آیین نامه اجرایی ماده (۱۰۸) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران

هیا ت و زیران در جلسه مورخ ۱۳۷۹/۹/۶ بنا به پیشنهاد مشترک و زارتخانه های کشاو رزی، جهادسازندگی و نیرو، موضوع نامه شماره ۱۴۵۱ /۳۱۹ – ۵۰۱۰ /۱۰۵ مورخ ۱۳۷۹/۸/۳ سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و به استناد ماده (۱۰۸) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران – مصوب ۱۳۷۹ – آیین نامه اجرایی ماده یاد شده را به شرح زیر تصویب نمود:
ماده ۱
– مفاهیم و تعاریف:
۱
– اراضی بزرگ با مقیاس اقتصادی: عبارت است از مقدار زمین مستعد با آب قابل تامین و قابل استفاده ای که دارای توجیه اقتصادی میباشد و جهت تولید انبوه و براساس ضوابط این آیین نامه و اگذار میگردد.
۲
– عرصه های منابع طبیعی و دو لتی قابل احیاﺀ و بهره برداری کشاو رزی: آن دسته از اراضی ملی، موات و دو لتی بلا معارض است که با توجه به مطالعات انجام گرفته، دارای استعداد تولید اقتصادی و بهره برداری محصولا ت بخش های مختلف کشاو رزی دامی است.
۳
– نیروهای متخصص: فارغ التحصیلان آموزشگاه ها، هنرستان ها، آموزشکده ها و دانشکده های کشاو رزی، منابع طبیعی، دام پزشکی و امور آب، دام و آبزیان میباشد. جوانان رو ستایی فاقد شغل، بی زمین و کم زمین دارای مدرک تحصیلی دیپلم و پایین تر، پس از طی دو ره های آموزشی و کسب مهارت در امور کشاو رزی نیز متخصص تلقی شده و در او لویت قرار می گیرند.
۴
– کارآفرینان: کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی که هدف موضوع فعالیت های آنها ایجاد فرصت های شغلی و تجهیز منابع بالقوه برای تولید در بخش کشاو رزی بوده و دارای توانایی لازم در امور طرح های تولیدی موضوع بند (۵) این ماده میباشند.
۵
– طرح های مختلف تولیدی اقتصادی: عبارت است از طرح های مدو ن زراعی و باغبانی، تولید چوب، دام، طیور، آبزیان و سایر طرح های تولیدی کشاو رزی و صنایع تبدیلی و تکمیلی.
۶
– احیاء و تبدیل به احسن: عبارت است از عملیات اجرایی مورد نیاز طرح های مختلف طرح های تولیدی موضوع بند (۵) ماده (۱) این آیین نامه.
۷
– شرو ع دو ره بهره برداری:عبارت است از زمانی که عملیات اجرایی طرح و تبدیل به احسن مطابق مندرجات طرح مصوب تولیدی خاتمه یافته و تبدیل به احسن آن مورد تایید مرجع و اگذاری قرارگرفته باشد.
ماده ۲
– تشخیص متخصصان و کارآفرینان با رعایت مفاد ماده (۷) به عهده مرجع و اگذاری موضوع ماده (۵) این آیین نامه میباشد.
ماده ۳
– ضوابط تشخیص اراضی بزرگ با مقیاس اقتصادی:
۱ – براساس استعداد و قابلیت اراضی، منابع آب قابل تامین، هزینه های تولید و ارزش اقتصادی محصولات تولیدی در مناطق مختلف کشور، میزان اراضی مشخص خواهد شد و ارزش محصولات تولیدی نسبت به هزینه های تولید، بر اساس عرف محل، مثبت باشد و منابع آب تخصیص یافته به زمین درشرایط عادی برای عمل آو ری محصول در حد یاد شده تکافو نماید.
۲ – حداقل مساحت اینگونه اراضی در مناطق مختلف کشور پنجاه هکتار میباشد.
۳ – تشخیص اراضی بزرگ با مقیاس اقتصادی به درخواست متقاضی و تایید مرجع و اگذاری زمین خواهد بود.
ماده ۴
– مرجع تعیین اراضی مستعد قابل و اگذاری: به منظور هماهنگی در تعیین میزان اراضی مستعد قابل و اگذاری جهت اجرای طرح های مختلف تولیدی موضوع این آیین نامه با استفاده از مطالعات انجام شده و براساس کاربری و استعداد اراضی و مقدار آب قابل استحصال کارگرو ه (کمیته) هماهنگی مرکب از نمایندگان و زارتخانه های کشاو رزی، نیرو، جهادسازندگی و نماینده استاندار در مناطق و استانها تشکیل میگردد تا در چهارچوب و ظایف قانونی هر دستگاه نسبت به تعیین اراضی مستعد، هماهنگی لازم به عمل آید.
