آیین نامه حفظ، نگهداری و ثبت آثار ملّی دفاع مقدس و تملک اراضی، اماکن و آثار فیزیکی مرتبط

مقدمه
در بند (ب) ماده ۳ (وظایف کلی) اساسنامه بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس مصوب ۱۳۸۳/۱۲/۲۲ فرمانده معظم کل قوا، انتخاب، تملک، حفظ و بهره برداری از آثار فیزیکی جا مانده از دفاع مقدس و ثبت آن در آثار ملّی به منظور جلوگیری از نابودی و تخریب و یا به فراموشی سپرده شدن دوران پرافتخار دفاع مقدس برای نسل حال و آینده تصریح گردیده است. این آیین نامه به منظور دستیابی به شیوه و راه کارهای قانون مند در راستای حفظ، نگهداری و ثبت آثار ملّی دفاع مقدس و تملک اراضی و اماکن و آثار فیزیکی مرتبط تدوین گردیده است.
ماده ۱)
هدف
شناسایی، مستندسازی، نگهداری، تملک و ثبت آثار ملی منقول و غیر منقول دفاع مقدس، به منظور ماندگار کردن این آثار برای نسل های آینده و پیشگیری از پراکندگی و استهلاک آن ها با بهره گیری از توان و ظرفیت نیروهای مسلح و سایر دستگاه های ذی ربط.
ماده ۲)
تعاریف و اختصارات
۱
– بنیاد: بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس.
۲
– اساسنامه بنیاد: اساسنامه بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس، مصوب ۱۳۸۳/۱۲/۲۲ فرمانده معظم کل قوا حضرت امام خامنه ای (مدظله العالی)
۳
– ادارات کل حفظ آثار: ادارات کل حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس استان ها.
۴
– کارگروه حفظ آثار: کارگروه حفظ، نگهداری، ثبت آثار ملّی دفاع مقدس و تملک اراضی و اماکن و آثار فیزیکی مرتبط که در بنیاد مرکز تشکیل میگردد.
۵
– کمیته استانی حفظ آثار: کمیته استانی حفظ، نگهداری، ثبت آثار ملّی دفاع مقدس و تملک اراضی و اماکن و آثار فیزیکی مرتبط که در استان های آذربایجان غربی، کردستان، کرمانشاه، ایلام، خوزستان، بوشهر و هرمزگان تشکیل میگردد. این کمیته در سایر استان ها، مختص مراکز فرهنگی دفاع مقدس و یادمان های شهدای گمنام تشکیل میشود.
۶
– آثار فیزیکی غیر منقول مرتبط با دفاع مقدس: تمامی اراضی و آثار سرزمینی، اماکن و هرگونه بنای مرتبط با دفاع مقدس، یادمان های مناطق عملیاتی، بناهای یادبود، یادمان های شهدای گمنام و مراکز فرهنگی دفاع مقدس.
۷
– آثار فیزیکی منقول مرتبط با دفاع مقدس: تجهیزات، ماشین آلات و ادوات غیرعملیاتی (غنیمتی و سازمانی) مرتبط با دفاع مقدس اعم از نظامی، مهندسی، پزشکی، مخابراتی و. ..
ماده ۳)
مستندات
الف
– اساسنامه بنیاد:
۱) بند (ب) ماده (۳): انتخاب، تملک، حفظ و بهره برداری از آثار فیزیکی اعم از ادوات جنگی، غنائم، اماکن، اراضی و مواضع و ثبت آثار ملّی.
۲) بند (ه-) ماده (۳): ایجاد هماهنگی در حفظ آثار دفاع مقدس و حراست از آنها با بهترین روش های علمی و پیشگیری از پراکندگی و استهلاک.
۳) بند (و) ماده (۳): تشکیل کمیته های فنی و تخصصی حسب مورد با مشارکت نهادها و سازمان های ذی ربط در زمینه حفظ آثار و ارزش های دفاع مقدس و تعیین کیفیت بهره برداری از آن.
ب
– ابلاغیه ریاست ستاد کل نیروهای مسلح به شماره ۱۴۳۳۳۱/۱/۸۸ – ۱۳۹۵/۸/۱۲ با موضوع حفظ آثار فیزیکی و ابنیه دفاع مقدس.
