آیین نامه حمایت از نخبگان ایرانی

هیات وزیران در جلسه ۱۴۰۱/۱۲/۷ به پیشنهاد شماره ۱۱۵۲۷۷ مورخ ۱۴۰۱/۰۶/۳۰ مرکز بررسی های استراتژیک ریاست جمهوری و به استناد اصل یکصد و سی هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، آیین نامه حمایت از نخبگان ایرانی را به شرح زیر تصویب کرد:
ماده ۱
– در این آیین نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:
۱
– وزارتین: وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی.
۲
– معاونت: معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور.
۳
– بنیاد: بنیاد ملی نخبگان.
۴
– نخبگان: اشخاص مورد تایید بنیاد ملی نخبگان بر اساس ماده (۴) اساسنامه بنیاد و آیین نامه مربوط.
۵
– دانشگاه: هر یک از دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی اعم از دولتی و غیر دولتی دارای مصوبه از شورای گسترش وزارتین و سایر مراجع قانونی و حوزه های علمیه دارای مجوز از شورای گسترش حوزه های علمیه.
۶
– دستگاه اجرایی: دستگاه های اجرایی ذیل قوه مجریه مذکور در ماده (۲۹) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران.
۷
– شبکه آزمایشگاهی: شبکه ملی آزمایشگاهی کشور که در چهارچوب مصوبات شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری فعالیت می کند.
ماده ۲
– به منظور حمایت از پژوهش های نخبگان و ارتقای عملکرد و تاثیر گذاری ایشان، پژوهانه استفاده از خدمات شبکه آزمایشگاهی به نخبگان اعطا میشود. شیوه نامه نحوه اعطای پژوهانه خدمات آزمایشگاهی نخبگان توسط بنیاد با همکاری وزارتین و معاونت تهیه و ابلاغ میگردد.
ماده ۳
– وزارتین موظفند با همکاری بنیاد و در چهارچوب مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی، زمینه پذیرش رتبه های برتر آزمون متمرکز (کنکور) سراسری را تا مقطع تحصیلی دکتری در رشته های گروه علوم پایه و علوم انسانی و برگزیدگان مسابقات علمی (المپیادهای) دانش آموزی را تا مقطع تحصیلی دکتری در رشته های گروه علوم پایه و علوم انسانی در دانشگاه های برتر و اعطای راتبه علمی(بورس) عضویت هیات علمی در دانشگاه ها برای جذب برگزیدگان مسابقات علمی (المپیادهای) دانش آموزی را در چهارچوب قوانین و مقررات فراهم نمایند.
تبصره ۱
– پذیرش و ورود به مقاطع بالاتر و جذب در قالب عضویت هیات علمی موضوع این ماده منوط به تایید صلاحیت های عمومی مطابق قوانین و مقررات است.
تبصره ۲
– شیوه نامه ارزیابی مستمر و احراز امتیازهای آموزشی، پژوهشی و فرهنگی و ادامه تحصیل در هر یک از مقاطع مذکور و اعطای راتبه علمی (بورس) عضویت هیات علمی موضوع این ماده توسط بنیاد و با همکاری وزارتین تدوین و ابلاغ می ‌شود.
ماده ۴
– به منظور ارتقای مشارکت نخبگان در توسعه علم و فناوری و حل چالش های فناورانه ملی و جذب ایشان در بنگاه های اقتصادی کشور، طرح اشتغال (۱۰۰۰) نخبه در سال مشتمل بر موارد زیر اجرا میشود:
۱
– معاونت با همکاری وزارتخانه های صنعت، معدن و تجارت و ارتباطات و فناوری اطلاعات موظف است (۱۰) طرح (پروژه) ملی، توسعه ای، امید آفرین و تحول ساز پیشران تحقیق و توسعه در حوزه فناوری های نوین با اولویت هوش مصنوعی، فناوری های نوین رقومی (دیجیتال)، زیست فناوری و دارویی، رایانش کوانتومی، پزشکی بازساختی و امنیت غذایی مرتبط با رفع نیازهای کشور را با مشارکت بنگاه های اقتصادی تهیه و به شورای راهبری فناوری ها و تولیدات دانش بنیان ارایه دهد.
