آیین نامه اجرایی بند (الف) ماده (۳۲) قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور

هیات وزیران در جلسه ۱۳۹۹/۸/۲۱به پیشنهاد شماره ۴۷۳۷۰۴ مورخ ۱۳۹۸/۸/۲۶ سازمان برنامه و بودجه کشور و به استناد تبصره ماده (۳۲) قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور – مصوب ۱۳۹۵- آیین نامه اجرایی بند (الف) ماده یاد شده را به شرح زیر تصویب کرد:
ماده ۱
– در این آیین نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:
۱- شورای عالی: شورای عالی آمایش سرزمین.
۲- سازمان: سازمان برنامه و بودجه کشور.
۳- دبیرخانه: دبیرخانه شورای عالی.
۴- کمیسیون: کمیسیون تخصصی شورای عالی.
۵- کمیته های فنی: کمیته های دبیرخانه شورای عالی.
۶- شورای هماهنگی: شورای هماهنگی توسعه منطقه ای.
۷- قانون: قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور – مصوب ۱۳۹۵-.
۸- طرح های ویژه: طرح های بخشی یا فرابخشی با ماهیت آمایشی و با حوزه تاثیرگذاری
یک یا چند استان و اثرگذار بر مدیریت سرزمین هستند که تهیه آنها به دلایل خاص طبیعی یا عملکردی یا ضرورت های کارشناسی و مدیریتی مستلزم اتخاذ رویکرد ویژه میباشد. نیاز به تهیه این نوع طرح ها توسط دستگاه ها و مراجع مرتبط، به شورای عالی به عنوان مرجع سیاست گذاری آمایش و توسعه سرزمینی اعلام میشود. شورای عالی با ارزیابی مقیاس طرح و در صورت تایید ضرورت و ویژه بودن آن، چهارچوب پیشنهادی تهیه طرح، محتوا و خروجی مورد انتظار را ارزیابی نموده و مرجع تهیه و بررسی و تصویب آن را مشخص و تصویب می کند.
ماده ۲
– به منظور استقرار نظام راهبری توسعه سرزمین و نظارت بر اجرای آن از جمله تحقق نظام کارآمد برنامه ریزی و مدیریت توسعه سرزمین، انتظام بخشی به سازمان فضایی سرزمین، هماهنگ سازی توسعه بخشی- منطقه ای، فراهم سازی توسعه متوازن و پایدار و عدالت اجتماعی و بین نسلی میان مناطق و استان ها و هماهنگ سازی جریان توسعه در سطوح ملی، منطقه ای و استانی، شورای عالی تشکیل میشود.
ماده ۳
– ارکان شورای عالی به شرح زیر است:
۱- کمیسیون تخصصی شورای عالی.
۲- دبیرخانه.
۳- شوراهای هماهنگی توسعه منطقه ای کشور.
ماده ۴
– وظایف شورای عالی به شرح زیر است:
۱- بررسی و نظارت بر اجرای نظام راهبری توسعه سرزمین و تنظیم روابط ارکان و اجزای آن.
۲- بررسی، تصویب، هماهنگی و نظارت مستمر بر تهیه برنامه ها و طرح های توسعه سرزمین در سطوح ملی، منطقه ای و استانی.
۳- بررسی برنامه های اجرایی آمایش سرزمین و اسناد آمایش ملی، منطقه ای و استانی.
۴- نظارت بر اجرای اصول و ضوابط ملی آمایش سرزمین در سطوح ملی، منطقه ای و استانی و ارزیابی عملکرد دستگاه های اجرایی ذی ربط.
ماده ۵
– اعضای شورای عالی به شرح زیر است:
۱- رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور (رئیس شورای عالی).
۲- وزیر کشور.
۳- وزیر اطلاعات.
۴- وزیر جهاد کشاورزی.
۵- وزیر امور اقتصادی و دارایی.
۶- وزیر راه و شهرسازی.
۷- وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح.
۸- رئیس سازمان حفاظت محیط زیست
۹- رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور.
