قانون انتخابات و آیین نامه داخلی مجلس خبرگان مربوط به اصول پنجم و یکصدو هفتم و یکصد و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

با الهام از روایت یعقوب ابن شعیب از امام صادق (ع) در زمینه شناسائی در تعیین جانشین مقام رهبری و ولایت امر مسلمین درهر زمان(۱) برای یپشگیری از بروز فترت در نظام جمهوری اسلامی و ضمانت تداوم حکومت شرعیه براساس ولایت فقیه، دراجرای اصل ۱۰۷و ۱۰۸ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران قانون انتخابات، تعداد، شرایط و آیین نامه داخلی مجلس خبرگان به شرح ذیل تنظیم گردید.
فصل اول
– تعداد خبرگان
ماده یکم (اصلاحی ۱۳۶۱/۰۵/۱۲)
– تعداد خبرگان برای هر استان یکنفر میباشد مگر در استانهائیکه بیش از
یکمیلیون نفر جمعیت دارد که به نسبت هر پانصدهزار نفر، یک نماینده افزوده
خواهد شد، بدین ترتیب تعداد خبرگان سراسر کشور برحسب آمار تقریبی به شصت و یک
نفر بالغ میشود.
فصل دوم
– شرایط انتخاب شوندگان
ماده دوم
– خبرگان منتخب مردو باید دارای شرایط زیر باشند:
الف
– اشتهار به دیانت و وثوق وشایستگی اخلاقی.
ب
– آشنائی کامل به مبانی اجتهاد با سابقه تحصیل در حوزه های علمیه بزرگ درحدی
که بتوانند افراد صالح برای مرجعیت و رهبری را تشخیص دهند.
ج
– بینش سیاسی و اجتماعی و آشنائی با مسائل روز.
د
– معتقد بودن به نظام جمهوری اسلامی ایران.
ه
– نداشتن سوابق سوء سیاسی و اجتماعی.
تبصره ۱
– تشخیص واجد بودن شرایط با گواهی سه نفر ازاستادان معروف درس خارج حوزه
های علمیه میباشد.
تبصره ۲ (الحاقی ۱۳۶۱/۰۵/۱۲)
– کسانی که رهبر صریحاً و یا ضمناً اجتهاد آنانرا تایید کرده است و کسانی که در مجامع علمی یا نزد علماء بلد خویش شهرت به اجتهاد دارند نیازمند به ارائه گواهی مذکور نمی باشند.
تبصره ۳ (اصلاحی ۱۳۶۱/۰۵/۱۲)
– ضرورت ندارد که نمایندگان ساکن و یا متولد حوزه انتخابیه خود باشند.
فصل سوم
– شرایط انتخاب کنندگان
ماده سوم
– انتخاب کنندگان باید دارای شرایط زیر باشند:
الف
– تابعیت جمهوری اسلامی ایران.
ب (اصلاحی ۱۳۶۱/۰۵/۱۲)
– داشتن پانزده سال تمام.
فصل چهارم
– مدت
ماده چهارم
– خبرگان برای مدت هشت سال انتخاب میشوند و شش ماه به پایان هر دوره
باید انتخاب دوره بعد آغاز گردد به طوری که سه ماه به پایان هر دوره، انتخابات
دوره بعد خاتمه یافته باشد.
فصل پنجم
– کیفیت انتخابات
ماده پنجم
– رای گیری به صورت مخفی و به طور مستقیم انجام میگیرد.
ماده ششم
– اخذ آراء درسراسرکشوردریک روز صورت میگیردودرصورت احتیاج تمدید
میگردد.
تبصره ۱
– چنانچه درمواردی انتخابات بسبب وجودمانع صورت نگیرد پس ازرفع مانع بلافاصله باید
برگزارشود.
تبصره ۲
– چنانچه دراستانی امکان شرکت دوسوم مردم درانتخابات وجودداشت باید برگزارشود
.
ماده هفتم
– خبرگان بااکثریت مطلق آراءشرکت کنندگان انتخابات میشوند.
تبصره (الحاقی ۱۳۶۱/۰۵/۱۲)
– چنانچه در دور اول تمام یا بعض نامزدها حائز اکثریت نشدند انتخابات تجدید میشود. در دور دوم فقط به تعداد دو برابر تعداد لازم از بین دارندگان آراء دور اول حوزه انتخاییه به ترتیب رای شرکت خواهند کرد و نامزد جدیدی نمی توان اضافه نمود. اگر تعداد نامزدهای باقیمانده بتعداد دو برابر مورد نیاز نباشد باز هم انتخابات انجام میشود مگر اینکه نامزدها فقط بتعداد مورد نیاز یا کمتر باشند، در این صورت انتخابات دوباره آغاز میشود.
ماده هشتم(اصلاحی ۱۳۶۱/۰۵/۱۲)
– مجری انتخابات مجلس خبرگان وزارت کشور است آیین نامه. اجرایی انتخابات به پیشنهاد وزارت کشور به تصویب شورای نگهبان خواهد رسید.
