تصمیم قانونی دائر به اجرای موقت اصلاحات تنظیمی به وسیله کمیسیون منتخبه در آیین نامه داخلی مجلس شورای ملی

ماده واحده
– مجلس شورای ملی مقرر میدارد که اصلاحات تنظیمی به وسیله کمیسیون منتخبه در آیین نامه داخلی مجلس شورای ملی موقتاً به موقع اجرا گذاشته شود.
تصمیم قانونی بالا در جلسه شانزدهم خرداد ماه یکهزار و سیصد و بیست و نه به تصویب مجلس شورای ملی رسید.
رئیس مجلس شورای ملی – رضا حکمت
۱
– به ماده اول آیین نامه این جمله اضافه خواهد شد:
از بین شش نفر جوانترین نمایندگان چهار نفری که سنشان کمتر باشد در اطراف رئیس سنی به سمت منشی جلوس مینمایند و در صورت تساوی سن آنکه سابقه نمایندگی دارد مقدم است والا عده کسری بقید قرعه تعیین خواهد شد.
۲
– ماده ۸ به طریق ذیل اصلاح میشود: ماده ۸ – گزارش شعبه در مجلس قرائت میشود چنانچه مبنی بر قبول باشد و مخالفی هم نباشد تصویب شده محسوب میگردد و رئیس تصویب آن را اعلام مینماید هر گاه گزارش شعبه مبنی بر رد اعتبارنامه نماینده باشد و یا در مجلس کسی مخالفت کند بکمیسیون تحقیق ارجاع میگردد این کمیسیون بدلایل و توضیحات نماینده مخالف و مدافعات طرف در ظرف ده روز رسیدگی می کند و رای میدهد رای کمیسیون باید مدلل و موجه باشد و آن رای نیز در مجلس قرائت خواهد شد.
کسانی که در موقع طرح اعتبارنامه مخالفت کرده اند می توانند در مجلس به ترتیب صحبت کنند و هر دفعه که یک مخالف صحبت کرد برای نماینده مورد اعتراض حق دفاع خواهد بود و میتواند نماینده دیگری به درخواست او دفاع کند و همچنین نماینده مورد اعتراض یا مدافع او میتواند بتمام اعتراضات در جلسه بعد جواب بدهد و دفاع نماید. پس از خاتمه مذاکرات رای نهایی راجع به رد یا قبول نمایندگی او با مجلس است.
اگر کمیسیون تحقیق در ظرف ده روز نظر خود را به مجلس نداد نماینده ای که اعتبارنامه او مورد اعتراض واقع شده میتواند درخواست کند که اعتبارنامه او در مجلس مطرح شود و این درخواست باید مورد قبول واقع گردد.
۳
– ماده ۱۲ از اینقرار اصلاح خواهد شد: ماده ۱۲ – نمایندگانی که بعداً وارد مجلس میشوند پس از حضور بلافاصله باید سوگند یاد نمایند.
۴
– ماده ۱۳ به طریق ذیل تغییر مییابد: ماده ۱۳ – هیئت رئیسه دائمی مجلس پس از تصویب اعتبارنامه سه ربع نمایندگان حاضر در تهران برای مدت یک سال انتخاب میشود و در صورتی که گزارش اعتبارنامه های دیگری برای طرح در مجلس حاضر باشد آن گزارش ها نیز در مجلس قرائت و بلافاصله اقدام بتعیین هیئت رئیسه میشود.
۵
– ماده ۲۰ به شرح زیر اصلاح میشود:ماده ۲۰ – مناط اعتبار برای تشکیل هر یک از شعب و کمیسیونها حضور بیش از نصف اعضای آن است و در مواردی که رای کمیسیون مستقلاً قابل اجرا باشد یعنی برای تصویب بمجلس نرود تشکیل آن منوط بحضور سه ربع اعضاء کمیسیون خواهد بود.
در موارد فوق اکثریت وقتی حاصل میشود که بیش از نصف حاضرین رای داده باشند.
۶
– در آخر ماده ۲۱ این جمله اضافه میشود: انتخاب اعضاء کمیسیون تحقیق اعتبارنامه ها بنسبت سه نفر از هر شعبه به طور ثابت میباشد.
۷
– ماده ۲۵ از اینقرار اصلاح میشود: ماده ۲۵ – استخراج آراء مربوط به اعضاء کمیسیونها در خارج از جلسه و با حضور هیات نظار مندرجه در ماده ۲۴ به عمل خواهد آمد و نباید بیش از سه روز بطول انجامد هر نماینده ای ملزم است لااقل عضویت یکی از کمیسیونهای دائمی را که انتخاب و تعیین میشود قبول نماید.
۸
– ماده ۲۶ جمله بیشتر از دو کمیسیون تبدیل به بیشتر از سه کمیسیون خواهد شد.
