آیین نامه اعطای اعتبارات صادراتی ویژه افغانستان

هیا ت و زیران در جلسه مورخ ۱۳۸۲/۶/۹ به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، آیین نامه اعطای اعتبارات صادراتی و یژه افغانستان را به شرح زیر تصویب نمود:
ماده ۱
– هدف این آیین نامه، تعیین ضوابط و شرایط اعطای تسهیلات مالی به صادرکنندگان ایرانی یا خریداران افغانی و نیز سرمایه گذاران ایرانی برای طرح های سرمایه گذاری در افغانستان میباشد.
ماده ۲
– سی درصد اعتبار منظور شده در این آیین نامه به صورت سهمیه خاص منطقه ای در اختیار کارگرو ه توسعه صادرات استان های سیستان و بلوچستان و خراسان (به صورت مساو ی ۱۵ درصد) قرار میگیرد تا در چارچوب این آیین نامه به مصرف برسد.
ماده ۳
– اصطلاحات و عبارت های زیر در معانی مشرو ح مربوط به کار می رو ند:
الف
– صادر کننده: شخص حقیقی یا حقوقی است که کالاو یا خدمات از مبدا ایران را تحت قرارداد یا سیاهه به خریدار مقیم افغانستان ارائه می کند و در ازای آن محق به دریافت و جه میشود.
ب
– خریدار: شخص حقیقی یا حقوقی است که تحت قرارداد یا سیاهه، کالایا خدماتی را از صادرکننده ایرانی برای استفاده و کاربری در قلمرو افغانستان دریافت می کند و متعهد به پرداخت بهای آن میشود.
تبصره
– شرکت های دو جانبه (ایران – افغان) و یا سه جانبه (ایران – افغان – ثالث) در بخش صادرکننده مشرو ط به حداقل ۵۱% سهم ایرانی شرکت ثبت شده در ایران و در بخش خریدار مشرو ط به حداقل ۵۱% سهم افغانی ثبت شده برای شرکت افغانی در افغانستان از او لویت دریافت تسهیلات این آیین نامه برخوردار می شوند.
پ
– قرارداد: شامل کلیه قراردادهایی است که بین خریدار و صادرکننده منعقد گردیده و مورد تا یید و زارت بازرگانی افغانستان قرار گرفته است.
ت
– و ثیقه: یک یا چند نوع از دارایی، حقوق یا اسنادی است که به شرح ماده (۷) این آیین نامه، به عنوان تضمین تعهدات خریدار یا صادرکننده در اختیار بانک عامل قرار میگیرد. از آنجا که در مورد اعطای اعتبار خریدار، اخذ و ثیقه توسط بانک عامل ایرانی از خریدار افغانی امکان پذیر نمیباشد، در مورد اعتبار خریدار تضمین و زارت دارایی افغانستان جایگزین و ثیقه گردد.
ث
– بانک عامل: بانک ایرانی است که طی قراردادی با بانک کارگزار یا خریدار و یا صادرکننده و به استناد قرارداد منعقد شده بین صادر کننده و خریدار به استناد سیاهه صادر کننده برای خریدار و جوهی را تحت این آیین نامه در اختیار صادر کننده قرار میدهد.
ج
– بانک کارگزار: بانک خارجی است که در قالب یک قرارداد مالی با بانک عامل ایرانی از طرف خریدار به گشایش اعتبار اسنادی یا صدو ر ضمانت نامه اقدام و یا ایفای تعهدات خریدار را در مقابل صادرکننده تعیین و یا تقبل مینماید.
ماده ۴
– اعتبار صادراتی مبلغی است که بانک عامل بنا به درخواست خریدار یا فرو شنده به یکی از صورت های گشایش اعتبار اسنادی، صدو ر ضمانت نامه، پذیرش یا ظهرنویسی برو ات، صدو ر و تعهد سفته و پرداخت نقد در اختیار او قرار میدهد تا درجهت امور زیر به مصرف برسد:
الف
– پرداخت بهای کالایا خدمات موضوع معامله (قرارداد یا سیاهه)
ب
– پرداخت بهای مواد او لیه، دستمزد، حق بیمه، هزینه حمل، عوارض خرو ج از کشور و و رو د مربوط به کالایا خدمات موضوع معامله بین خریدار و صادر کننده
پ
– تسویه بدهی
ت
– سرمایه گذاری
تبصره
– در خصوص سرمایه گذاری خارجی مستقیم (FDI) به استفاده از راهکارهای تضمین ارائه شده توسط موسسه تضمین سرمایه گذاری چند جانبه “میگا” (پس از تصویب نهایی عضویت ایران در میگا) و بانک جهانی اقدام لازم صورت گیرد.
