آیین نامه اجرایی بند (ج) ماده (۳۸) قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور

هیات وزیران در جلسه ۱۳۹۸/۹/۱۷ به پیشنهاد وزارت دادگستری (با همکاری وزارتخانه های بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تعاون، کار و رفاه اجتماعی، آموزش و پرورش و سازمان زندان ها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور) و به استناد بند (ج) ماده (۳۸) قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور – مصوب ۱۳۹۵-، آیین نامه اجرایی بند مذکور را به شرح زیر تصویب کرد:
ماده ۱
– در این آیین نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:
۱
– قانون: قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور – مصوب ۱۳۹۵-.
۲
– سازمان: سازمان زندان ها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور.
۳
– مشمولین: تمامی محکومان به حبس و متهمان تحت قرار و مشمولین کانون های اصلاح و تربیت با رعایت اولویت.
۴
– خانواده مشمولین: افراد تحت تکفل مشمولین نیازمند.
۵
– واحد کیفری: واحدی که در آن متهمان و محکومان از سوی مراجع صلاحیت دار قضایی یا سایر مراجع قانونی به منظور بازداشت، نگهداری و یا تحمل کیفر حبس با هدف بازپروری، حرفه آموزی و بازسازگاری اجتماعی معرفی می شوند که به صورت زندان بسته، نیمه باز و بازداشتگاه، کانون اصلاح و تربیت، مراکز حرفه آموزی و اشتغال، موسسه کاردرمانی (اردوگاه) و موسسه صنعتی، خدماتی و کشاورزی میباشد.
۶
– دستگاه های اجرایی: کلیه دستگاه های موضوع ماده (۵) قانون مدیریت خدمات کشوری و ماده (۵) قانون محاسبات عمومی کشور.
۷
– کمیته: کمیته امداد امام خمینی (ره).
۸
– مراکز خدمات اجتماعی: مراکز خدمات اجتماعی و مراقبت بعد از خروج مشمولین موضوع آیین نامه مراکز مراقبت بعد از خروج – مصوب ۱۳۷۸ – رئیس قوه قضاییه.
۹
– خدمات جامع و همگانی سلامت: مراقبت ها و خدمات جامع و یکپارچه سلامت مشتمل بر پیشگیری، تشخیص و درمان بیماری های جسمی و روانی که بدون توجه به سن، جنس، نژاد، ملیت، قومیت، معلولیت، دین و مذهب در دسترس مشمولین قرار داده میشود.
ماده ۲
– به منظور ارتقای بازدارندگی و جنبه اصلاحی مجازات حبس، سازمان مکلف است با استفاده از ظرفیت های موجود واحدهای کیفری و ظرفیت دستگاه های اجرایی در حدود وظایف و اختیارات قانونی آنها نسبت به اجرای طرح تفکیک متهمین از محکومان و طبقه بندی مشمولین از حیث سابقه و جرایم ارتکابی در شهرهای بالای (۲۰) هزار نفر جمعیت و مطابق با آیین نامه نحوه تفکیک و طبقه بندی زندانیان – مصوب ۱۳۸۵ – رئیس قوه قضاییه و ماده (۲) آیین نامه اجرایی قانون انتقال زندان ها و مراکز اقدامات تامینی و تربیتی موجود به خارج از شهرها موضوع تصویب نامه شماره ۵۹۶۹۲ /ت۳۵۲۴۱ه- مورخ ۱۳۸۶/۴/۲۷ اقدام نماید.
ماده ۳
– وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی موظف است زندان را به عنوان یک منطقه بهداشتی تحت پوشش خدمات جامع و همگانی سلامت کشور قرار داده و اقدامات زیر را انجام دهد:
۱
– راه اندازی مرکز خدمات جامع سلامت همراه با پایگاه سلامت ضمیمه یا غیرضمیمه.
۲
– ارایه خدمات آموزشی و توانمندسازی به گروههای هدف زندانی برابر با برنامه های سلامت کشور متناسب با شرایط زندان.
۳
– ارایه مراقبت های سلامت برابر بسته های خدمات ادغام یافته در نظام شبکه متناسب با شرایط زندانیان.
تبصره
– سازمان میتواند نسبت به راه اندازی و استقرار مراکز درمان بستری در قالب بخشنامه شماره ۹۷۳۰ /۴۰۰ /د مورخ ۱۳۹۴/۵/۳ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در زندان های مورد نیاز برای درمان مشمولین زندانی با هماهنگی دانشگاه های علوم پزشکی هر منطقه، اقدام نماید. ایجاد، راه اندازی و تامین تجهیزات پزشکی و نیروی انسانی مراکز یاد شده به عهده سازمان میباشد.
وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در تامین نیروی انسانی درمانی و برگزاری دوره های آموزش های مهارتی و صدور مجوزهای لازم در حد امکانات و مقدورات همکاری و تسهیلات لازم را ارایه مینماید.
ماده ۴
– سازمان بیمه سلامت ایران موظف است نسبت به ارایه خدمات بیمه سلامت همگانی رایگان به زندانیان و خانواده آنها در قالب قوانین و مقررات مربوط اقدام نماید.
ماده ۵
– مهلت موضوع ماده (۷) آیین نامه اجرایی قانون بیمه بیکاری موضوع تصویب نامه شماره ۱۲۲۶۲۶ /ت۴۰۴ه- مورخ ۱۳۶۹/۱۰/۱۹، برای مشمولین واجد شرایط مقرری بیمه بیکاری، از تاریخ آزادی از واحد کیفری محاسبه میشود و مشمولینی که به علت نگهداری در واحد کیفری بیکار می شوند پس از آزادی با معرفی مرجع ذی ربط اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی مشمول مزایای ماده مذکور می گردند.
ماده ۶
– سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور در چهارچوب وظایف و اختیارات قانونی، خدمات زیر را برای آموزش مشمولین واجد شرایط به هر یک از واحدهای کیفری ارایه مینماید:
۱
– برگزاری کلاس های آموزش فنی حرفه ای، تامین مربی و اعطای گواهینامه مهارت در چهارچوب استانداردها و ضوابط مربوط.
۲
– کمک در تامین تجهیزات، ابزار و مواد مصرفی مورد نیاز مربوط.
۳
– اعطای گواهی نامه مهارت به مشمولینی که دارای تخصص لازم در یکی از رشته های سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور بوده و نیاز به طی کردن دوره مربوط ندارند، با معرفی سازمان و پس از برگزاری آزمون و قبولی در آن حسب ضوابط و مقررات سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور.
تبصره ۱
– مشمولین شرکت کننده در دوره های آموزشی از پرداخت کلیه هزینه های ثبت نام، حق مشاوره، حق آزمون، حق آزمون مجدد، صدور گواهینامه مهارت و آزمون های ادواری معاف میباشند.
تبصره ۲
– سازمان مجاز است کمبود امکانات و ملزومات آموزشی فنی و حرفه ای مشمولین واجد شرایط را از طریق درآمد های واحدهای تولیدی و خدماتی انجمن حمایت از زندانیان و کمک های خیرین و سازمان های مردم نهاد از جمله بنیاد تعاون زندانیان کشور تامین نماید.
تبصره ۳
– سازمان برنامه و بودجه کشور به پیشنهاد سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور، اعتبارات مورد نیاز موارد مذکور در تبصره (۱) این ماده را در سقف اعتبارات مصوب در بودجه سالانه سازمان یاد شده پیش بینی مینماید.
ماده ۷
– وزارت آموزش و پرورش در جهت بازسازی اجتماعی مشمولین و ارتقای سطح دانش و مهارت و ارایه حمایت های مادی و معنوی، اقدامات زیر را انجام خواهد داد:
۱
– ارایه مشاوره و هدایت تحصیلی در جهت افزایش سطح مهارت و توانایی مشمولین نیازمند آموزش.
۲
– رفع موانع و تسهیل در بازگشت به ادامه تحصیل مشمولین بازمانده از تحصیل در مقاطع ابتدایی و متوسطه و حتی الامکان برگزاری امتحان نهایی در داخل واحد کیفری و صدور گواهینامه تحصیلی.
۳
– اجرای برنامه های تربیتی و پرورشی برای مشمولین نیازمند آموزش و فرزندان آنها با بهره گیری از امکانات در اختیار.
۴
– اجرای فعالیت های آموزشی سازمان نهضت سوادآموزی برای مشمولین بزرگسال بی سواد و کم سواد منطبق با آیین نامه آموزشی و شیوه نامه های سوادآموزی واحدهای کیفری در دوره های سوادآموزی، تحکیم سواد و انتقال.
ماده ۸
– دستگاه های اجرایی می توانند در اجرای پروژه ها و طرح های عمرانی و سایر موارد مرتبط، در تنظیم قرارداد های پیمانکاری شرط الزام استفاده از مشمولین آزاد شده واجد شرایط نیازمند اشتغال و معرفی شده توسط سازمان را پیش بینی نمایند.
ماده ۹
– کمیته، ضمن اولویت بخشی مشمولین و خانواده های آنها حسب مورد اقدامات زیر را مطابق با مقررات مربوط انجام خواهد داد:
۱
– اعطای کمک هزینه تحصیلی و کمک های معیشتی به خانواده مشمولین.
۲
– اعطای تسهیلات قرض الحسنه برای ادامه تحصیل فرزندان و دانش آموزان و دانشجویان مشمولین نیازمند.
۳
– اعطای تسهیلات قرض الحسنه اشتغال زایی یا کاریابی.
۴
– ارایه کمک های بلاعوض به خانواده های دارای بیماران صعب العلاج.
۵
– فراهم آوردن امکانات بهره گیری از بیمه پایه سلامت برای مشمولین فاقد پوشش بیمه ای و خانواده آنها.
۶
– توانمندسازی خانواده مشمول در جهت استفاده از فرصت های اجتماعی به ویژه شغلی به منظور پیشگیری از وقوع جرم در خانواده ها و ارتکاب مجدد جرم توسط مشمولین آزاد شده.
تبصره ۱
– خانواده مشمولینی که مشمول خانواده میباشد مشمول مقررات این ماده می شوند.
تبصره ۲
– سازمان مکلف است در فرایند شناسایی و احراز عدم بضاعت خانواده های مشمولین بر اساس ضوابط مورد عمل کمیته، اعلام به موقع آزادی مشمول از واحد کیفری، همکاری لازم با کمیته را به عمل آورد.
ماده ۱۰
– سازمان بهزیستی کشور بر اساس ضوابط و مقررات مربوط اقدامات زیر را انجام خواهد داد:
۱
– حمایت و نگهداری از کودکان و نوجوانان، زنان و دختران بدسرپرست و بی سرپرست مشمولین و تسهیل در دسترسی آنان به خدمات اجتماعی.
۲
– توانمندسازی مشمولین واجد شرایط به صورت بازگشت به خانواده، فراهم کردن زمینه زندگی مستقل یا ارجاع به مراکز مرتبط.
۳
– اعطای تسهیلات اشتغال به مشمولین و خانواده های واجد شرایط معرفی شده از طرف سازمان.
۴
– ارایه امکانات پیشگیری و درمان و توانبخشی حرفه ای و اجتماعی مشمولین معلول.
۵
– ارایه خدمات توانبخشی به مشمولین معلول و سالمند مشابه طرح ویزیت در منزل و توانبخشی مبتنی بر جامعه.
۶
– ارایه خدمات به مشمولین و خانواده وی که دارای بیماری مزمن، حاد، صعب العلاج، اختلالات شدید روانی یا دارای یک یا چند فرزند معلول میباشند.
۷
– ارایه خدمات مشاوره اجتماعی به خانواده مشمولین.
۸
– ارایه حمایت های مالی، فرهنگی، اجتماعی و نگهداری موقت و دایم (شبانه روزی) مندرج در ماده (۴) قانون تامین زنان و کودکان بی سرپرست – مصوب ۱۳۷۱ – برای مشمولین مندرج در ماده (۲) قانون یاد شده (شامل زنان بیوه، زنان پیر و سالخورده، زنان، دختران و کودکان بی سرپرست) که پس از آزادی ماوایی نداشته و یا کودکان ایشان در حین تحمل حبس مادر بی سرپرست و یا بدسرپرست میباشند.
۹
– شناسایی کانون های آسیب زای مشمولین و خانواده وی و انجام مداخله های اجتماعی.
ماده ۱۱
– با هدف تسهیل بازگشت محکومان به زندگی عادی و رفع موانع اشتغال مشمولین پس از آزادی، هیچ یک از دستگاه های اجرایی و سایر اشخاص حقیقی و حقوقی در خصوص مشمولین معرفی و تایید شده توسط سازمان و نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران، مجاز به استعلام پیشینه کیفری مشمولین آزاد شده خارج از چهارچوب مواد (۲۵) و (۲۶) قانون مجازات اسلامی نمی باشند.
همچنین محکومیت کیفری موثر در مشاغل خارج از مشمول قانون مذکور مانع صدور مجوز فعالیت یا پروانه کسب نمیباشد.
ماده ۱۲
– سازمان برنامه و بودجه کشور موظف است اعتبارات مورد نیاز برای اجرای احکام مقرر در این آیین نامه را حسب پیشنهاد دستگاه ذی ربط در لوایح بودجه سنواتی پیش بینی و در سقف بودجه مصوب پرداخت نماید.
معاون اول رئیس جمهور – اسحاق جهانگیری