آیین نامه نظارت بر تولید و نشر آثار ادبی و تاریخی دفاع مقدس

مقدمه:
در حال حاضر آثار ادبی و تاریخی مختلفی در حوزه دفاع مقدس و مقاومت تولید و منتشر میشود که بر اساس مفاد بند (ل) ماده (۹) اساسنامه بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس این نوع تولیدات باید با حقایق جنگ تحمیلی انطباق داشته و از هرگونه تحریف ارزش ها به دور باشد. برای نیل به چنین هدفی نیاز است تا آیین نامه ای به شکل نظام مند، روابط کاری بین بنیاد و کلیه متصدیان تولید آثار ادبی و تاریخی را تعریف نماید.
ماده ۱
: هدف
حفاظت و بهره برداری از آثار و ارزش های دفاع مقدس و مقاومت در حوزه تولید و نشر آثار ادبی و تاریخی.
ماده ۲
: منظور
ایجاد ساز و کارها و اتخاذ روش های نظارتی نظام مند برای تطبیق محتوای آثار ادبی و تاریخی دفاع مقدس و مقاومت (کتب و محصولات چند رسانه ای) با حقایق جنگ تحمیلی و جلوگیری از تحریف ارزش های دفاع مقدس و مقاومت.
ماده ۳
: تعاریف و اختصارات
۱
– بنیاد: منظور بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس ستاد کل نیروهای مسلح است.
۲
– اساسنامه بنیاد: به اساسنامه بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس اطلاق میشود که شامل ۴ فصل، ۱۴ ماده و ۱۱ تبصره است و در تاریخ ۱۳۸۳/۱۲/۲۲ به تصویب مقام معظم رهبری و فرماندهی کل قوا (مدظله العالی) رسیده است.
۳
– سند راهبردی بنیاد: این سند شامل رسالت، اصول و ارزش ها، چشم انداز، محیط شناسی راهبردی، راهبردهای کلان و موضوعات راهبردی است که توسط بنیاد حفظ آثار تهیه و در تاریخ ۱۳۹۳/۱۲/۲۱ به تصویب هیات امنای بنیاد حفظ آثار رسیده است.
۴
– آثار ادبی دفاع مقدس و مقاومت: شامل کتب و محصولات چند رسانه ای در حوزه ادبیات دفاع مقدس و مقاومت است که موضوعاتی از قبیل زندگی نامه، داستان، رُمان، خاطره، شعر، پژوهشی های ادبی و. .. در برمی گیرد.
۵
– آثار تاریخی دفاع مقدس و مقاومت: شامل کتب و محصولات چند رسانه ای در حوزه تاریخ توصیفی دفاع مقدس و مقاومت است. این آثار مشتمل بر آن بخش از فرایند تاریخ نگاری دفاع مقدس و مقاومت است که بدون ذکر دلایل و علت وقایع و حوادث صرفاً به شرح آنچه رخ داده است میپردازد و از تاریخ تحلیلی متمایز است.
۶
– جبهه مقاومت: شامل فرهنگ مقاومت و ادبیات پایداری سایر ملل و نهضت های آزادی بخش برای ترویج فرهنگ ایثار، شهادت و استقامت در برابر استکبار جهانی است.
۷
– محصولات چند رسانه ای (مالتی مدیا): اصطلاح چند رسانه ای به ترکیب رسانه های منفرد نظیر صدا، تصویر، متن، پایگاه های اطلاعاتی و جز آن اطلاق میشود که از طریق فن آوری رایانه به صورت محصول واحد بر محملی رقومی (دیجیتال) ذخیره شده و قابل انتشار است. در اینجا کتب و سایر محصولات صوتی و تصویری از قبیل کتب صوتی، گویا و غیره را شامل میشود.
۸
– شورای نظارت بر تولید و نشر آثار ادبی و تاریخی دفاع مقدس و مقاومت: به عنوان بالاترین مرجع سیاست گذاری، هدایت و نظارت کلی بر فرایند تولید و نشر آثار ادبی و تاریخی دفاع مقدس و مقاومت در سطح کشور است که از این پس به آن شورای نظارت گفته میشود.
۹
– کارگروه کشوری نظارت و داوری آثار ادبی و تاریخی دفاع مقدس و مقاومت: این کارگروه در تابعیت شورای نظارت و در بنیاد مرکز تشکیل میشود که از این پس به آن کارگروه کشوری نظارت و داوری گفته میشود.
۱۰
– کارگروه استانی نظارت و داوری آثار ادبی و تاریخی دفاع مقدس و مقاومت: این کارگروه در تابعیت شورای نظارت بوده و در ادارات کل حفظ آثار استان ها تشکیل میشود و از این پس به آن کارگروه استانی نظارت و داوری گفته میشود.