۲
– با تصویب شورا حداقل بیست درصد (۲۰%) منابع مورد نیاز طرح (پروژه) های پیشران در قالب حمایت های دولتی از سوی معاونت مشروط به تحقق اشتغال نخبگان تامین میشود. سازمان برنامه و بودجه کشور موظف است منابع مورد نیاز اجرای این برنامه را از محل منابع در اختیار معاونت در قالب لوایح بودجه های سنواتی پیش بینی نماید.
۳
– هزینه کرد شرکت های مجری در قالب آیین نامه های اجرایی بندهای (ب) و (ت) ماده (۱۱) قانون جهش تولید دانش بنیان موضوع تصویب نامه های شماره ۱۱۷۲۰۵/ت۶۰۰۲۳ه- مورخ ۱۴۰۱/۰۷/۰۴ و شماره ۱۵۲۷۵۵/ت۶۰۳۸۴ه- مورخ ۱۴۰۱/۰۸/۲۳ مشمول حمایت های مالیاتی میشود.
ماده ۵
– با هدف استفاده از ظرفیت علمی و حرفه ای متخصصین و نخبگان ایرانی خارج از کشور در مراکز علمی، فناوری و صنعتی داخلی و فراهم نمودن شرایط مناسب جهت توسعه فناوری های نوظهور و پیشرفته در کشور، معاونت موظف است با همکاری بنیاد، برنامه جامع حمایت از همکاری و جذب نخبگان و متخصصین ایرانی خارج از کشور را با هدف جذب و همکاری سالانه (۱۰۰۰) نفر از این متخصصین و مشتمل بر موارد زیر تدوین نماید:
۱
– معاونت با همکاری بنیاد و وزارتین ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ این آیین نامه، دستورالعمل مربوط به اوصاف دانش آموخته برجسته، دانشگاه های مورد قبول بین المللی و چگونگی انتخاب افراد مشمول جهت جذب در دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی را تدوین و ابلاغ مینماید. سازمان اداری و استخدامی کشور موظف است سالیانه (۲۰۰) ردیف مجوز استخدام عضو هیات علمی مورد نیاز این بند را تامین نماید.
۲
– به منظور فراهم شدن بسترهای اشتغال، کارآفرینی و جذب متخصصان و دانشمندان ایرانی غیر مقیم در بخش خصوصی، معاونت موظف است طرح شناسایی و جذب متخصصین ایرانی خارج از کشور را با هدف راه اندازی سالانه حداقل (۵۰) شرکت دانش بنیان و واحدهای فناور مستقر در پارک های علم و فناوری و اشتغال نخبگان در این کسب و کارها، ظرف دو ماه از تاریخ ابلاغ این آیین نامه تدوین و به تصویب شورای راهبری فناوری ها و تولیدات دانش بنیان برساند.
۳
– سازمان برنامه و بودجه کشور به پیشنهاد معاونت منابع مورد نیاز این ماده را در بودجه سالیانه معاونت پیش بینی خواهد کرد.
ماده ۶
– معاونت موظف است با همکاری وزارتخانه های اطلاعات و امور خارجه ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ این آیین نامه، استفاده از خدمات آموزشی، پژوهشی و فناوری نخبگان ایرانی که خود یا خانواده آنها دارای تابعیت دیگری هستند را با رعایت ملاحظات صیانتی در داخل کشور تدوین و جهت سیر مراحل تصویب به مراجع ذی صلاح ارایه نماید.
ماده ۷
– با هدف تسهیل و راه اندازی شرکت ها و موسسات دانش بنیان و فناور توسط نخبگان و متخصصان ایرانی داخل و خارج از کشور، وزارت امور اقتصادی و دارایی از طریق دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد تجاری – صنعتی و ویژه اقتصادی موظف است با همکاری معاونت نسبت به کمک به ایجاد، راه اندازی و تاسیس شرکت، ایجاد سرمایه گذاری مشترک در مناطق آزاد تجاری – صنعتی و ویژه اقتصادی و پارک های علم و فناوری توسط نخبگان در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط اقدام نماید و فرایندهای سرمایه گذاری، جذب سرمایه و تسهیلات و اخذ مجوزهای آنها را تسهیل کند.