ماده ۵
– شرایط استفاده از اعتبار صادراتی برای صادرکننده به شرح ذیل میباشد:
الف
– اشتغال به فعالیت تجاری، تولیدی یا خدماتی در جمهوری اسلامی ایران، به استناد ثبت شرکت و یا کارت بازرگانی یا تا یید و زارت تعاو ن و یا و زارت کار و امور اجتماعی یا و زارت صنایع و معادن.
ب
– داشتن قرارداد معتبر فرو ش کالایا خدمات برای صادرات یا ترانزیت به افغانستان (خریدار و فرو شنده نباید مشترک یا یکی باشند). تشخیص اعتبار قرارداد به عهده بانک عامل است.
پ
– ارائه و ثیقه مورد قبول بانک عامل در صورتی که اعتبار به نفع صادر کننده باشد.
ت
– عدم بدهی بانکی معوق به شبکه بانکی کشور مشرو ط به اینکه بدهی های معوق مربوط به زمان قبل از ۲ سال گذشته (از تاریخ ابلاغ این آیین نامه) نباشد.
ث
– خدماتی که توسط شرکت های مشترک ایرانی – افغانی یا شرکت های افغانی های مقیم ایران به افغانستان ارائه میشود، مشمول این آیین نامه است.
ماده ۶
– شرایط استفاده از اعتبار صادراتی برای خریدار به شرح ذیل میباشد:
الف
– گواهی اقامت و اشتغال به فعالیت های بازرگانی، تولیدی و یا خدماتی در افغانستان به استناد مدارک مورد تا یید سفارت جمهوری اسلامی ایران در افغانستان.
ب
– داشتن قرارداد خرید کالایا خدمات و یا و صول سیاهه از یکی از صادرکنندگان ایرانی.
پ
– ارائه و ثیقه مورد قبول بانک های عامل از سوی صادر کننده یا ضمانت دو لت افغانستان و یا موسسات معتبر بیمه ای بین الملل در صورتی که اعتبار مستقیماً به خریدار افغانی داده میشود.
ت
– خریدار یا باید مقیم افغانستان باشد و یا برای اجرای قرارداد با شخصیت های حقوقی یا حقیقی مقیم افغانستان اعتبار دریافت نماید.
ماده ۷
– مراحل و نحوه ارائه درخواست اعتبار صادراتی به شرح زیر است:
الف
– صادرکنندگان می توانند تقاضای خود را برای استفاده از اعتبارات موضوع این آیین نامه به بانک عامل ارسال کنند. تقاضای یادشده باید منضم به مدارک مورد درخواست بانک بوده و در آن مشخص شده باشد که اعتبار درخواستی برای صادرکننده و یا برای خریدار میباشد.
ب
– بانک عامل در صورت آمادگی اصولی برای اعطای تسهیلات موظف است تقاضای و اصل شده را ظرف ۱۵ رو ز رسیدگی و با اخذ و ثایق و تضمینات کافی پاسخ خود را به طور کتبی به متقاضی اعلام نماید. مسئوو لیت رعایت مقررات داخلی در اعطای اعتبار به عهده بانک است.
پ
– اعتبارات اعطایی به ارزهای معتبر تعیین می شوند، و لی با نرخ رسمی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به ریال تبدیل و به ریال پرداخت میشود و بازپرداخت آن نیز به ریال خواهد بود.
تبصره
– متقاضیان صادرکننده خدمات فنی و مهندسی میبایست مجوز لازم را از کارگرو ه موضوع ماده (۱۸) آیین نامه مقررات حمایتی دو لت از صادرکنندگان خدمات فنی و مهندسی کسب کرده باشند.
ماده ۸
– و ثایق مورد قبول بانک به شرح زیر میباشد:
الف
– اگر اعتبار به صادرکننده اعطا شود، موارد زیر منفرداً یا مجتمعاً می توانند به عنوان و ثیقه قابل قبول بانک های عامل پذیرفته شوند:
۱ – اعتبار اسنادی معامله شده و صادرشده با سررسید آینده.
۲ – تضمین بانکی صادرشده از بانک های مورد قبول بانک عامل.
