجه به الفاظ و عبارات و ترکیب کلمات و جملات در ماده 10 قانون یاد شده افاده تخییر نموده و فاعل این فعل هم سردفتر می‌باشد. 2- با عنایت به اطلاق کلام و بیان مقنن و آیین‌نامه بیمه بازنشستگی سردفتران و دفتریاران مصوب 1381 و اصلاحیه آن مصوب 1386 مشارالیه استحقاق بازنشستگی را با درخواست شخصی دارا بوده است. 3- بر اساس قانون و مقررات جاری اگر برای کسی حق ایجاد شود مسلماً در مقابل تعهدی برای دیگری به وجود می آید بنابراین صاحب حق درخواست بازنشستگی را ارائه داده و سازمان نیز باید به تکلیف قانونی خود عمل نماید. 4- در ماده 10 قانون فوق الذکر «سابقه خدمت» اطلاق دارد بنابراین خدمت به عنوان سردفتر و یا به عنوان قاضی دادگستری و… را شامل می‌گردد. بر این اساس جهت احتساب سوابق خدمتی در سایر سازمان ها و ادارات دولتی منع قانونی وجود ندارد. 5- توجهاً به اطلاق ماده 69 قانون موصوف الذکر کلیه سردفترانی که به شیوه اختیاری یا اجباری به بازنشستگی نائل می‌شوند، مقنن امتیازاتی را برای سردفتران بازنشسته پیش بینی نموده درنتیجه آنان می‌توانند فرد واجد شرایطی را به عنوان جانشین تعیین و معرفی نمایند و سلب این امتیاز نیاز به مجوز قانونی دارد. 6- قید سابقه خدمت اعم از متوالی یا متناوب در ماده 10 قانون مذکور شامل ادارات دیگر از جمله قوه قضاییه و نیروهای مسلح را نیز در بر می‌گیرد و گرنه ضرورتی به بیان متناوب نبوده است. در نتیجه بر مبنای قوانین و مقررات و ضوابط حاکم مشارالیه شرایط بازنشستگی را دارا بوده، لذا شعبه 26 تجدیدنظر دیوان با در نظر گرفتن مراتب فوق البیان و به استناد مواد 71 و 75 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 ضمن نقض دادنامه شماره 853-18/3/1398 صادره از شعبه 29 تجدیدنظر دیوان، دادنامه شماره 3421-23/12/1396 صادره از شعبه اول تجدیدنظر دیوان که در تایید دادنامه 298-7/3/1396 شعبه 7 بدوی دیوان اصدار یافته، تایید و ابرام می کند. رای صادره قطعی است.”
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 20/8/1399 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
الف: بین رای شماره 9809970955902906-27/9/1398 شعبه 26 تجدیدنظر و رای شماره 9809970960001822-1/10/1398 شعبه 30 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری تعارض محرز است.
ب: حکم ماده 10 قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران مصوب سال 1354، بازنشستگی سران دفاتر اسناد رسمی و دفتریاران اول را به سی سال سابقه خدمت متوالی یا متناوب در مقام سردفتری یا دفتریاری اول مشروط کرده است. هرچند رئیس قوه قضاییه در تبصره 3 الحاقی به ماده 4 آیین‌نامه اصلاحی برخی از مواد آیین‌نامه بیمه و بازنشستگی سردفتران و دفتریاران مصوب سال 1386، سنوات خدمت در غیر شغل سردفتری و دفتریاری اول را به عنوان سنوات قابل قبول برای رسیدن به سابقه خدمت سی سال موضوع ماده 10 قانون مذکور تلقی کرده است، لیکن چون حکم تبصره 3 ماده 4 آیین‌نامه مذکور، مغایر ماده 10 قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران مصوب سال 1354 است، قابل ترتیب اثر نیست و در نتیجه رای شعبه 30 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 1822-1/10/1398 که بر رد شکایت صادر شده صحیح و موافق مقررات است. این رای به استناد بند 2 ماده 12 و ماده 89 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 برای شعب دیوان عدالت اداری و سایر مراجع اداری مربوط در موارد مشابه لازم الاتباع است.
محمدکاظم بهرامی – رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری