آیین نامه اجرایی بند (ب) ماده ۱۲ قانون افزایش بهره وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی

هیات وزیران در جلسه مورخ ۲۰/ ۵/ ۱۳۹۲ بنا به پیشنهاد مشترک وزارت جهاد کشاورزی و معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور و سازمان حفاظت محیط زیست و به استناد بند (ب) ماده (۱۲) قانون افزایش بهره وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی – مصوب ۱۳۸۹ -، آیین نامه اجرایی بند یاد شده را به شرح زیر تصویب نمود:
ماده ۱
– اصطلاحات زیر در این آیین نامه در معانی مشروح مربوط به کار می روند:
الف- قانون: قانون افزایش بهره وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی – مصوب ۱۳۸۹ –
ب- منابع طبیعی: عرصه و اعیانی جنگلها، مراتع، بیشه های طبیعی، اراضی جنگلی، چمن زارها، بوته زارها، نیزارها، اراضی مستحدث، اراضی ساحلی، آبراهه ها، اراضی موات، اراضی دولتی، کویرها، شنزارها، اراضی بیابانی و سایر منابعی که توسط وزارت جهاد کشاورزی ایجاد شده یا خواهد شد مانند جنگلهای دست کاشت، جنگلها و مراتعی که در اجرای وظایف سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور برای احیاء و اصلاح و تبدیل منابع ایجاد میشود، پارک های آبخیز، حوزه های آبخیز، پارک های جنگلی، نهالستان ها و ایستگاه تولید بذر و نهال که جملگی جزء اموال عمومی (انفال) محسوب می شوند.
ج- تخریب: هرگونه دخالت در عرصه و اعیانی منابع طبیعی به طور مستقیم و غیرمستقیم که باعث بروز خسارت و یا سبب برهم خوردن تعادل و تغییر در اجزای زیست بوم شود.
د- احیا و بازسازی منابع طبیعی: اقداماتی که در قالب طرحها و پروژه های مرتبط، برای بازگرداندن شرایط قبل از تخریب (شرایط اولیه) انجام میشود.
ماده ۲
– دستگاه های مجری مکلفند نقشه پروژه های اجرایی مصوب خود را به منظور برآورد خسارات احتمالی در اختیار وزارت جهاد کشاورزی قرار دهند. وزارت جهاد کشاورزی ظرف سه ماه پس از دریافت نقشه های یاد شده، هزینه های احیاء و بازسازی و میزان خسارت وارده را تعیین و به دستگاه مجری اعلام مینماید.
ماده ۳
– محاسبه خسارت های وارده به عرصه های موضوع بند (ب) ماده (۱) برمبنای آخرین فهرست بهای واحد پایه آبخیزداری و منابع طبیعی ابلاغی معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور، با توجه به شاخص های زیر و در قالب جداول پیوست که به مهر “دفتر هیات دولت” تایید شده است، انجام میشود.
۱- تعداد کل نهال ها، بوته ها، درختان و درختچه ها به صورت طبیعی و دست کاشت
۲- مساحت پوششهای علفی و یا چمنزارها (متر مربع)
۳- حجم خاک جا به جا شده به متر مکعب
۴- هزینه کاشت، نگهداری و مراقبت معادل سن نهال، بوته ها، درختان و درختچه ها به صورت طبیعی و دست کاشت
۵- ضریب ارزش جنگل و عرصه و اعیانی منابع طبیعی.
ماده ۴
– وزارت جهاد کشاورزی موظف است همه ساله میزان خسارات موضوع این تصویب نامه را با هماهنگی دستگاه های اجرایی مربوط جهت درج در لایحه بودجه سنواتی به معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور پیشنهاد نماید. معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور ردیف متمرکزی را برای این منظور در لوایح بودجه سالانه پیش بینی و در چارچوب موافقتنامه با وزارت جهاد کشاورزی برای مصارف تعیین شده در ماده (۱۳) قانون اختصاص میدهد.
تبصره
– وزارت جهاد کشاورزی مکلف است اعتبارات ناشی از اخذ خسارات اجرای طرح های عمومی، عمرانی و توسعه ای در مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست را صرفاً در چارچوب عملیات موضوع ماده (۱۳) قانون و با نظر سازمان حفاظت محیط زیست در مناطق یاد شده هزینه نماید.
اسحاق جهانگیری – معاون اول رئیس جمهور
جداول پیوست (ماده ۳)
جدول ۱)- تعیین خسارت منابع طبیعی کشور
شرح
طبقه بندی براساس قانون حفاظت ۱
متوسط ارزش پایه در ناحیه رویشی (هزار ریال)
جمع کل
هیرکانی
زاگرس
ایرانی – تورانی
خلیج فارس و عمانی
ارسباران
تعداد (اصله)
ارزش (میلیون ریال)
درخت طبیعی
طبقه ۱
۶۰۰۰
۶۰۰۰
۶۰۰۰
۶۰۰۰
۶۰۰۰
طبقه ۲
۳۰۰۰
۲۵۰۰
۲۵۰۰
۲۵۰۰
۳۰۰۰
طبقه ۳
۲۰۰۰
۱۵۰۰
۱۰۰۰
۱۰۰۰
۲۰۰۰
درختچه
۸۰۰
۱۵۰۰
۲۰۰۰
۲۰۰۰
۸۰۰
بوته ۲
۱
۱
۱
۱
۱
نهال طبیعی
۵/ ۷
۸
۱۰
۱۰
۵/ ۷
جنگل دست کاشت بیابانی
–
–
۸۰۰
۸۰۰
–
جنگلکاری (۸ ساله)
۱۵۰
۵۵
۷۰
۷۰
۷۰
جمع
جمع کل برآورد خسارت با اعمال ضریب ارزش غیر مبادله ای
[پاورقی ۱] – براساس بند (۱۷) ماده (۱) قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع – مصوب ۱۳۴۶-
[پاورقی ۲] – بوته شامل: گون کتیرایی، خرمنی، و مفتولی – قیج – دافنه – باریجه – وشا – آویشن – بابونه دارویی – تنگرس – رمنیک – پیاز نرگس و موسیر و مورد است.
جدول ۲) – محاسبه خسارت وارده بر پوشش علفی و چمنزارها
شیب
وضعیت مرتع
ضریب پایه
ارزش پایه (هزار ریال به ازای هکتار)
جمع
بیش از ۳۰٪
۳۰ – ۱۲٪
۱۲- ۰٪
مراتع خوب
۵۰/ ۱
۴۰/ ۱
۳۰/ ۱
۸۵۰۰
مراتع متوسط
۲۰/ ۱
۱۰/ ۱
۰۰/ ۱
مراتع فقیر
۹۰/ ۰
۸۰/ ۱
۷۰/ ۰
جمع
جمع کل برآورد خسارت با اعمال ارزش غیر مبادله ای
– مراتع خوب: آن دسته از مراتعی که توان تعلیف یک واحد دامی در هر هکتار به مدت یک دوره چرا (میانگین ۱۲۰ روزه) داشته باشد. – مراتع متوسط: آن دسته از مراتعی که توان تعلیف یک واحد دامی را در هر ۲ هکتار به مدت یک دوره چرا (میانگین ۱۲۰ روزه) داشته باشد. مراتع ضعیف یا فقیر: آن دسته از مراتعی که توان تعلیف یک واحد دامی را در هر ۳ هکتار به مدت یک دوره چرا (میانگین ۱۲۰ روزه) داشته باشد.
جدول ۳) – محاسبه ارزش و هزینه های جبران خاک تخریب شده و فرسایش یافته
عنوان
حجم خاک (متر مکعب)
ضریب
خسارت پایه (ریال به ازای هر متر مکعب)
جمع مبلغ ریالی
خاکبرداری
افق A
۲/ ۱
۱۴۰۰۰۰
سایر افق ها
۵/ ۰
تخریب خاک (افق A)
۵/ ۰
– جمع آوری و دپوی خاکهای افق A در فعالیت های موضوع ماده (۱۲) قانون متبوع برای احیای مجدد عرصه های تخریب شده الزامی است. – افق A: خاک سطحی به عمق حداکثر ۳۰ سانتی متر بوده که سطح زمین را پوشش میدهد. – خاکبرداری: شامل عملیاتی است که در اجرای پروژه هایی نظیر جاده سازی، احداث بنا و عبور شبکه تاسیسات زیربنایی و. .. موجب برداشت خاک در عرصه های منابع طبیعی میگردد. – تخریب خاک (افق A): در زمانی است که خاک به طور کلی از بین میرود و قابل استفاده مجدد نیست مانند خاک هایی که در داخل دریاچه سدها قرار می گیرند.