۱۰- سه نفر صاحب نظر شاغل در دستگاه های اجرایی به انتخاب رئیس جمهور.
ماده ۶
– اسناد توسعه سرزمینی که باید به تصویب نهایی شورای عالی برسد، به شرح زیر است:
۱
– سند ملی آمایش سرزمین: سندی راهبردی که بر مبنای سیاست های کلی آمایش سرزمین و اصول مصوب آمایش سرزمین، در پی سازماندهی فضای توسعه و بسترسازی برای تحقق توسعه پایدار و متوازن سرزمین است. این سند به عنوان فرادست سند توسعه سرزمینی کشور، بازتاب سرزمینی سازمان فضایی افق توسعه یافتگی کشور بوده و از طریق آینده نگاری، سیاست گذاری و فرصت سازی توسعه بخش ها و مناطق، زمینه توسعه درون زا و برون نگر و نیز توسعه منابع انسانی به عنوان رکن اصلی آمایش سرزمین را فراهم مینماید.
۲
– سند منطقه ای آمایش سرزمین: سندی راهبردی که با اتکا بر سیاست های کلی و اصول مصوب آمایش سرزمین و مبتنی بر جهت گیری ها، خطوط کلی توسعه و نظام تقسیم کار ملی و منطقه ای منتج از سند ملی آمایش سرزمین با هدف توسعه متوازن و پایدار و عدالت اجتماعی و بین نسلی و بهره گیری از قابلیت ها، استعداد های سرزمینی و مزیت های مناطق (مصوب شورای عالی) در چهارچوب توسعه درون زا و هم پیوند منطقه ای تنظیم میگردد تا از این طریق ارتباط منطقی میان سطح ملی و استانی آمایش برقرار شود.
۳
– سند استانی آمایش سرزمین: سندی راهبردی که مبتنی بر خطوط کلی و جهت گیری های اسناد ملی و منطقه ای آمایش سرزمین و نظام تقسیم کار ملی و منطقه ای منتج از آن، با هدف توسعه منابع انسانی، حفاظت از محیط زیست و صیانت و بهره برداری بهینه از منابع طبیعی، حفظ حقوق نسل های آینده، رفع عدم تعادل ها و محرومیت ها، شکوفاسازی اقتصاد استان و تقویت پیوند آن با اقتصاد منطقه ای و ملی و همچنین ایفای نقش موثر و سازنده استان در فرایند توسعه منطقه ای و ملی تنظیم میگردد.
۴
– سایر اسناد از جمله جهت گیری های ملی آمایش سرزمین، نظریات پایه توسعه و چشم اندازهای بلند مدت توسعه ملی، منطقه ای و استانی و نظایر آن مرتبط با آمایش.
تبصره
– مجموعه ای از نهادها، اسناد، رویه ها و تدابیری که با تکیه بر نتایج و رهنمودهای آمایش سرزمینی (مستخرج از اسناد ملی، منطقه ای و استانی آمایش سرزمین، آیین نامه ها و بخشنامه ها و سایر مصوبات شورای عالی) نسبت به طرح ریزی چهارچوب سیاست گذاری توسعه سرزمین، ایجاد هماهنگی های بخشی- منطقه ای، بهره وری از سرمایه های انسانی، منابع و فرصت های سرزمین در سطوح مختلف ملی، منطقه ای و استانی اهتمام مینماید، نظام راهبری توسعه سرزمین را تشکیل می دهند.
ماده ۷
– اسناد توسعه سرزمینی به شرح زیر باید قبل از تصویب نهایی در مراجع ذی صلاح، از حیث انطباق با سیاست ها، اصول، جهت گیری ها و اسناد آمایش سرزمین به تایید شورای عالی برسد:
۱- طرح های ویژه آمایش در مقیاس ملی، منطقه ای و استان.
۲- اسناد و برنامه های کلان و راهبردی بخش ها (مربوط به دستگاه های اجرایی).
۳- اسناد مرتبط با نظام برنامه ریزی کلان کشور.
ماده ۸
– به منظور یکپارچه سازی و هماهنگی میان مطالعات و اجرای نتایج آمایش سرزمینی، کلیه اسنادی که با عنوان یا مضمون آمایش و توسعه منطقه ای در دستگاه های اجرایی مورد تدوین قرار می گیرند (از جمله آمایش آموزش عالی و صنعت) باید قبل از تصویب نهایی، توسط شورای عالی بررسی و تایید شوند.
تبصره
– تشخیص ضرورت بررسی و طرح اسناد مذکور در شورای عالی با پیشنهاد دبیرخانه و تایید کمیسیون خواهد بود.
ماده ۹
– کمیسیون به عنوان رکن مشورتی و تصمیم ساز شورای عالی با هدف بررسی و اظهارنظر تخصصی بر روی موضوعات ارجاع شده، تحقق نظام یکپارچه برنامه ریزی و مدیریت توسعه سرزمین و ارتقای هماهنگی و هم افزایی بین بخشی در پیشبرد فرایندهای توسعه سرزمینی با وظایف زیر تشکیل میشود:
۱- بررسی و اظهارنظر در خصوص:
الف – برنامه ها و طرح های توسعه سرزمینی در سطوح ملی، منطقه ای و استانی برای ارایه به شورای عالی.
ب – گزارش های نظارتی برنامه ها و طرح های توسعه سرزمینی و گزارش های عملکردی دستگاه های اجرایی.
پ- گزارش ها و متن پیش نویس مصوبات و موارد ارجاعی از سوی دبیرخانه.
ت- موضوعات ارجاع شده از طرف شورای عالی.
۲- بررسی پیشنهادها و موضوعات اولویت دار پیشنهادی دبیرخانه برای طرح در شورای عالی.
۳- بررسی برنامه، طرح و تصمیمات اتخاذشده در شورای هماهنگی از حیث انطباق با اصول، جهت گیری ها و اسناد توسعه سرزمینی.
۴- سایر موارد مرتبط به تشخیص رئیس کمیسیون.
ماده ۱۰
– اعضای کمیسیون (در سطح معاون وزیر یا معاون سازمان یا نماینده تام الاختیار) به شرح زیر است:
۱- سازمان برنامه و بودجه کشور (رئیس کمیسیون).
۲- رئیس امور ذی ربط آمایش سرزمین در سازمان (دبیر کمیسیون).
۳- وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات.
۴- وزارت اطلاعات.
۵- وزارت امور اقتصادی و دارایی.
۶- وزارت امور خارجه.
۷- وزارت آموزش و پرورش.
۸- وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی.
۹- وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی.
۱۰- وزارت جهاد کشاورزی.
۱۱- وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح.
۱۲- وزارت راه و شهرسازی.
۱۳- وزارت صنعت، معدن و تجارت.
۱۴- وزارت علوم، تحقیقات و فناوری.
۱۵- وزارت کشور.
۱۶- وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی.
۱۷- وزارت نفت.
۱۸- وزارت نیرو.
۱۹- سازمان حفاظت محیط زیست.
۲۰- سازمان اداری و استخدامی کشور.
۲۱- معاونت حقوقی رئیس جمهور.
۲۲- اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران.
۲۳- دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد تجاری- صنعتی و ویژه اقتصادی.
۲۴- سازمان پدافندغیرعامل.
۲۵- معاونت توسعه روستایی و مناطق محروم.
۲۶- معاونین سایر دستگاه های اجرایی و مقامات و مسئولین محلی یا نمایندگان بخش عمومی حسب مورد به تشخیص رئیس کمیسیون.
ماده ۱۱
– دبیرخانه در سازمان مستقر بوده و نماینده سازمان به عنوان دبیر شورای عالی و رئیس دبیرخانه شورای عالی تعیین میشود. مهمترین وظایف دبیرخانه به شرح زیر است:
۱- سازماندهی و راهبری مطالعات موردنیاز.
۲- تهیه، تنظیم و ارسال دعوت نامه، دستورجلسات و صورتجلسه برای اعضای شورای عالی.