تبصره یک (اصلاحی ۱۳۶۱/۰۵/۱۲)
– نظارت بر انتخابات مجلس خبرگان بر طبق «قانون نظارت شورای نگهبان بر انتخابات مجلس شورای اسلامی» مصوب سوم مهر ماه ۵۹ کمیسیون امور داخلی مجلس شورای اسلامی انجام میشود. آیین نامه اجرایی آن را شورای نگهبان تصویب خواهد کرد. ناظران حوزه های انتخابیه و حوزه های فرعی و شعب ثبت نام و اخذ رای و بازرسان را هیات مرکزی نظارت به ترتیب و تعدادی که مصلحت بداند تعیین خواهد کرد.
تبصره دو (الحاقی ۱۳۶۱/۰۵/۱۲)
– در هیات نظارت مرکزی یکی از فقهاء شورای نگهبان عضویت خواهد داشت.
تبصره سه (الحاقی ۱۳۶۱/۰۵/۱۲)
– قانون انتخابات مجلس خبرگان و آیین نامه های اجرایی آن جهت اقدام از طرف شورای نگهبان به وزارت کشور ابلاغ میگردد.
ماده نهم
– هیات نظارت مذکور پس از آنکه اعتبارنامه دو سوم خبرگان منتخب مردم صادر شد از آنها برای شرکت درجلسه افتتاحیه دعوت می کند و تاریخ و محل جلسه را از طریق رسانه های گروهی و دوروزنامه کثیر الانتشار به اطلاع میرساند.
ماده دهم
– محل تشکیل مجلس خبرگان شهر مقدس قم میباشد مگر اینکه ضرورتی تشکیل
آن را درجای دیگر ایجاب کند.
فصل ششم
– آیین نامه داخلی مجلس خبرگان
ماده یازدهم (اصلاحی ۱۳۶۱/۰۵/۱۲)
– جلسات مجلس خبرگان با حضور دو سوم کل خبرگانی که میباید انتخاب گردند، رسمیت می یابد.
ماده دوازدهم
– مصوبات مجلس خبرگان با موافقت نصف به علاوه یک حاضران معتبر است مگر درمورد تعیین رهبریا اعضای شورای رهبری که موافقت دوسوم حاضران معتبر میباشد.
ماده سیزدهم
– جلسه افتتاحیه به وسیله هیات نظارت مرکزی با تلاوت آیاتی از قرآن کریم آغاز میگردد. سپس رئیس هیات نظارت از هیات رئیسه سنی را که قبلابرمبنای شناسنامه تعیین شده اندعوت می کند تا به جایگاه مخصوص روند و اداره جلسه را به عهده گیرند.
تبصره
– هیات رئیسه سنی مرکب از رئیس، نائب رئیس از سالمند ترین و دو منشی از
جوانترین اعضاء حاضر درجلسه.
ماده چهاردهم
– صورت جلسات به وسیله نوار،ضبط و به وسیله تندنویس یپاده میشودوبه امضای رئیس میرسدصورت جلسه انتخاب رهبر یا اعضای شورای رهبری باید به امضای همه اعضای حاضر درجلسه برسد.
ماده پانزدهم
– درآغاز نخستین جلسه رسمی خبرگان مراسم تحلیف را بدین صورت برگزار میکنند:
«ما دربرابر قرآن و مردم شریف ایران به خدای متعال سوگند یاد میکنیم که درایفای وظیفه سنگینی که به عهده داریم یعنی تشخیص و معرفی بهترین فرد برای مقام والای رهبری امت خود را دریپشگاه مقدس خدا و دربرابر ملت غیور ایران مسئول بدانیم و کوچکترین مسامحه و خیانت را روا نداریم»
ماده شانزدهم
– هیات رئیسه سنی بلافاصله به انتخاب هیات رئیسه دائم مپیردازد.
ماده هفدهم
– هیات رئیسه دائم نیز مرکب از ۴ نفر: رئیس، نایب رئیس – دومنشی گه برای مدت دوسال با رای گیری مخفی و اکثریت نسبی انتخاب میشوند.
ماده هجدهم
– مجلس خبرگان سالی یک بارحداقل به مدت پنج روز اجلاسیه رسمی دارد.
ماده نوزدهم
– درمواردیکه هیات رئیسه لازم بداند یا ده نفر ازاعضاء کتباً یپشنهاد کنند اجلاسیه فوق العاده تشکیل میشود.
ماده بیستم
– وظیفه خبرگان در اجلاسیه های عادی خود اجرای اصل یکصدو یازدهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و به بحث وتبادل نظر درباره مسائل مربوط به مرجعیت و رهبری و تبادل نظر برای یافتن بهترین شیوه عمل درجهت ایفای این مسئولیت خطیر و یپشنهاد آن به مقام رهبری میباشد.
ماده بیست و یکم
– این قانون در بیست و یک ماده و شش تبصره درجلسه مورخ ۱۰ر۷ر۵۹
فقهای شورای نگهبان تنظیم و برای تصویب نهایی به یپشگاه امام امت تقدیم گردید.
۱ – لطف الله صافی
۲ – یوسف صانعی
۳ – عبدالرحیم ربانی شیرازی
۴ – احمد جنتی
۵ – غلامرضا رضوانی