۱۱
– سازمان ادبیات و تاریخ دفاع مقدس: یکی از سازمان های تخصصی تحت امر بنیاد است که از وظایف آن نظارت بر تولید و انتشار آثار ادبی و تاریخی دفاع مقدس و مقاومت است.
۱۲
– ادارات کل حفظ آثار: ادارات کل حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس استان ها که در تابعیت بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس هستند.
۱۳
– داور یا داوران: به کارشناس یا کارشناسان واجد شرایط و ذی صلاح گفته میشود که از سوی کارگروه کشوری یا استانی برای نظارت و داوری کتاب و آثار دفاع مقدس و مقاومت انتخاب می شوند.
ماده ۴
: مستندات
۱ – فرامین و تدابیر مقام معظم رهبری و فرماندهی کل قوا (مدظله العالی)،
۲ – بند (ل) ماده (۹) اساسنامه بنیاد،
۳ – هدف راهبردی یکم از موضوع راهبردی شماره پنج (۵) سند راهبردی بنیاد.
ماده ۵
: ترکیب اعضای شورای نظارت
۱
– رئیس بنیاد یا جانشین وی (رئیس)،
۲
– رئیس سازمان ادبیات و تاریخ دفاع مقدس (دبیر)،
۳
– نماینده تام الاختیار قرارگاه مرکزی خاتم الانبیاء (ص)،
۴
– نماینده تام الاختیار معاون عملیات ستاد کل نیروهای مسلح،
۵
– نماینده تام الاختیار معاون فرهنگی و تبلیغات دفاعی ستاد کل نیروهای مسلح،
۶
– نماینده تام الاختیار ارتش جمهوری اسلامی ایران،
۷
– نماینده تام الاختیار سپاه پاسداران انقلاب اسلامی،
۸
– نماینده تام الاختیار نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران،
۹
– نماینده تام الاختیار وزارت جهاد کشاورزی،
۱۰
– معاون امور فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی،
۱۱
– نماینده تام الاختیار مدیریت حوزه های علمیه،
۱۲
– رئیس حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی،
۱۳
– معاون فرهنگی و امور اجتماعی بنیاد شهید و امور ایثارگران،
۱۴
– دو نفر از فرماندهان دوران دفاع مقدس با انتخاب رئیس بنیاد،
۱۵
– دو نفر کارشناس خبره در حوزه نشر با پیشنهاد رئیس سازمان ادبیات و تاریخ دفاع مقدس و تایید رئیس بنیاد.
ماده ۶
: وظایف شورای نظارت
۱
– ایجاد ساز و کارهای مناسب برای هماهنگی بین وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، بنیاد و کلیه دست اندرکاران حوزه چاپ و نشر آثار ادبی و تاریخی دفاع مقدس و مقاومت،
۲
– سیاست گذاری، هدایت و نظارت کلی بر فرایند تولید و نشر آثار ادبی و تاریخی دفاع مقدس و مقاومت بر اساس ضوابط مصوب،
۳
– برنامه ریزی و ایجاد بسترهای مناسب برای همکاری و مشارکت نهادها و سازمان های لشکری و کشوری در اجرای مصوبات شورای نظارت،
۴
– بررسی و تصویب طرح ها و برنامه های نظارت،
۵
– آسیب شناسی وضع موجود، بررسی مسائل و مشکلات و رفع موانع احتمالی در اجرای این آیین نامه،
۶
– تهیه و تدوین اصلاحیه های بعدی این آیین نامه برای تصویب در هیات امنای بنیاد،
۷
– نظارت بر عملکرد کارگروه کشوری و کارگروه های استانی نظارت و داوری،
۸
– تهیه و تصویب شرایط و معیارهای انتخاب داوران و معیارهای نظارت و داوری آثار ادبی و تاریخی دفاع مقدس و مقاومت،
۹
– تهیه و تصویب شیوه نامه فرایند و چرخه انجام نظارت و داوری آثار ادبی و تاریخی دفاع مقدس و مقاومت در سطح کشور و استان ها.
تبصره ۱
: تعداد و زمان برگزاری جلسات شورا بنا به ضرورت و تشخیص رئیس شورای نظارت خواهد بود.
تبصره ۲
: جلسات شورا با حضور نصف به علاوه یک اعضا، رسمی است و تصمیمات آن با موافقت دو سوم اعضای حاضر اتخاذ میشود.
ماده ۷
: ترکیب اعضای کارگروه کشوری نظارت و داوری
۱ – رئیس سازمان ادبیات و تاریخ دفاع مقدس (رئیس)،
۲ – رئیس دایره پایش و ممیزی کتب و نشریات دفاع مقدس (دبیر)،
۳ – کارشناسان عالی و صاحب نظران سازمان ها و دستگاه های عضو شورای نظارت،
۴ – سایر کارشناسان و صاحب نظران حوزه چاپ و نشر کتاب، بنا به نیاز و تشخیص رئیس کارگروه.