۳- تهیه، تنظیم و ابلاغ مصوبات شورای عالی.
۴- پیگیری و نظارت بر اجرای مصوبات شورای عالی.
۵- ضبط و نگهداری گزارش ها، اسناد و اطلاعات، مذاکرات و مصوبات شورای عالی.
۶- تهیه و تدوین گزارش های نظارتی جهت ارایه به شورای عالی.
۷- تشکیل جلسات کمیسیون و تنظیم گزارش های کمیسیون برای طرح در جلسات شورای عالی.
۸- اخذ و بررسی گزارشات عملکردی دستگاه های اجرایی در راستای تبصره (۱) بند (الف) ماده (۳۲) قانون.
۹- تایید اسناد کالبدی در مقیاس ملی و منطقه ای از حیث انطباق با سیاست ها، اصول،
جهت گیری ها و اسناد آمایش سرزمین قبل از تصویب نهایی در مراجع ذی صلاح.
ماده ۱۲
– در اجرای تبصره (۲) بند (الف) ماده (۳۲) قانون، تشکیل کارگروه های موضوعی و یا موضعی و کمیته های فنی مربوط، حسب تشخیص و ضرورت، به پیشنهاد دبیرخانه و تایید شورای عالی با اعضا و شرح وظایف مشخص در سطوح ملی، منطقه ای و استانی قابل تشکیل است.
ماده ۱۳
– در راستای اصل (۴۸) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و با هدف هماهنگی، سیاست گذاری، پیگیری و پیشبرد سریع تر امور توسعه و پیشرفت مناطق مختلف کشور، ایجاد تعادل و توازن در استان ها و مناطق و دسترسی آنها به سرمایه و امکانات لازم به فراخور نیازها و استعدادهای رشد، شوراهای هماهنگی توسعه منطقه ای، ذیل شورای عالی و براساس منطقه بندی مصوب شورای عالی با وظایف و اختیارات زیر تشکیل میشود:
۱- ایجاد هماهنگی های بین استانی و بین منطقه ای در بهره گیری از منابع و ظرفیت ها و فعالیت های اقتصادی و اجتماعی و بهره برداری از فضاهایی چون مناطق آزاد تجاری – صنعتی و ویژه اقتصادی، بنادر، توسعه صادرات، گردشگری و نظایر آن.
۲- ارتقای هماهنگی میان مداخلات فضایی بخش ها (اعم از ساخت، توسعه و تکمیل مستحدثات و زیرساخت ها) در منطقه.
۳- بررسی و رفع تعارضات و ناسازگاری های میان نتایج مطالعات و اسناد آمایش استان ها.
۴- بررسی و اعمال هماهنگی های بخشی- منطقه ای در تدوین اسناد توسعه سرزمینی در سطح مناطق (از جمله مطالعات آمایش منطقه ای و استانی و طرح های کالبدی منطقه ای).
۵- بررسی و انجام امور ارجاعی شورای عالی و سایر مراجع قانونی فرادست.
ماده ۱۴
– اعضای شوراهای هماهنگی منطقه ای به شرح زیر است:
۱- استانداران استان های هر منطقه.
۲- روسای سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان های هر منطقه.
۳- رئیس امور مرتبط با آمایش در سازمان برنامه و بودجه کشور.
۴- نماینده ویژه رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور که از میان اشخاص صلاحیت دار انتخاب میشود.
۵- روسا و مدیران کل دستگاه های ذی ربط ملی و استانی و سایر اشخاص از جمله متخصصان توسعه، حسب مورد و ضرورت به پیشنهاد استانداران منطقه و تایید رئیس امور مرتبط با آمایش سازمان.
ماده ۱۵
– سازمان موظف است ظرف دو ماه از تاریخ ابلاغ این آیین نامه، دستورالعمل های مربوط به شیوه برگزاری و فعالیت شورای عالی، کمیسیون و شورای هماهنگی را تدوین و به تصویب شورای عالی برساند.
معاون اول رئیس جمهور – اسحاق جهانگیری