آیین نامه میزان و نحوه دریافت حق عضویت در صندوق ضمانت سپرده ها

هیات وزیران در جلسه مورخ ۱۳۹۲/۴/۲۳ بنا به پیشنهاد شماره ۲۸۰۴۱۴ /۹۰ مورخ ۱۳۹۰/۱۱/۲۳ بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و بند (ج) ماده (۹۵) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران – مصوب ۱۳۸۹-، آیین نامه میزان و نحوه دریافت حق عضویت در صندوق ضمانت سپرده ها را به شرح زیر تصویب نمود:
ماده ۱(اصلاحی ۱۳۹۶/۰۲/۲۴)
– اصطلاحات مندرج در این آیین نامه، در معانی مشروح مر بوط به کار می روند:
الف – بانک مرکزی: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.
ب – صندوق: صندوق ضمانت سپرده ها.
ج – موسسه اعتباری: بانک یا موسسه اعتباری غیربانکی، موسسه پس انداز و تسهیلات مسکن و شعبه بانک خارجی که به موجب قانون یا با مجوز بانک مرکزی تاسیس شده و تحت نظارت بانک مرکزی میباشد. شرکت تعاونی اعتبار و صندوق قرض الحسنه، موسسه اعتباری محسوب نمی شوند.
د – سپرده گذار: شخصی که مبادرت به تودیع سپرده نزد موسسه اعتباری مینماید.
ه- – شعبه بانک خارجی: واحد عملیاتی از یک بانک خارجی که با مجوز و تحت نظارت بانک مرکزی در ایران فعالیت مینماید.
و- موسسه اعتباری تازه تاسیس: موسسه اعتباری که پس از ابلاغ این آیین نامه مجوز تاسیس خود را از بانک مرکزی دریافت میدارد.
ز- سقف تضمین: حداکثر میزان ریالی سپرده های هر شخص اعم از ریالی و ارزی در هر موسسه اعتباری که بر اساس بند (الف) ماده (۵) اساسنامه صندوق ضمانت سپرده ها و تبصره بند یاد شده موضوع تصویب نامه شماره ۱۰۲۵۹۵ /ت۴۷۶۳۲ه- مورخ ۱۳۹۱/۵/۲۲ و اصلاح بعدی، تحت تضمین صندوق ضمانت سپرده ها میباشد.
ماده ۲
– پرداخت حق عضویت برای تمامی موسسات اعتباری و شعب بانکهای خارجی در صندوق الزامی است.
تبصره ۱
– شعبه بانک خارجی که سپرده های آن تحت پوشش نهاد ضمانت سپرده ها در کشور مبدا، معادل حداقل میزان ضمانت صندوق باشد، میتواند از عضویت در صندوق مستثنی شود.
تبصره ۲
– چنانچه حدود ضمانت سپرده های شعبه بانک خارجی توسط نهاد ضمانت سپرده ها در کشور مبدا، کمتر از حدود ضمانت صندوق باشد، یا سپرده های شعبه بانک خارجی در کشور مبدا تحت هیچ ضمانتی نباشد، شعبه بانک خارجی ذی ربط باید در خصوص سپرده هایی که نزد شعبه آن در ایران تودیع میشود، به عضویت صندوق درآید.
تبصره ۳
– بانک مرکزی موظف است هنگام صدور مجوز برای فعالیت شعبه بانک خارجی موضوع تبصره (۲) تمهیدات لازم را برای ضمانت سپرده هایی که نزد شعبه بانک خارجی در ایران تودیع شده اند، توسط مقام ذی ربط در کشور مبدا، اتخاذ نماید.
ماده ۳
– بانک مرکزی باید قبل از موافقت با تاسیس شعبه بانک خارجی موضوع تبصره (۲) ماده (۲) در ایران در مورد نحوه تعامل بانک خارجی یا شعبه آن با صندوق، از جمله پرداخت حق عضویتها، زمان و شرایط پرداخت سپرده های سپرده گذاران این شعبه در مواقع لزوم و نحوه تصفیه بانک خارجی یا شعبه آن با صندوق، با مقام ذی ربط در کشور مبدا به توافق برسد.