تبصره
– در مناطق چهارگانه تحت نظارت و مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست، هماهنگی لازم با سازمان به عمل خواهد آمد و محدو ده های تعیین شده برای و اگذاری در هر استان سالانه به آگاهی عمومی خواهد رسید.
ماده ۵
– مرجع و اگذاری: مرجع و اگذاری اراضی برای طرح های مختلف تولیدی موضوع بند (۵) ماده (۱) این آیین نامه مطابق قوانین و مقررات و آیین نامه های موجود حسب مورد و زارتخانه های کشاو رزی و جهادسازندگی خواهد بود.
ماده ۶
– هرگونه و اگذاری زمین به منظور اجرای طرح های مختلف تولیدی موضوع بند (۵) ماده (۱) این آیین نامه به مرتع داران منوط به اصلاح طرح مربوط، یا اصلاح و یا ابطال پرو انه بهره برداری و لغو حق بهره برداری عرفی میباشد.
تبصره ۱
– میزان اراضی و اگذاری به هریک از مرتع داران و بهره برداران عرفی درصورت اصلاح طرح، اصلاح و یا ابطال پرو انه و تبدیل دامداری سنتی به صنعتی حسب مورد حداکثر تا سه برابرعرف محل میباشد.
تبصره ۲
– درصورت ابطال پرو انه بهره برداری به هر خانوار بهره بردار حداکثر سه برابر عرف محل فقط برای یکبار در ییلاق یا قشلاق زمین و اگذار میشود.
تبصره ۳
– به عشایر فقط در قالب طرح اسکان عشایر زمین کشاو رزی و اگذار میشود.
ماده ۷
– ضوابط و اگذاری و فرو ش:
۱
– او لویت های موضوع بند (الف) ماده (۱۰۸) قانون برنامه سوم به ترتیب عبارتند از:
الف – تشکل های مختلف تولیدی با او لویت تشکل های متخصصان ساکن در رو ستا
ب – کارآفرینان
ج – سایر متقاضیان
تبصره ۱
– به متخصصانی که متقاضی زمین به صورت فردی هستند حداقل زمین مقرر در بند (۲) ماده (۳) این آیین نامه و به کارآفرینان متقاضی انفرادی، حداکثر معادل پنج برابر میزان مذکور زمین و اگذار میگردد.
تبصره ۲
– میزان زمین قابل و اگذاری به تشکل های مختلف تولیدی کشاو رزی، به تناسب تعداد سهامدار و تخصص آنان حداکثر دو هزار هکتار میباشد.
۲
– او لویت های موضوع بند (ب) ماده (۱۰۸) قانون برنامه سوم به ترتیب عبارتند از:
الف – مرتع داران و بهره برداران عرفی و عشایری مشمول مفاد ماده (۶) این آیین نامه و تبصره های ذیل آن.
ب – سایر متقاضیان طرح های تولیدی موضوع بند (۵) ماده (۱) این آیین نامه.
تبصره ۱
– و اجدین شرایط بند های (۱) و (۲) این ماده که جزﺀ ایثارگران هستند در شرایط مساو ی در او لویت قرار دارند.
تبصره ۲
– در مناطق مرزی و در مناطقی که به لحاظ امنیتی برای نظام جمهوری اسلامی ایران اهمیت و یژه ای دارد، و اجدین شرایط بند های (۱) و (۲) این ماده که حاضر به سکونت در محل باشند در او لویت قرار خواهند گرفت.
۳
– نحوه قیمت گذاری: ملاک برای تقویم اراضی، قیمت منطقه ای (ارزش معاملاتی) میباشد که در ابتدای و اگذاری مرجع و اگذاری از اداره امور اقتصادی و دارایی محل استعلام و متناسب با قابلیت و استعداد اراضی معادل دو برابر قیمت منطقه ای تعیین نماید درصورتی که در زمان و اگذاری قیمت منطقه ای اراضی مورد نظر تعیین نشده باشد، و زارت اموراقتصادی و دارایی مکلف است حداکثر ظرف یک ماه پس از اعلام و درخواست مرجع و اگذاری قیمت منطقه ای اراضی را تعیین و مراتب را اعلام نماید.