ماده ۸
: وظایف کارگروه کشوری نظارت و داوری
۱
– نظارت و داوری؛ آثار ملی و مرجع، تولیدات ادبی و تاریخی وزارتخانه ها، سازمان ها و نیروهای مسلح در مرکز و همچنین آثار تولید شده توسط بنیاد مرکز،
۲
– اعلام نهایی موافقت یا مخالفت با چاپ و نشر آثار ادبی و تاریخی دفاع مقدس و مقاومت،
۳
– رسیدگی به اعتراضات دریافتی از مولفین و ناشرین،
تبصره
: مقررات و ضوابط نحوه تجدیدنظر درنتیجه آراء و فرایند مربوط به آن توسط این کارگروه تهیه و پس از تصویب شورای نظارت توسط رئیس شورا ابلاغ میشود.
۴
– تهیه گزارش از وضعیت نظارت و داوری آثار ادبی و تاریخی دفاع مقدس و مقاومت در مرکز و استان ها به صورت فصلی و ارائه گزارش تحلیلی و آماری در شورای نظارت.
تبصره ۱
: تعداد و زمان برگزاری جلسات این کارگروه بنا به ضرورت و تشخیص رئیس کارگروه خواهد بود.
تبصره ۲
: جلسه با حضور نصف به علاوه یک اعضاء رسمی است و مصوبات آن با رای نصف به علاوه یک نفر از حاضرین لازم الاجرا است.
ماده ۹
: ترکیب اعضای کارگروه استانی نظارت و داوری
۱
– مدیرکل حفظ آثار استان (رئیس)،
۲
– مدیر ادبیات و تاریخ دفاع مقدس اداره کل حفظ آثار (دبیر)،
۳
– نماینده فرمانده ارشد ارتش جمهوری اسلامی ایران در استان،
۴
– نماینده فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی استان،
۵
– نماینده فرمانده انتظامی استان،
۶
– نماینده اداره کل جهاد کشاورزی استان،
۷
– نماینده اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان،
۸
– نماینده اداره کل بنیاد شهید و امور ایثارگران استان،
۹
– نماینده رئیس حوزه هنری استان،
۱۰
– دو نفر از فرماندهان دوران دفاع مقدس با تایید مدیرکل حفظ آثار استان،
۱۱
– یک نفر کارشناس خبره در حوزه نشر با تایید مدیرکل حفظ آثار استان،
۱۲
– نماینده سایر سازمان ها و نهادهای مرتبط به تناسب موضوع جلسات به تشخیص مدیرکل حفظ آثار استان.
تبصره ۱
: دعوت از نماینده دستگاه یا ناشر ذینفع برای ارائه توضیحات در جلسه کارگروه بلامانع است.
تبصره ۲
: تعداد و زمان برگزاری جلسات این کارگروه بنا به ضرورت و تشخیص رئیس کارگروه خواهد بود.
تبصره ۳
: جلسه با حضور نصف به علاوه یک اعضاء رسمیت می یابد. مصوبات کارگروه با رای نصف به علاوه یک حاضرین لازم الاجرا است.
ماده ۱۰
: وظایف کارگروه استانی نظارت و داوری
۱ – نظارت و داوری آثار ادبی و تاریخی دفاع مقدس و مقاومت تولید شده در استان،
۲ – اعلام نهایی موافقت یا مخالفت با چاپ و نشر آثار ادبی و تاریخی دفاع مقدس و مقاومت به اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان،
۳ – ارجاع درخواست مولفین یا ناشرین نسبت به تجدیدنظر در رای صادره به کارگروه کشوری،
۴ – تهیه گزارش نوبه ای در خصوص آثار داوری شده و ارسال به کارگروه کشوری.
ماده ۱۱
: معیارها و ضوابط خاص چاپ و نشر آثار ادبی و تاریخی دفاع مقدس و مقاومت
الف)
رعایت انصاف و حقوق دیگران در بیان:
۱ – نقش و عملکرد سازمان های حاضر در نبردها، عملیات و سایر فعالیت های مرتبط با دفاع مقدس و مقاومت،
۲ – نقش افراد کلیدی مثل فرماندهان، طراحان و مجریان،
۳ – استعداد همه سازمان های درگیر در حوادث ذکرشده،
۴ – عملکرد ضعیف همه یگان ها و سازمان های درگیر در حوادث ذکرشده در صورت لزوم.