ماده ۴
– صندوق از محل حق عضویت های اولیه، سالانه و خاص دریافتی از موسسات اعتباری اداره میشود.
ماده ۵
– موسسه اعتباری موظف است نسبت به پرداخت حق عضویت های یادشده به صندوق، مطابق با مفاد این آیین نامه اقدام نماید.
تبصره
– دریافت حق عضویت ها به صورت واریز وجه آنها توسط موسسه اعتباری به حساب صندوق نزد بانک مرکزی صورت میگیرد.
ماده ۶
– حق عضویت پرداختی موسسه اعتباری در چارچوب این آیین نامه به عنوان هزینه های قابل قبول مالیاتی همان سال موسسه اعتباری منظور میگردد.
ماده ۷(اصلاحی ۱۳۹۶/۰۲/۲۴)
– حق عضویت اولیه موسسه اعتباری معادل دو درصد حداقل سرمایه اعلامی از سوی بانک مرکزی برای تاسیس موسسه اعتباری مربوط میباشد.
تبصره (اصلاحی ۱۳۹۶/۰۲/۲۴)
– مبنای تسعیر حق عضویت اولیه شعبه بانک خارجی، نرخ برابری ارز مورد نظر با ریال در تاریخ واریز حق عضویت به نرخ روزانه اعلامی از سوی بانک مرکزی خواهد بود. در مواردی که مهلت پرداخت توسط شعبه بانک خارجی رعایت نشود بالاترین نرخ برابری در دوره مهلت تعیین شده و یا تاریخ پرداخت، هر کدام که بیشتر باشد مبنای محاسبه قرار میگیرد.
ماده ۸(اصلاحی ۱۳۹۳/۱۱/۲۶)
– موسسه اعتباری تاسیس شده قبل از تاریخ ابلاغ این آیین نامه، مکلف است ظرف مدت یکصد و بیست روز پس از ابلاغ این آیین نامه نسبت به واریز حق عضویت اولیه خود اقدام نماید.
تبصره ۱(اصلاحی ۱۳۹۶/۰۲/۲۴)
– موسسه اعتباری تازه تاسیس موظف است ظرف یکصد و بیست روز پس از اخذ مجوز فعالیت از بانک مرکزی نسبت به پرداخت حق عضویت اولیه خود به صندوق اقدام نماید.
تبصره ۲(الحاقی ۱۳۹۶/۰۲/۲۴)
– حق عضویت اولیه موسسه اعتباری که در موعد مقرر نسبت به واریز آن اقدام ننماید به شرح زیر می ‏باشد:
%۲A * (۱+۰.۰۲B)
A= حداقل سرمایه اعلامی از سوی بانک مرکزی برای تاسیس موسسه اعتباری مربوط
B= تفاضل تاریخ واریز با مهلت مقرر حسب ماه یا کسری از ماه
ماده ۹(اصلاحی ۱۳۹۶/۰۲/۲۴)
– موسسه اعتباری موظف است برای هر سال، حق عضویتی تحت عنوان حق عضویت سالانه به صندوق پرداخت نماید که به شرح زیر دریافت میگردد:
۱- برای سال اول فعالیت صندوق، معادل بیست و پنج صدم درصد از میانگین مانده روزانه (روزهای تقویمی سال) تمامی سپرده ها پس از کسر سپرده قانونی تا سقف تضمین صندوق در سال مالی گذشته.
۲- میزان حق عضویت سالانه برای سال دوم به بعد فعالیت صندوق، بر مبنای درصدی از میانگین مانده هفتگی هر حساب سپرده ای در سال مالی گذشته تا سقف تضمین، توسط هیات امنای صندوق تعیین میشود. درصد فوق از یک درصد بیشتر و از بیست و پنج صدم درصد کمتر نخواهد بود.
تبصره ۱(اصلاحی ۱۳۹۶/۰۲/۲۴)
– صندوق موظف است هر ساله تا پایان شهریور ماه نحوه محاسبه و نرخ حق عضویت سالانه آن سال را به موسسه اعتباری اعلام نماید.
