اصلاح آیین نامه اجرایی قانون ابطال اسناد و فروش رقبات، آب و اراضی موقوفه (۳)

هیا ت و زیران در جلسه مورخ ۱۳۸۰/۸/۲ بنا به پیشنهاد شماره ۶۸۶۱ مورخ ۱۳۷۹/۲/۲۴ معاو نت حقوقی و امور مجلس رئیس جمهور و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تصویب نمود:
آیین نامه اجرایی قانون ابطال اسناد و فرو ش رقبات، آب و اراضی موقوفه (موضوع تصویبنامه های شماره ۱۱۴۶/ت۱۲۷۸۴ه- مورخ ۱۳۷۴/۲/۶ و ۴۴۰۸۹/ت۱۵۳۲۰ه- مورخ ۱۳۷۵/۶/۱۲) به شرح زیر اصلاح میگردد:
۱
– ماده (۲) آیین نامه یاد شده به شرح زیر اصلاح میشود:
ماده ۲ – ادارات او قاف و امور خیریه و متولیان موقوفات مکلفند با توجه به سوابق ثبتی، موقوفات عامه ای را که به فرو ش رسیده یا به صورتی به ملکیت اشخاص درآمده است، صورت برداری و همراه با مستندات و دلایل به سازمان او قاف و امورخیریه ارسال نمایند. سازمان او قاف ضمن مطلع نمودن متصرف یا متصرفین این موقوفات و یا اشخاص ذینفع دیگر، موضوع را به کمیسیونی مرکب از سه نفر فقیه صاحب نظر که با انتخاب و زیر نظر نماینده و لی فقیه در سازمان یاد شده تشکیل میشود ارجاع می کند، کمیسیون مذکور نظر خود را در مورد جواز شرعی فرو ش یا تبدیل رقبات، با توجه به اسناد و مدارک ارایه شده اداره او قاف و متولی ذی ربط و همچنین اشخاص ذینفع در موقوفه اعلام مینماید. در صورتی که تبدیل و فرو ش رقبه موقوفه به نظر کمیسیون با مجوز شرعی انجام شده باشد معامله تا یید میشود و در غیر این صورت نظر نماینده و لی فقیه و سرپرست سازمان او قاف و امور خیریه دایر بر بطلان سند فرو ش یا تبدیل موقوفه همزمان به سازمان ثبت اسناد و املاک کشور و متصرف یا متصرفین و یا اشخاص ذینفع در موقوفه ابلاغ میشود. ادارات ثبت بر اساس این تصمیم نسبت به بطلان سند در سوابق ثبتی و دفاتر مربوط ثبت و صدو ر سند جدید به نام موقوفه اقدام خواهند نمود. در هر صورت این تصمیم قابل اعتراض در مراجع صالح قضایی خواهد بود.
۲
– در ماده (۳) آیین نامه عبارت «ظرف سی (۳۰) رو ز از تاریخ ابلاغ نظریه او قاف» به «ظرف سی (۳۰) رو ز از تاریخ رویت نامه او قاف» اصلاح میشود.
۳
– تبصره ای به شرح زیر به ماده (۳) آیین نامه الحاق میشود:
تبصره – در مواردی که در اجرای این قانون از زارعان صاحب نسق خلع ید میگردد در صورت تقاضای زارعان، و زارت جهاد کشاو رزی مکلف است از اراضی مستعد کشاو رزی موجود در منطقه و در صورت نبودن اراضی قابل و اگذاری در منطقه، از اراضی سایر مناطق، با رعایت قوانین و مقررات جاری نسبت به و اگذاری اراضی به آنان با رعایت او لویت اقدام نمایند.
۴
– بند (ب) ماده (۵) آیین نامه به شرح زیر اصلاح میشود:
ب – هرگاه موقوفه مزرو عی پس از انتقال به دو لت با تنظیم سند رسمی به زارعان مربوط و اگذار شده باشد، برای ابطال اسناد یا تا یید فرو ش آن به همان ترتیبی که در ماده (۲) اصلاحی این آیین نامه آمده است عمل خواهد شد.
۵
– ماده (۶) آیین نامه به شرح زیر اصلاح میشود.
ماده ۶ – پس از انجام موارد مندرج در بندهای (الف) و (ب) ماده (۵)، ادارات او قاف نسبت به موقوفات تصرف شده و متولیان نسبت به موقوفات تحت تولیت خود مطابق مفاد این آیین نامه با متصرفان و زارعان، سند اجاره تنظیم می نمایند. مبلغ اجاره بها متناسب با مورد اجاره و با رعایت ارزش حقوق اکتسابی متصرفان و زارعان طبق نظر کارشناس رسمی یا خبره محلی تعیین میشود.