ب)
رعایت انطباق و عدم مغایرت:
۱ – با مفاهیم و ارزش های دفاع مقدس و مقاومت (ایثار، جهاد، شهادت و…)،
۲ – با رویکردهای دفاع مقدس در جنگ تحمیلی،
۳ – نتایج عملیات با نتایج کلان اعلام شده (به استثنای آثار پژوهشی و تحقیقی)،
۴ – با بیانات و رهنمودهای حضرت امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری (مدظله العالی)،
۵ – با آموزه های دینی در موضوع جهاد و دفاع،
۶ – با مضامین قرآن و عترت،
۷ – با روش های علمی و متعارف حوزه ادبیات و تاریخ (ذکر منبع، ماخذ و…).
ج)
رعایت حدود قانونی:
۱ – عدم تطهیر گروههای معاند و ضد انقلاب و معدوم،
۲ – عدم ارائه چهره ای خشن از رزمندگان در برخورد با دشمن و گروههای معاند و ضد انقلاب،
۳ – عدم بیان خرافات، حوادث جعلی و تحریفات به عنوان واقعیات دفاع مقدس و مقاومت،
۴ – عدم زیر سوال بردن پیروزی جمهوری اسلامی ایران در جنگ تحمیلی و دفاع مقدس،
۵ – عدم برتری طلبی یا تخریب سایر یگان ها و سازمان ها،
۶ – عدم غلو و بزرگ نمایی در بیان عملکرد فردی، گروهی یا سازمانی و نادیده گرفتن اقدامات و استعدادهای نیروهای خودی و دشمن،
۷ – عدم تحقیر یا تضعیف فرد، گروه یا سازما ن ها و نیروهای مسلح،
۸ – عدم بهره برداری سیاسی از ناکامی یک عملیات یا نبرد توسط یک سازمان خاص،
۹ – پرهیز از هرگونه افترا به نیروهای خودی و دشمن،
۱۰ – عدم تشکیک در ضرورت ادامه دفاع مقدس در زمان های خاص (مثل ادامه جنگ بعد آزادسازی خرمشهر و. ..).
ماده ۱۲
: دستورات هماهنگی
۱
– وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و ادارات کل تابعه میبایست تمام آثار ادبی و تاریخی دفاع مقدس و مقاومت را به بنیاد و ادارات کل تابعه در استان ارسال و پس از اخذ نظر کارشناسی و داوری نسبت به صدور مجوز چاپ و نشر این آثار اقدام نماید.
۲
– بنیاد و ادارات کل تابعه موظف اند نتیجه نهایی کارشناسی و داوری را به طور کتبی حداکثر ظرف مدت ۴۵ روز از تاریخ وصول به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و ادارات کل تابعه اعلام نماید؛ در غیر این صورت تایید شده تلقی میگردد.
۳
– کلیه وزارتخانه ها، سازمان ها، نهادها و موسسات آموزش عمومی و عالی و ادارات کل و رده های تابعه آن ها میبایست تمام آثار ادبی، تاریخی و آموزشی مرتبط با دفاع مقدس و مقاومت را قبل از چاپ و انتشار به بنیاد و ادارات کل تابعه در استان ارسال و پس از دریافت مجوز نسبت به چاپ آن ها اقدام نمایند.
۴
– آثار ادبی و تاریخی و همچنین متون آموزشی دفاع مقدس و مقاومت در خصوص فعالیت ها و عملیات مشترک (ارتش، سپاه، ناجا. ..) باید ابتدا توسط بالاترین مرجع ذی صلاح در سازمان های ذی ربط تایید و سپس جهت دریافت نظر کارشناسی و صدور مجوز چاپ به بنیاد ارسال شود.
۵
– کلیه وزارتخانه ها، نهادها و سازمان های کشوری و سازمان های نیروهای مسلح و واحدهای استانی آن ها، موظف اند یک نسخه از آثار ادبی و تاریخی و متون آموزشی مرتبط با دفاع مقدس و مقاومت خود که تا قبل از ابلاغ این آیین نامه منتشرشده است را در تهران به بنیاد مرکز و در استان ها به ادارات کل حفظ آثار دفاع مقدس ارسال نمایند.
۶
– آثار ادبی، تاریخی و متون آموزشی دفاع مقدس و مقاومت که قبل از ابلاغ این آیین نامه منتشرشده اند، برای چاپ مجدد باید مجوز چاپ دریافت نمایند.
۷
– آثار ادبی، تاریخی و متون آموزشی دفاع مقدس و مقاومت که طبق مقررات این آیین نامه چاپ و منتشر می شوند، چنانچه در متن و محتوای آن ها تغییری ایجاد شود، یا ناشر آن عوض شود برای تجدید چاپ باید دوباره مجوز چاپ دریافت نمایند.
ماده ۱۳
: این آیین نامه در ۱۳ ماده و ۸ تبصره در تاریخ ۱۳۹۶/۱۱/۲۶ به تصویب هیات امنای بنیاد رسید و از تاریخ تصویب لازم الاجرا است.
رئیس ستاد کل نیروهای مسلح
و رئیس هیات امنای بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس
سرلشکر پاسدار محمد باقری