ماده ۴)
وظایف و اختیارات کارگروه حفظ آثار دفاع مقدس
به منظور حفظ، نگهداری و ثبت آثار ملّی دفاع مقدس و تملک اراضی، اماکن و آثار فیزیکی مرتبط، کارگروه حفظ آثار دفاع مقدس در مرکز (تهران) با وظایف و اختیارات زیر تشکیل میگردد:
۱
– سیاستگذاری، تصمیم گیری و هماهنگی های لازم فی مابین سازمان ها و دستگاه های ذی ربط کشوری و لشکری.
۲
– تهیه دستورالعمل های مورد نیاز درباره تعیین وظایف و تنظیم روابط بین کارگروه و کمیته های استانی.
۳
– تهیه دستورالعمل های مربوط به شناسایی، مستندسازی و ایجاد بانک اطلاعات آثار منقول و غیر منقول دفاع مقدس.
۴
– تعیین فرایند پیگیری تملک و ثبت آثار ملّی دفاع مقدس.
۵
– تهیه دستورالعمل های مربوط به حفظ و نگهداری آثار منقول و غیر منقول دفاع مقدس.
۶
– تصمیم گیری در خصوص تامین اعتبار و بودجه مورد نیاز برای اجرای این آیین نامه و ابلاغ مصوبات در حدود وظایف کارگروه.
ماده ۵)
ترکیب اعضای کارگروه حفظ آثار دفاع مقدس
۱
– رئیس بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس (رئیس)
۲
– نماینده تام الاختیار معاون قوه قضاییه و رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور
۳
– نماینده تام الاختیار معاون حقوقی رئیس جمهور
۴
– نماینده تام الاختیار معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
۵
– نماینده تام الاختیار معاون رئیس جمهور و رئیس بنیاد شهید و امور ایثارگران
۶
– نماینده تام الاختیار معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان مناطق آزاد تجاری
۷
– نماینده تام الاختیار معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان محیط زیست
۸
– نماینده تام الاختیار وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح
۹
– نماینده تام الاختیار وزیر کشور
۱۰
– نماینده تام الاختیار معاون آماد و پشتیبانی و تحقیقات صنعتی ستاد کل نیروهای مسلح
۱۱
– نماینده تام الاختیار فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی ایران
۱۲
– نماینده تام الاختیار فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
۱۳
– نماینده تام الاختیار فرمانده نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران
۱۴
– دبیر ستاد مرکزی راهیان نور کشور
۱۵
– رئیس بازرسی، حقوقی و امور استان های بنیاد حفظ آثار
۱۶
– رئیس سازمان امور موزه ها و یادمان های دفاع مقدس (دبیر)
تبصره
: در صورت ضرورت، نماینده سایر سازمان ها و نهادها با درخواست رئیس کارگروه برای حضور در جلسات دعوت خواهند شد.
ماده ۶)
وظایف و اختیارات کمیته استانی حفظ آثار دفاع مقدس
به منظور اجرای سیاست ها، دستورالعمل ها و مصوبات کارگروه حفظ آثار دفاع مقدس، کمیته استانی حفظ آثار دفاع مقدس با وظایف و اختیارات زیر تشکیل میگردد:
۱
– هماهنگی با مراجع ذی ربط استانی.
۲
– بررسی و تعیین مصادیق آثار فیزیکی غیر منقول و منقول برابر این آیین نامه.
۳
– مستندسازی و ایجاد بانک اطلاعات آثار غیر منقول و منقول دفاع مقدس.
۴
– ارزیابی و درخواست بودجه مورد نیاز برای تملک آثار دفاع مقدس.
۵
– جلوگیری و رفع تصرف، تعرض، تخریب و سوء استفاده از آثار دفاع مقدس.
۶
– ساماندهی، تملک، بهره برداری، حفظ، نگهداری، حراست و اعمال مدیریت بر آثار منقول و غیر منقول مرتبط با دفاع مقدس در سطح استان.
ماده ۷)
ترکیب اعضای کمیته استانی حفظ آثار دفاع مقدس
۱
– مدیرکل حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس استان (رئیس)
۲
– نماینده تام الاختیار استاندار
۳
– نماینده تام الاختیار فرمانده ارشد ارتش جمهوری اسلامی ایران در استان
۴
– نماینده تام الاختیار فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی استان
۵
– نماینده تام الاختیار ارشد وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح در استان
۶
– نماینده تام الاختیار فرمانده انتظامی استان
۷
– نماینده تام الاختیار مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان
۸
– نماینده تام الاختیار مدیرکل بنیاد شهید و امور ایثارگران استان
۹
– نماینده تام الاختیار رئیس دادگستری استان
۱۰
– نماینده تام الاختیار مدیرکل منطقه آزاد تجاری استان مربوطه
۱۱
– مدیر مهندسی اداره کل حفظ آثار استان (دبیر و عضو)
تبصره
: در صورت ضرورت، نماینده سایر سازمان ها و نهادها با درخواست رئیس کمیته استانی برای حضور در جلسات دعوت خواهند شد.