تبصره
– و اگذاری قطعی اراضی کشاو رزی به دامداران، مرتع داران و بهره برداران عرفی و عشایری با رعایت مفاد ماده (۶) این آیین نامه و تبصره های ذیل آن رایگان خواهد بود.
۴
– ضوابط فرو ش:
۱
– و اجدین شرایط بایستی تقاضا یا طرح های مختلف تولیدی اقتصادی موضوع بند (۵) ماده (۱) خود را جهت تصویب به مرجع و اگذاری ارایه نمایند.
۲
– مرجع و اگذاری با رعایت شرو ط زیر نسبت به انعقاد قرارداد بیع اقدام مینماید:
الف – مجریان طرح های مختلف تولیدی موضوع این آیین نامه موظفند ظرف مدت معین که حسب تشخیص مرجع و اگذاری مشخص میشود اراضی و اگذاری موضوع قرارداد را به نحو احسن براساس طرح مصوب احیاﺀ و عمران نمایند درصورتی که بنا به تشخیص مرجع مذکور بدو ن عذر موجه در ظرف مدت مقرر نسبت به اجرای طرح اقدام نکنند. قرارداد بیع فسخ شده تلقی و اراضی عیناً به دو لت مسترد میگردد. تشخیص عذر موجه به تشخیص مرجع و اگذاری ذی ربط میباشد.
ب – مرجع و اگذاری پس از اجرای طرح و بعد از شرو ع دو ره بهره برداری قیمت اراضی را به اقساط حداکثر پنجساله دریافت و پس از دریافت آخرین قسط و اتمام احیاﺀ کل اراضی مکلف به انتقال قطعی اراضی به مجری طرح میباشد.
ج – مجریان طرح ها در طول مدت اجرای طرح و قبل از انتقال قطعی، حق و اگذاری و فرو ش اراضی موضوع قرارداد را به هیچ و جه ندارند.
د – نظارت بر مراحل اجرای طرح و تشخیص شرو ع دو ره بهره برداری و اتمام احیاﺀ اراضی و براساس طرح مصوب، به عهده مرجع و اگذاری میباشد.
ه- – نمونه قرارداد بیع موضوع این آیین نامه مشتمل بر تعهدات طرفین، شرو ط ضمن عقد، چگونگی ارزیابی و پرداخت هزینه های انجام شده در خصوص قرارداد های فسخ شده و غیره با رعایت ضوابط و مقررات این آیین نامه توسط مرجع و اگذاری تهیه و پس از تا یید و زیر قابل اجرا خواهد بود.
۳
– ادارات ثبت اسناد و املاک و دفاتر اسناد رسمی مکلفند نسبت به ثبت قرارداد بیع با مجریان طرح های تولیدی موضوع این آیین نامه حسب درخواست مرجع و اگذاری اقدام نمایند.
۴
– کلیه هزینه های مربوط به صدو ر اسناد و نقل و انتقال اراضی به عهده مجریان طرح ها خواهد بود.
۵
– حمایت ها:
۱ – دستگاه های اجرایی ذی ربط موظفند براساس نتایج مطالعات هر منطقه برای اراضی مستعد، طرح های تولیدی مناسب را تهیه و به صورت رایگان در اختیار متقاضیان و اجد شرایط این آیین نامه قرار دهند.
۲ – عملیات زیربنایی (آب و خاک) داخل محدو ده های و اگذاری و سایر عملیات اجرایی طرح های مذکور با استفاده از تسهیلات بانکی از جمله تسهیلات موضوع ماده (۱۰۶) قانون برنامه سوم و سرمایه کارآفرینان انجام خواهد شد.
۳ – و زارتخانه های نیرو، صنایع، کشاو رزی، جهادسازندگی و تعاو ن موظفند در صدو ر مجوز های مربوط، او لویت های لازم برای مجریان طرح های موضوع این آیین نامه قایل شوند.
۴ – کلیه بانک های کشور مکلفند اراضی و اعیان طرح های موضوع این آیین نامه را به عنوان رهن و و ثیقه پذیرفته و با او لویت نسبت به اعطای تسهیلات اعتباری اقدام نمایند. مرجع و اگذاری نیز مکلف است اراضی را در رهن بانک عامل قرار داده و در صورت فسخ معامله بانک مرتهن با پذیرش تعهدات مجری قایم مقام مجری طرح خواهد بود.
۵ – سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور اعتبارات جاری موردنیاز جهت اجرای این آیین نامه را در بودجه سالانه دستگاه های ذی ربط برای طی مراحل تصویب پیش بینی خواهد نمود.
معاو ن او ل رئیس جمهور- حسن حبیبی