ماده ۸
– با هدف تامین مسکن نخبگان در سراسر کشور:
۱
– در چهارچوب قانون جهش تولید مسکن – مصوب ۱۴۰۰ – نخبگان و سرآمدان علمی فاقد مسکن در اولویت برخورداری از مزایای قانون میباشند.
تبصره
– وزارت راه و شهرسازی مکلف است با همکاری دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی و بنیاد، زمین مورد نیاز برای تامین مسکن نخبگان و سرآمدان علمی را در چهارچوب قانون جهش تولید مسکن – مصوب ۱۴۰۰ – فراهم نماید.
۲
– در چهارچوب مصوبات شورای پول و اعتبار، نخبگان فاقد مسکن فارغ التحصیل یا دانشجوی تحصیلات تکمیلی نیز مشمول تسهیلات خرید یا ساخت مسکن و همچنین تسهیلات ودیعه مسکن مشابه اعضای هیات علمی دانشگاه ها می شوند.
تبصره
– بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران موظف است با همکاری بنیاد نسبت به اجرایی سازی این ماده و ارایه مقررات مرتبط با آن برای تصویب در مراجع ذی ربط اقدام نماید.
ماده ۹
– به منظور توسعه حمایت های بیمه ای از نخبگان:
۱
– بنیاد مجاز است از نخبگان فاقد بیمه متقاضی بهره مندی از حمایت های بیمه ای با رعایت قوانین و مقررات تا حداکثر هفتاد درصد (۷۰%) حق بیمه افراد مشمول در قالب کمک هزینه پوشش بیمه ای نخبگان، حمایت نماید.
تبصره
– امتیاز مقرر در این ماده شامل پوشش درمانی نخبگان و افراد تحت تکفل وی نیز میباشد.
۲
– بنیاد مجاز است نسبت به ارایه کمک هزینه حمایت از پوشش بیمه تکمیلی برای نخبگان برخوردار از بیمه های پایه اقدام نماید.
ماده ۱۰
– به منظور تحقق مرجعیت علمی و حمایت از دانشمندان برتر کشور و سرآمدان علمی، بنیاد مکلف است طرح حمایت از سرآمدان علمی کشور را مشتمل بر موارد زیر تدوین نماید:
۱
– حمایت ها
الف – ارایه تسهیلات ویژه سرآمدان علمی با تصویب شورای پول و اعتبار.
ب – اعطای پژوهانه آزمایشگاهی و پژوهشی.
پ – کمک هزینه سفرهای تحقیقاتی، علمی و زیارتی داخلی و خارجی.
ت – کمک هزینه ثبت اختراعات با کیفیت در مراجع معتبر بین المللی.
ث – اعتبارات تشویقی برای انتشارات برجسته علمی.
ج – حمایت از پوشش بیمه عمر و زندگی و سایر بیمه های مورد نیاز سرآمدان علمی.
چ – اعطای پایه تشویقی در چهارچوب مصوبات وزارتین.
۲
– سالانه (۲۰۰) نفر از سرآمدان علمی کشور در این برنامه از حمایت های بنیاد بهره مند می شوند.
۳
– بنیاد با همکاری معاونت و وزارتین، دستورالعمل ارزیابی و شناسایی سرآمدان علمی موضوع این ماده را تهیه و ابلاغ مینماید.
ماده ۱۱
– وزارتین موظف هستند با همکاری بنیاد و سازمان اداری و استخدامی کشور سالانه معادل بیست درصد (۲۰%) از ظرفیت جذب اعضای هیات علمی خود در دانشگاه و همچنین موسسات پژوهشی وابسته به دستگاه های اجرایی را به نخبگان اختصاص دهند. این افراد در قالب قرارداد پیمانی یک ساله جذب می شوند و در مدت مذکور فرایند جذب مشتمل بر گزینش علمی و عمومی آنها در چهارچوب ضوابط معمول انجام میگیرد.