ماده ۸)
دستورات هماهنگی
۱
– هرگونه تصرف غیرمجاز، تخریب، تغییر کاربری، ساخت و ساز غیرمجاز، تعرض و فروش اراضی و اماکن و همچنین آثار فیزیکی باقی مانده از دفاع مقدس که به ثبت رسیده و یا به تملک بنیاد حفظ آثار درآمده است ممنوع میباشد و موجب پیگرد قانونی خواهد بود.
۲
– کارگروه حفظ آثار دفاع مقدس موظف است به منظور جلوگیری از تعرض، تصرف، تخریب و سوء استفاده احتمالی از آثار منقول و غیر منقول دفاع مقدس، هرگونه مصوبه مورد نیاز را از مراجع ذی صلاح پیگیری و اخذ نماید و یا در حدود وظایف و اختیارات دستورالعمل های مورد نیاز را تهیه و صادر کند.
۳
– بنیاد حفظ آثار موظف است پس از تملک اراضی و اماکن مرتبط با دفاع مقدس، نسبت به نصب تابلو و علائم متحدالشکل و مصوب کارگروه حفظ آثار دفاع مقدس اقدام نماید.
۴
– به موجب ابلاغیه شماره ۱۴۳۳۳۱/۱/۸۸ – ۱۳۹۵/۸/۱۲ ستاد کل نیروهای مسلح هرگونه تغییر کاربری اماکن، اراضی، ابنیه و آثار فیزیکی دفاع مقدس و هر اقدامی که موجب تغییر ماهیت آنها گردد منوط به اخذ مجوز کتبی از بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس میباشد.
۵
– نحوه بهره برداری، مدیریت و تصمیم گیری در خصوص کاربری آن بخش از آثار فیزیکی منقول و غیر منقول مرتبط با دفاع مقدس که در تملک نهادها، سازمان های دولتی و غیر دولتی میباشد بر اساس سیاست های ابلاغی بنیاد حفظ آثار خواهد بود. دستورالعمل این ماده توسط بنیاد تهیه و از طریق رئیس هیات امنای بنیاد حفظ آثار ابلاغ خواهد شد.
۶
– شناسایی و صورت برداری از کلیه آثار فیزیکی منقول و غیر منقول مرتبط با دفاع مقدس در استان ها که در اختیار دستگاه های اجرایی و نهادهای دولتی و غیر دولتی قرار دارد به عهده کمیته استانی حفظ آثار دفاع مقدس میباشد و نهادهای مذکور وظیفه دارند به نحو مطلوب و شایسته از آنها نگهداری و حراست نمایند.
۷
– در صورت درخواست بنیاد از سازمان های کشوری، نهادهای عمومی و اشخاص حقیقی و حقوقی، آثار فیزیکی منقول و غیر منقول مرتبط با دفاع مقدس برای بهره گیری در مراکز فرهنگی دفاع مقدس و یادمان های مناطق عملیاتی پس از طی مراحل قانونی مربوط در اختیار بنیاد قرار خواهد گرفت.
۸
– تملک اراضی و اماکن مربوط به دفاع مقدس، با درخواست بنیاد حفظ آثار و از طریق معاونت های ذی ربط در ستاد کل نیروهای مسلح و وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح پس از طی مراحل قانونی مربوط انجام خواهد شد.
۹
– برآورد و پیگیری برای تامین منابع و اعتبارات مورد نیاز برای تملک، ثبت و مستندسازی اراضی و اماکن مربوط به دفاع مقدس، از طریق بنیاد حفظ آثار انجام خواهد شد.
۱۰
– شناسایی، جمع آوری، حفظ، نگهداری و بهره برداری از اسناد و مدارک دفاع مقدس برابر آیین نامه حفظ و نگهداری اسناد و مدارک دفاع مقدس مصوب ۱۳۹۵/۱۲/۵ هیات امنای بنیاد اقدام خواهد شد.
ماده ۹)
این آیین نامه در ۹ ماده و ۲ تبصره در تاریخ ۱۳۹۵/۱۲/۵ به تصویب هیات امنای بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس رسید و از تاریخ تصویب، لازم الاجرا میباشد.
رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و رئیس هیات امنای بنیاد
سرلشکر پاسدار محمد باقری