۹
– از ماده ۲۷ جمله آخر آن که از اینقرار است هرگاه اشخاصی از عضویت یا نمایندگی مجلس استعفا کنند الی آخر حذف میشود.
۱۰
– ماده ۷۱ به شرح زیر اصلاح خواهد شد: ماده ۷۱ – وجوه حاصله از جرائم مجلس نصف برای خرید کتاب و ساختمان محل کتابخانه بکتابخانه مجلس تخصیص داده میشود و نصف دیگر برای توسعه بهداری مجلس بمصرف خواهد رسید.
۱۱
– در آخر ماده ۷۲ این جمله اضافه میشود: ولی در هر حال مجموع جرائم متعلقه از حقوق روزانه تجاوز نخواهد کرد.
۱۲
– در ماده ۸۰ جمله سی نفر به پانزده نفر تبدیل خواهد شد.
۱۳
– ماده ۸۳ به طریق ذیل اصلاح میشود: ماده ۸۳ – هر یک از نمایندگان که مطلب مهمی داشته باشد و بخواهد باستحضار مجلس برساند میتواند قبل از شروع به دستور و یا آخر جلسه با اجازه رئیس و رعایت نوبت به عنوان نطق قبل از دستور یا بعد از دستور مطلب خود را اظهار نماید مجموع این قبیل نطق ها در یک جلسه به طور کلی نباید از سه ربع ساعت تجاوز کند و در هر جلسه بیش از سه نفر ( هر نفری ربع ساعت) نمی توانند در اول یا آخر جلسه صحبت نمایند و هرکدام از دارندگان اجازه نطق میتواند حق خود را بنماینده دیگر واگذار نماید.
۱۴
– به ماده ۸۴ جمله زیر اضافه خواهد شد:
چنانچه موضوعی از دستور خارج شود مجدداً که طرح میشود حق تقدم صحبت با کسانی است که قبلاً ثبت نام کرده و یا اجازه خواسته اند.
۱۵
– ماده ۸۹ از اینقرار اصلاح میشود: ماده ۸۹ – الف – حداکثر مدت نطق در جلسه علنی به قرار ذیل خواهد بود:
۱ – برای استیضاح سه ساعت.
۲ – برای مذاکره راجع باعتبارنامه نمایندگان اعم از مخالف یا موافق یا نماینده ای که طرف اعتراض واقع شده و همچنین برای هر یک از ناطقین در برنامه دولت یکساعت.
۳ – برای اظهارات مخالف و موافق نسبت بلوایح و طرحها و توجیه طرح قانونی یا توضیحات مخبری که از لایحه دفاع مینماید و همچنین در موقع تقاضای رای اعتماد از طرف دولت نیم ساعت.
۴ – برای دفاع از توهین یا تحریف نطق یا سوال از وزیر و توضیح ثانوی در مقابل جواب وزیر و توضیح در باب پیشنهادات اصلاحی و توجیه پیشنهاد کفایت مذاکرات و مخالفت با آن و توضیح پیشنهاد فوریت یا عدم فوریت پانزده دقیقه.
۵ – برای توضیح در پیشنهادات جمعی شور دوم مذکور در ماده ۱۲۳ پنج دقیقه.
ب – در موارد استثنائی ممکن است مدت نطق در موارد فوق به رای مجلس اضافه شود ولی این رای بدون مذاکره به عمل میآید.
ج – برای مذاکره در باب لایحه بودجه سالیانه کشور و عهدنامه ها و مقاوله نامه و امتیازات مدت نطق غیر محدود خواهد بود.
۱۶
– در ماده ۹۰ جمله فقره ۳ بند الف به فقره ۴ بند الف تغییر مییابد.
۱۷
– در ماده ۹۱ به جای جمله بر طبق فقره ۳ بند الف ماده ۸۹ نوشته میشود: به ترتیب مندرج در ماده ۸۹.
۱۸
– در آخر ماده ۱۱۳ این جمله اضافه میشود: و طرح مزبور قبل از ارجاع بکمیسیون طبع و توزیع خواهد شد.
۱۹
– ابتدای ماده ۱۲۳ از اینقرار اصلاح میشود: ماده ۱۲۳ – در شور ثانی گزارش لوایح و طرح های قانونی در مجلس قرائت و نسبت به هر یک از مواد آن جداگانه مذاکره و اخذ رای خواهد شد. در شور ثانی پیشنهاد تازه ای نمی شود داد ولی پیشنهادهائی که در شور اول یا بین دو شور به عمل آمده.. الی آخر.