ماده ۱۲
– به منظور جذب و نگهداشت نخبگان و استفاده بهینه از ظرفیت علمی و فناوری فارغ التحصیلان دوره های دکتری مورد تایید وزارتین، بنیاد و وزارتین موظفند نسبت به اشتغال حداقل (۱۰۰۰) نفر از محققان پسا دکترا بر اساس آیین نامه مصوب شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری اقدام نمایند.
ماده ۱۳
– در راستای نیل به مرجعیت علمی در سطح بین المللی، وزارتین موظفند پشتیبانی و حمایت برای نمایه سازی مجلات معتبر داخلی در نمایه های بین المللی را به انجام برسانند و مشوق هایی را برای مدیران مسئول و سردبیران این نشریات در نظر بگیرند.
ماده ۱۴
– در اجرای آیین نامه جذب و نگهداری سرمایه انسانی استعداد برتر و نخبه در دستگاه های اجرایی موضوع تصویب نامه شماره ۱۵۴۴۴۹/ت۵۹۵۰۶ه- مورخ ۱۴۰۰/۱۲/۰۲، سازمان اداری و استخدامی کشور موظف است با همکاری بنیاد، زمینه جذب سالانه حداقل (۱۰۰۰) نفر از نخبگان کشور در دستگاه های اجرایی را فراهم نماید.
تبصره
– کلیه دستگاه های اجرایی موضوع این آیین نامه موظفند به منظور شناسایی و بهره گیری از توان و ظرفیت نخبگان سالانه بیست درصد (۲۰%) از ظرفیت استخدامی خود را در صورت وجود متقاضی به این افراد اختصاص دهند. شناسه کارمندی برای ایشان توسط سازمان اداری و استخدامی کشور صادر میشود.
ماده ۱۵
– کلیه دستگاه های اجرایی مکلفند اطلاعات مورد نیاز برای رصد و تحلیل وضعیت نخبگان در زمینه های مختلف از جمله معیشت، اشتغال، مسکن، تحصیل، بیمه و مهاجرت را با رعایت قوانین و مقررات تهیه و به صورت دوره ای در اختیار بنیاد قرار دهند. شیوه نامه اجرای این ماده ظرف سه ماه از تاریخ ابلاغ این آیین نامه توسط بنیاد تدوین و ابلاغ میشود.
ماده ۱۶
– به منظور مدیریت اثربخش چرخش نخبگان، توسعه تعاملات هدفمند بین المللی آنها و ارتقای نظام سیاست گذاری و مدیریت امور نخبگان و در چهارچوب سند راهبردی کشور در امور نخبگان – مصوب ۱۳۹۱ – شورای عالی انقلاب فرهنگی و همچنین صیانت از پژوهشگران و فناوران کشور، وزارتین و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی موظفند ضوابط فعالیت موسسات کاریابی در حوزه اعزام نیروی کار و اعزام دانشجو را برای نخبگان و متخصصین، با همکاری وزارت امورخارجه و بنیاد و در چهارچوب قوانین و مقررات موجود تدوین و ابلاغ نمایند.
ماده ۱۷
– با هدف ارتقای روحیه خود باوری علمی و الگوسازی برای مسئولیت پذیری و اثر بخشی نخبگان در جامعه، سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران مکلف است با همکاری بنیاد نسبت به حمایت از توسعه تولید محتوای رسانه ای با محوریت معرفی نخبگان و سرآمدان علمی و نقش آنها در حل مسائل جامعه و نیز ارائه تجربیات موفق نخبگان بازگشته به داخل کشور اقدام نماید.
ماده ۱۸
– دستگاه های اجرایی ذی ربط مکلفند با همکاری سازمان برنامه و بودجه کشور بودجه لازم برای عملیاتی سازی این آیین‏ نامه را در لوایح بودجه سنواتی خود پیش بینی نمایند.
معاون اول رئیس‎جمهور – محمد مخبر