۶
– تبصره (۴) ماده (۶) آیین نامه به شرح زیر اصلاح میشود:
تبصره ۴ – در صورتی که موقوفات مزرو عی موضوع این آیین نامه در محدو ده خدمات شهری قرار گرفته و کاربری زراعی آن تغییر یافته یا قابل تغییر باشد قبل از هرگونه اقدام در مورد تفکیک و و اگذاری آن اراضی باید حقوق مکتسبه زارعان صاحب نسق با نظر کارشناس مرضی الطرفین و یا کارشناسان منتخب ادارات او قاف و یا متولیان (حسب مورد) و زارع صاحب نسق به و سیله ادارات او قاف و امور خیریه و یا متولیان شناسایی و به نحو مناسبی تا مین و تا دیه گردد. در صورت عدم توافق و تراضی در شناسایی و تقویم حقوق مکتسبه، به درخواست هر یک از طرفین، موضوع توسط مراجع قضایی ذی صلاح مورد رسیدگی قرار گرفته و حقوق مکتسبه زارعان برابر نظر دادگاه پرداخت میشود.
ادارات او قاف و متولیان مکلفند در و اگذاری اراضی تغییر کاربری داده شده، در صورت تقاضای زارع صاحب به هر یک از افراد صاحب نسق برای اجاره یک قطعه از حداقل تفکیکی از همان اراضی او لویت قائل شوند.
۷
– متن زیر به عنوان تبصره های (۴) و (۵) به ماده (۷) آیین نامه الحاق میشود:
تبصره ۴ – به منظور ترو یج فرهنگ احیاء و بهره و ری از موقوفات و تشویق زارعان به ادامه کشت و زرع بر رو ی اراضی موقوفه و تسهیل عملیات زراعی آنان، بانک ها و سایر موسسات مالی – اعتباری، با رعایت مقررات مربوط ترتیبی اتخاذ نمایند تا تسهیلات مالی لازم به زارعان صاحب نسق موقوفات اعطاء گردد. به نحوی که اعطای تسهیلات بانکی به این زارعان بدو ن توثیق و ترهین عرصه و صرفاً با استفاده از سند اعیانی، اخذ سفته، تضمین های زنجیره ای زارعان از یکدیگر و یا توثیق منافع و اگذار شده از طریق اجاره و حقوق مکتسبه مترتب بر آن امکانپذیر باشد.
در مواردی که بانک ها بابت تسهیلات اعطایی به زارعان با توثیق سند اعیانی و حقوق مکتسبه نظر به تا مین مطالبات لاو صول خود از محل منفعت اعیانی و حقوق مکتسبه مرتبط با اراضی موقوفه داشته باشند، ادارات او قاف و متولیان، بانک ها و موسسات اعتباری یا اشخاصی که توسط آنان معرفی می شوند را در اسناد اجاره جایگزین زارع بدهکار می نمایند.
تبصره ۵ – به منظور رفاه زارعان صاحب نسق و فراهم نمودن زمینه فعالیت بیشتر در اراضی موقوفه، ادارات او قاف و امور خیریه و متولیان حسب مورد، مدت اجاره زارعان را ده سال معین می نمایند و در ضمن عقد اجاره شرط نمایند که در پایان مدت مزبور عقد اجاره با زارع مزبور و یا قائم مقام قانونی و ی بر اساس اجاره بهایی که با نظر کارشناس رسمی و یا خبره محلی با در نظر گرفتن حقوق مکتسبه زارع تعیین میگردد، تجدید خواهد شد. در موارد خاص آنگاه که مصلحت و قف یا شرایط خاص دیگر اقتضا نکند افزایش مدت اجاره موقوفه برای بیش از ده سال با جلب نظر ریاست سازمان او قاف و امور خیریه امکانپذیر میباشد.
۸
– ماده (۸) آیین نامه و تبصره آن به شرح زیر اصلاح میگردد:
ماده ۸ – احداث هرگونه اعیانی و باغ در اراضی نسق زارعان موقوفه توسط این زارعان با اخذ مجوز از سایر مراجع قانونی ذی ربط و بدو ن پرداخت پذیره مجاز میباشد. مستا جرین می توانند نسبت به ثبت اعیانهایی مستحدث از طریق ادارات ثبت اسناد و املاک اقدام نمایند و سند مالکیت دریافت دارند. ایجاد، توثیق و ترهین اینگونه اعیانها مجاز بوده و نیاز به اعلام موافقت جداگانه ادارات او قاف و امورخیریه و یا متولیان ندارد.
معاون اول رئیس جمهور – محمدرضا عارف