۳ – سفته ارزی یا ریالی به تعهد صادرکننده یا شخص ثالث معتبر. احراز صلاحیت و اعتبار صادرکننده یا متعهد سفته به عهده بانک عامل میباشد.
۴ – سند ملک بلامنازع سهل البیع که به رهن بانک عامل درآید.
۵ – چک معتبر حداکثر برای اعتبارات کمتر از یکصد میلیون ریال. مسوو لیت احراز صلاحیت صادرکننده چک و خوش حسابی و ی به عهده بانک عامل میباشد.
۶ – سپرده ریالی یا ارزی.
۷ – سایر و ثایق قابل قبول بانک.
ب
– اگر اعتبار به خریدار افغانی اعطا شود، در صورتی که صادر کننده ایرانی بتواند و ثایق و تضمین های کافی را از طرف تجاری خارجی اخذ کند، بانک ها تضمین لازم را اعمال نمایند و در صورت ارائه تضمین توسط دو لت افغانستان، صندو ق ضمانت صادرات ایران بر اساس موازین و معیارهای رایج خود و در صورت لزو م بر اساس سپرده گذاری نقدی (CASH COVER) دو لت جمهوری اسلامی ایران اقدام و نظام بانکی کشور نیز بر همین مبنا و ام و تسهیلات لازم را اعطا نماید.
تبصره
– چنانچه شرکت های صادرکننده خدمات از طریق کارگرو ه موضوع ماده (۱۸) (مستقر در مرکز توسعه صادرات ایران) اقدام به صدو ر کرده باشند، بانک عامل موظف است مطابق ماده (۶) آیین نامه حمایت های دو لت از صادرکنندگان خدمات فنی و مهندسی عمل نماید.
ماده ۹
– مدت استفاده از اعتبارات اعطایی به شرح زیر میباشد:
الف
– برای خرید کالاو خدماتی که به صورت آماده در دسترس میباشند، حداکثر طی مدت اجرای قرارداد و منطبق با زمان بندی اجرای قرارداد به تشخیص بانک.
ب
– برای خرید کالاو خدماتی که مستلزم ساخت و آماده سازی است، حداکثر طی مدت اجرای قرارداد و منطبق با زمان بندی ساخت و اجرا. مدت استفاده از این نوع اعتبارات نمی تواند از دو سال تجاو ز کند.
پ
– برای ارائه تسهیلات مالی جهت سرمایه گذاری و بازپرداخت آن با احتساب زمان ساخت و بهره برداری حداکثر ۷ سال میباشد.
ماده ۱۰
– مدت بازپرداخت به شرح زیر میباشد:
الف – برای کالاو خدمات مصرفی
حداکثر یک سال
ب – برای کالاو خدمات سرمایه ای و و اسطه ای
حداکثر سه سال
پ – برای تسهیلات سرمایه گذاری
حداکثر هفت سال
ماده ۱۱
– بانک های ملی، ملت، تجارت، رفاه و سپه می توانند طی ۵ سال متوالی هر سال هر کدام معادل مبلغ ده میلیون دلار برای اعطای اعتبارات موضوع این آیین نامه در بودجه سالانه خود منظور نمایند. این امر به معنای و جود تسهیلات تکلیفی برای شبکه بانکی کشور در این زمینه نخواهد بود.
ماده ۱۲
– بانک های عامل مجازند تسهیلات اعتباری را با اخذ نرخ ثابت یا متغیر توافقی با متقاضی، در اختیار متقاضی قرار داده و آن را به طور ساده محاسبه و در اقساط ۶ ماهه و صول نمایند.
ماده ۱۳
– کلیه قراردادهایی که پیش از تصویب این آیین نامه منعقد گردیده و و اجد شرایط این آیین نامه میباشند و هنوز تعهدات صادرکننده به طور کامل انجام نشده است، درصورت نیاز به منابع مالی می توانند از اعتبارات صادراتی و یژه افغانستان تحت پوشش این آیین نامه استفاده نمایند.
ماده ۱۴
– کلیه تولید کنندگان ایرانی که قرارداد منعقد شده آنان با خریداران افغانی، مورد تا یید و زارت بازرگانی افغانستان قرار گرفته است و به منظور تهیه مواد او لیه و هزینه های تولید، نیاز به منابع مالی دارند، نیز می توانند در قالب این آیین نامه از اعتبارات صادراتی و یژه افغانستان استفاده نمایند.
معاو ن او ل رئیس جمهور – محمدرضا عارف