۲۰
– ماده ۱۲۶ از اینقرار اصلاح خواهد شد: ماده ۱۲۶ – در شور دوم در مورد پیشنهادهای مذکور در ماده ۱۲۳ در صورتی که چند پیشنهاد مشابه باشد فقط پیشنهادی که با تشخیص رئیس مجلس جامعتر باشد قرائت و مطرح خواهد شد.
۲۱
– ماده ۱۳۹ به شرح زیر اصلاح خواهد شد: ماده ۱۳۹ – لوایح و طرح های فوری آنها است که فقط یک شور در آنها لازم باشد و لوایح و طرح های دو فوری آنها است که پس از تصویب دو فوریت بلافاصله بطبع و توزیع آن اقدام و پس از ۲۴ ساعت از موقع توزیع در مجلس طرح شود.
تقاضای یک فوریت مستلزم آن نیست که بلافاصله فوریت لایحه یا طرح در مجلس مطرح شود لیکن در موقعیکه دو فوری بودن تقاضا شود باید در همان جلسه در لزوم و عدم لزوم فوریت بحث و رای گرفته شود.
اگر تقاضای فوریت یا دو فوری بودن در ضمن لایحه یا طرحی که در مجلس مطرح است درج نشده باشد و ۱۵ نفر از نمایندگان کتباً تقاضا فوریت یا دو فوریت آن لایحه یا طرح را بنمایند بدون مباحثه در اصل مطلب در باب فوریت اخذ رای به عمل میآید.
چنانچه امضاءکنندگان در ضمن طرح دو فوری خود تقاضا کرده باشند که بلافاصله هم مطرح شود پس از قبول دو فوریت و قبول تقاضای مزبور بلافاصله مطرح و مورد رسیدگی واقع خواهد شد.
تقاضای دو فوری بودن طبق ماده ۸۰ در حکم تقاضای تغییر دستور است.
۲۲
– در آخر قسمت اول ماده ۱۵۶ جمله رای مخفی مجاز است تبدیل میشود به رای مخفی الزامی است.
۲۳
– در ماده ۱۶۵ بعد از جمله استعفا دهد اضافه میشود یا فوت نماید.
۲۴
– ماده ۱۶۹ به شرح زیر اصلاح میشود: ماده ۱۶۹ – دولت مکلف است از تاریخ ابلاغ سوال در ظرف یکهفته حاضر بودن خود را برای جواب سوال اعلام کند و در صورتی که بعد از یکهفته حاضر بجواب نباشد از طرف رئیس باز خواست میشود مگر در موارد مطالبی که دولت استتار آنها را لازم بداند در آنصورت دولت در جواب سوال لزوم استتار را در ظرف همان مدت اظهار میدارد.
۲۵
– ماده ۱۷۹ باین طریق اصلاح میشود: ماده ۱۷۹ – در موقعی که استیضاح در دستور مجلس است تغییر دستور مجلس به هیچ وجه جائز نیست.
۲۶
– در ماده ۱۸۳ کلمه جنحه از قسمت آخر ماده حذف میشود.
۲۷
– در ماده ۱۸۴ کلمه جنایات بعد از جمله در کلیه موارد اضافه خواهد شد.
۲۸
– ماده ۱۹۲ از اینقرار اصلاح خواهد شد: ماده ۱۹۲ – دوره اجلاسیه مجلس شورای ملی طبق اصل هشتم قانون اساسی در هر سال از چهاردهم مهر ماه آغاز میشود و موقع تعطیل تابستان در هر سال موکول بتصمیم رای مجلس شورای ملی است و مدت آن یک ماه است و نیز در ظرف دوره اجلاسیه از ۲۸ اسفند تا پانزدهم فروردین ماه سال بعد تعطیل خواهد بود.
رئیس مجلس بتقاضای چهل نفر از نمایندگان یا درخواست دولت در اوقات تعطیل میتواند مجلس را به طور فوق العاده دعوت بانعقاد نماید.
۲۹
– در عناوین مواد ۳۹-۷۲-۷۸-۸۲-۱۱۲ اصلاحات عبارتی زیر به عمل میآید:
بآخر تیتر ماده ۳۹ اضافه میشود کمیسیون خاص.
در تیتر ماده ۷۲ بعد از تشکیل جلسه اضافه میشود و مدت آن.
از تیتر ماده ۷۸ کلمه خلاصه حذف خواهد شد.
قبل از ماده ۸۲ این تیتر علاوه میشود نطق و مذاکرات قبل و بعد از دستور.
قبل از ماده ۱۱۲ این تیتر علاوه میشود حضور نمایندگان دولت در کمیسیونها.
بیست و نه فقره اصلاحاتی که به وسیله کمیسیون منتخبه در آیین نامه داخلی مجلس شورای ملی به عمل آمده موقتاً قابل اجرا میباشد.
رئیس مجلس شورای ملی – رضا حکمت