تبصره ۲(اصلاحی ۱۳۹۶/۰۲/۲۴)
– حق عضویت سالانه موسسه اعتباری تازه تاسیس، برای سال تاسیس باید متناسب با دوره زمانی پس از تاریخ شروع فعالیت و سپرده گیری به تشخیص بانک مرکزی تا پایان همان سال محاسبه گردد.
تبصره ۳(اصلاحی ۱۳۹۶/۰۲/۲۴)
– مانده سپرده های ارزی با نرخ اعلامی از سوی بانک مرکزی تسعیر و در محاسبه حق عضویت سالانه مبنای عمل قرار میگیرد.
تبصره ۴(الحاقی ۱۳۹۶/۰۲/۲۴)
– هرگاه میزان منابع صندوق از پنج درصد سپرده های مشمول ضمانت موسسات اعتباری فراتر رود نرخ حق عضویت سالانه از حداقل تعیین شده در این ماده با پیشنهاد بانک مرکزی و تصویب هیات وزیران قابل کاهش است.
تبصره ۵(الحاقی ۱۳۹۶/۰۲/۲۴)
– کاهش حق عضویت سالانه در مورد موسسه اعتباری که بر اساس اعلام بانک مرکزی مشمول اقدامات نظارتی یا انتظامی شده است نباید اعمال گردد.
ماده ۱۰(اصلاحی ۱۳۹۶/۰۲/۲۴)
– موسسه اعتباری موظف است حق عضویت سالانه هر سال خود را حداکثر تا پایان شهریور ماه سال بعد پرداخت نماید.
تبصره ۱(اصلاحی ۱۳۹۶/۰۲/۲۴)
– در شرایط اضطراری و در صورت عدم تکافوی منابع صندوق برای پرداخت سپرده های سپرده گذاران، صندوق میتواند منابع خود را از طریق اخذ حق عضویت سالانه از موسسات اعتباری پیش از موعد مقرر تامین نماید.
تبصره ۲(الحاقی ۱۳۹۶/۰۲/۲۴)
– نرخ حق عضویت سالانه موسسه اعتباری که در موعد مقرر نسبت به واریز حق عضویت سالانه اقدام ننماید به شرح زیر می ‏باشد:
C *(۱+۰.۰۲B)
C= درصد ثابتی که حسب مفاد بند (۲) ماده (۹) این آیین ‏نامه توسط هیات امنای صندوق تعیین می‏ شود.
B= تفاضل تاریخ واریز با مهلت مقرر حسب ماه یا کسری از ماه
ماده ۱۱(اصلاحی ۱۳۹۶/۰۲/۲۴)
– موسسه اعتباری تازه تاسیس با منشا نهادهای پولی که قبل از تاسیس موسسه فعالیت داشته است موظف است پس از تایید و اعلام صحت ارزش گذاری دارایی های متناظر و انتقال قطعی آنها و سپرده های مربوط از نهادهای پولی مزبور به موسسه اعتباری موصوف توسط حسابرس مورد تایید بانک مرکزی، حق عضویت اولیه را مطابق ماده (۷) و حق عضویت سالانه را به ماخذ تاریخ تاسیس وفق بند (۲) ماده (۹) این آیین نامه محاسبه و به حساب صندوق واریز نماید.
ماده ۱۲(اصلاحی ۱۴۰۰/۰۵/۰۶)
– موسسات اعتباری مکلفند گزارش حسابرس مستقل خود حاوی اظهارنظر صریح در ارتباط با صحت مبلغ حق عضویت های سالانه و خاص محاسبه شده بر مبنای ضوابط مربوط را هر ساله با هزینه خود اخذ نموده و منضم به گزارش حسابرسی صورت های مالی سالانه، به صندوق ارایه نمایند.
ماده ۱۳ (اصلاحی ۱۳۹۶/۰۲/۲۴)
– متناسب با ریسک فعالیت های موسسه اعتباری، حداکثر تا دو نوبت در هر سال از موسسه اعتباری ذی ربط حق عضویتی تحت عنوان حق عضویت خاص دریافت میگردد.
تبصره (اصلاحی ۱۳۹۳/۱۱/۲۶)
– دریافت حق عضویت خاص بر مبنای استانداردهای تعیین شده توسط بانک مرکزی در زمینه اندازه گیری ریسک و براساس دستورالعملی خواهد بود که به پیشنهاد بانک مرکزی به تصویب وزیران عضو شورای پول و اعتبار می رسد.
ماده ۱۴
– حق عضویتهای پرداختی توسط موسسه اعتباری تحت هیچ شرایطی قابل برگشت نخواهد بود.
ماده ۱۵(اصلاحی ۱۴۰۰/۰۵/۰۶)
– چنانچه موسسه اعتباری از پرداخت حق عضویت خود ظرف سه ماه پس از مهلت های مقرر امتناع ورزد، مراتب توسط صندوق به رئیس کل بانک مرکزی برای برداشت حق عضویت از حساب های موسسه اعتباری نزد بانک مرکزی و واریز آن به حساب صندوق اعلام و در صورت عدم امکان آن، موضوع جهت اعمال اقدامات انتظامی موضوع ماده (۴۴) قانون پولی و بانکی کشور از جمله سلب صلاحیت مدیران و ممنوعیت عملیات سپرده گیری موسسه اعتباری به هیات انتظامی بانک ها ارجاع میشود.
ماده ۱۶
– حق عضویت های دریافتی از موسسات اعتباری پس از کسر هزینه های مرتبط با اداره امور صندوق، به بازپرداخت سپرده های سپرده گذاران موسسات مذکور ورشکسته اختصاص می یابد.
ماده ۱۷
– صندوق میتواند برای انجام وظایف قانونی خود نسبت به دریافت اطلاعات و آمار مورد نیاز از موسسات اعتباری و بانک مرکزی اقدام نماید. بانک مرکزی و موسسات اعتباری نیز موظفند اطلاعات و آمار درخواستی صندوق را با رعایت قوانین مربوط در حداقل زمان ممکن ارایه نمایند.
تبصره ۱
– صندوق موظف است اطلاعات و آمار دریافتی موضوع این ماده را محرمانه تلقی نماید.
تبصره ۲
– موسسه اعتباری موظف است با رعایت قوانین مربوط ترتیبی اتخاذ نماید که در هر زمان قادر به ارایه اطلاعات مربوط به سپرده های تودیع شده نزد خود به صندوق باشد.
تبصره ۳(الحاقی ۱۳۹۶/۰۲/۲۴)
– چنانچه موسسه اعتباری از ارایه آمار و اطلاعات فوق ‏الاشاره امتناع کند و یا اطلاعات نادرست ارایه نماید مشمول مفاد ماده (۱۵) این آیین‏ نامه می‏شود.
ماده ۱۸
– موسسه اعتباری نباید در خصوص تضمین سپرده های خود تبلیغی فراتر از محدودیت های مصرح در این آیین نامه و اساسنامه صندوق، موضوع تصویب نامه شماره ۱۰۲۵۹۵/ت۴۷۶۳۲ه- مورخ ۱۳۹۱/۵/۲۲ و اصلاحیه آن، موضوع تصویب نامه شماره ۴۸۰۰۳/ت۴۷۶۳۲ه- مورخ ۱۳۹۲/۲/۳۱ انجام دهد.
ماده ۱۹
– بودجه مورد نیاز جهت راه اندازی صندوق توسط بانک مرکزی تامین میشود. هزینه های مذکور باید پس از اخذ حق عضویت از موسسات اعتباری از محل منابع صندوق و به صورت توافقی با بانک مرکزی تسویه شود.
ماده ۲۰
– بانک مرکزی موظف است ظرف یک ماه پس از تاریخ ابلاغ این آیین نامه، الزامات مورد نیاز برای عضویت و تبعیت از مقررات صندوق را به موسسات اعتباری به منظور درج در اساسنامه آنها ابلاغ نماید. موسسات اعتباری نیز موظفند اساسنامه خود را بر اساس الزامات ابلاغی توسط بانک مرکزی، ظرف دو ماه از تاریخ ابلاغ، اصلاح نموده و به تصویب شورای پول و اعتبار برسانند.
معاون اول رئیس ‎جمهور – محمدرضا رحیمی